ID.nl logo
Natte winters, droge zomers: tijd voor een wadi (je tuin wordt er blij van!)
© Studiomiracle - stock.adobe.com
Huis

Natte winters, droge zomers: tijd voor een wadi (je tuin wordt er blij van!)

De afwisseling tussen de weertypes lijkt steeds extremer te worden. Herinner je de droge periode van vorig jaar nog? Van half mei tot eind juni 2023 snakte de natuur naar de regendruppels die maar niet vielen. Gevolgd door een herfst die de op-één-na natste ooit gemeten was. Voor je tuin zijn beide weersomstandigheden niet zo best. De oplossing: een wadi!

In dit artikel ontdek je:

  • Wat een wadi is
  • Wat de voordelen zijn van een wadi in je tuin
  • Hoe je een wadi aanlegt

Lees ook: 10 x waterbesparende tips voor de tuin

Een wadi, wadi is dat?

Wadi is het Arabische woord voor vallei. In het Nederlands staat het woord voor Water Afvoer Drainage en Infiltratie. Het is een greppel waarmee je op een duurzame manier overvloedig regenwater opvangt. Doordat er steeds meer bebouwing is en tuinen volop bestraat zijn, kan het regenwater minder goed weglopen en problemen veroorzaken. Met een wadi houd je het regenwater in de tuin vast. Het sijpelt geleidelijk de bodem in, waardoor het grondwaterpeil aangevuld wordt.

De voordelen van een wadi

Het allereerste voordeel is dat je tijdens natte periodes wateroverlast in je tuin verkleint. En tijdens warme periodes zorgt de greppel voor verkoeling, omdat het water verdampt. Je waterrekening wordt lager, omdat je de tuin niet meer zo vaak hoeft te besproeien. En de wadi draagt ook bij aan de biodiversiteit van de omgeving. Je maakt waterminnende planten en dieren blij met jouw wadi. Een win-winsituatie voor de natuur én je portemonnee.

©Budimir Jevtic

Zo leg je een wadi aan

Stap 1: Kies de juiste plek uit

Bekijk in de tuin waar het water na een flinke regenbui naartoe stroomt. Dit is een lager gelegen gebied. Let er wel op dat je de wadi niet te dicht bij het huis of de schuur maakt, zodat je eventuele wateroverlast of vochtproblemen voorkomt. Plek uitgekozen? Doe dan eerst de emmertest. Graaf op de gekozen plek een gat van 30 centimeter diep. Vul het gat met een emmer water. Loopt het water binnen 15 minuten weg? Dan is deze plek geschikt. Als het langer duurt, maar nog geen uur, is de plek gemiddeld waterdoorlatend. Duurt het langer dan een uur? Dan is de grond niet geschikt.

Stap 2: Graaf de wadi uit

Om de wadi te maken, graaf je met een schep een ondiepe kuil. Geef de kuil de vorm van een langwerpige geul. Je bepaalt zelf hoe groot je de wadi maakt, maar maak ‘m 20 tot 50 centimeter diep. Goed om te weten: een kuil van een vierkante meter en 20 centimeter diep kan zo’n 200 liter regenwater opvangen! De bodem van de wadi moet licht aflopen, zodat het water naar het laagste punt stroomt.

Omdat je zelf de wadi zo lang of breed maakt als je zelf wilt, past een wadi ook prima in een kleine stadstuin. Hierbij geldt wel: hoe kleiner de wadi, hoe dieper je ‘m moet graven.

Stap 3: Maak de bodem waterdoorlatend

Bekijk wat voor soort bodem je tuin heeft. Een zandbodem in de tuin werkt het beste om het water door te laten. Is de bodem van klei of leem? Breng een onderlaag aan met grind, gebakken kleikorrels of lavasteen. Het regenwater gaat traag door deze laag heen, waardoor het infiltreert. Om ervoor te zorgen dat de bodem van de wadi het water goed opneemt, bewerk je de bodem. Meng eerst een laag grond met compost. Leg hier een laag mulch op. Zoals boomschors, houtsnippers of snoeiafval.

©Daniel Strauch

Stap 4: Planten en bloemen in de wadi planten

Een wadi hoeft geen saaie groene grasgreppel te zijn. Naast gras kun je er gewoon bloemen en planten neerzetten die wel van wat water houden. Denk aan rietgras, het moeras-vergeet-mij-nietje, kattenstaart en dotterbloem. Of de ooievaarsbek, vrouwenmantel, watermunt en valeriaan. Hierdoor ziet de wadi er meteen een stuk leuker uit.

Stap 5: De wadi onderhouden

Om ervoor te zorgen dat het water goed in de grond blijft zakken, moet je wel wat tuinonderhoud plegen. Wied regelmatig het onkruid weg en laat de beplanting de wadi niet te veel overwoekeren. Ruim tuinafval en gevallen blad in de wadi op. Is het echt heel lang droog? Gooi dan wat water in de wadi.

Wist je dat er in sommige gemeentes ook subsidie wordt gegeven voor het afkoppelen van de afvoer van het hemelwater naar het riool? Check dit bij je gemeente. Maak de wadi groot genoeg voor het afvoerwater, ontkoppel de regenpijpen en zorg dat het water naar de wadi komt. Bijvoorbeeld door natuurlijke goten te maken of buizen onder de grond te leggen.

▼ Volgende artikel
Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start
© Rockstar Games
Huis

Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Watch on YouTube

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag
© Yuliia
Huis

Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.