ID.nl logo
Zo houd je je huis koel zónder airco
© Reshift Digital
Energie

Zo houd je je huis koel zónder airco

Tijdens een hittegolf kun je natuurlijk genieten van het heerlijke weer, maar is het wel zo fijn als je huis gewoon koel blijft. Maar hoe bereid je je huis voor op warme dagen? Het planten van hoge bomen voor meer schaduw of het last-minute installeren van een airco is voor veel huishoudens geen optie. Gelukkig hoeft dat ook niet, want in veel tropische landen houden de inwoners al eeuwenlang het huis koel met een aantal eenvoudige maatregelen. Kieskeurig geeft je 7 tips om het huis koel te houden tijdens warme dagen.

Lees ook:Airco kopen: tips voor de beste luchtkoeler

1. Houd de ramen en deuren overdag dicht

Hoe warm het overdag ook wordt, ’s nachts koelt het meestal flink af. Houd die koele lucht in je huis door overdag de jaloezieën en zonweringen te laten zakken. Trek zo mogelijk ook je gordijnen dicht om de zonnestralen buiten te houden. Hoe verleidelijk het ook kan zijn, houd de ramen en deuren allemaal dicht, óók als de schaduw daarop valt. Schakel de mechanische ventilatie van je huis overdag uit, aangezien er anders alsnog warme lucht naar binnen wordt gezogen.

Als de zon eenmaal achter de horizon is verdwenen, doe je alle deuren en ramen zo ver mogelijk open. Ook de binnendeuren van je huis, zodat de frisse koele lucht zich door heel je huis kan verspreiden. Warme lucht stijgt op, dus vergeet vooral niet om de ramen of kiepramen van je zolder of vliering open te zetten. Zo kan de warme lucht makkelijker je huis uit.

2. Denk aan je kleding

Door even goed na te denken over je kleding voordat je de deur uitstapt, kun je veel last van de warmte voorkomen. Kleding met een lichte kleur neemt minder warmte op dan donkere kleding, kleed je dus letterlijk licht. Probeer ook zo min mogelijk stof op je huid te dragen. Trek een hemd in plaats van een shirt aan voor onder je overhemd. Vrouwen hebben het geluk dat ze een rok kunnen dragen in plaats van een broek, veel koeler!

De belangrijkste tip: je verliest veel warmte via je hoofd en je voeten. Het kan dan ook verstandig zijn om kort voor de hittegolf naar de kapper te gaan en om je lange sokken in te ruilen voor enkelsokjes of blote voeten – misschien mag je zelfs wel op slippers naar je werk?

©PXimport

3. Span je niet teveel in

Moet er iets huishoudelijks gebeuren wat inspanning vereist? Doe het dan ’s ochtends vroeg of ’s avonds laat. Span op je het heetst van de dag zo min mogelijk in. De zon is het sterkt tussen 12 en 3 ’s middags, en als het weer niet omslaat is het warmste moment van de dag meestal tussen 4 en 6 uur ’s avonds.

4. Gebruik minder elektrische apparaten

Elektrische apparaten genereren warmte als ze gebruikt worden. Gebruik daarom zo min mogelijk elektrische apparaten of gebruik een energiezuinigere variant. Een laptop of tablet wordt veel minder warm dan een desktop. Het gebruik van je wasmachine of wasdroger kun je beter uitstellen tot ’s avonds, net zoals het strijken van je kleding. Als je gaat douchen, houd het dan kort en douche niet te warm. Het overstappen op energiezuinige lampen is niet alleen goed voor het milieu en je portemonnee, deze lampen geven ook nog eens minder warmte af.

5. Gebruik overdag én s'avonds een ventilator

Een ventilator heeft overdag binnenshuis maar weinig nut. De lucht wordt wel iets afgekoeld, maar uiteindelijk wordt er gewoon warme lucht rondgepompt. Je kunt de lucht snel afkoelen door wat bevroren flessen water voor de ventilator te zetten. De warme lucht wordt langs de koude flessen geblazen, waardoor deze flink afkoelt. Tegelijkertijd wordt de luchtvochtigheid in je huis hoger, wat vooral tijdens een hittegolf fijn kan zijn.

Als je na zonsondergang het huis sneller koel wilt hebben, zet dan een ventilator richting een open raam. Die blaas de warme lucht van binnen naar buiten. Let er wel op dat je de ventilator in de richting zet waar de wind naartoe blaast, anders kan het juist de tegenovergestelde werking hebben.

©PXimport

Bekijk en vergelijk

6. Kook zo vaak mogelijk buiten

Koken zorgt voor heel wat warmte in je huis: doe het daarom zoveel mogelijk buiten. Steek tijdens een hittegolf wat vaker de barbecue aan, dan blijft het binnen lekker koel. Probeer te variëren met vegetarische gerechten om het barbecueën leuk te houden. Heb je een dagje geen zin om te barbecueën? Koude gerechten zijn na een lange warme dag extra lekker. Een salade is zo gemaakt en je hoeft er weinig of helemaal niets voor te koken of te bakken.

7. Zet water op je dak

Bewoners van een woonboot, noodgebouw of de bovenste verdieping van een flat weten het al: onder een plat dak kan het ontzettend heet worden. In veel gevallen is het dak bedekt met een zwarte plak teer, waardoor de ruimte eronder al bij de eerste zonnestralen snel opwarmt. Je kunt dit eenvoudig voorkomen door water op je dak te zetten. Dat houdt je dak en daarom ook de ruimte daaronder koel. Water warmt namelijk veel langzamer op dan je platte dak.

▼ Volgende artikel
Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?
Huis

Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Als je té dicht op je televisie zit, kun je de kleurenleds van elkaar onderscheiden.

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Je moet je hoofd fysiek draaien

Als je tijdens het kijken naar een film ondertiteling leest en daardoor de actie boven in het scherm mist, of als je je nek daadwerkelijk moet draaien om van de linker- naar de rechterhoek te kijken, is het scherm te groot voor je kijkafstand. Je verliest het overzicht.

De tv past fysiek niet op het meubel

Dit klinkt misschien logisch, maar wordt vaak genegeerd. Als de pootjes van de tv net aan op de rand van je tv-meubel balanceren, of als het scherm breder is dan het meubel zelf, oogt dat niet alleen goedkoop, het is ook onveilig. Een scherm dat buiten de kaders van het meubel steekt, is enorm kwetsbaar voor (om)stoten.

Je ziet pixels of rastervorming

Ga op je favoriete plek op de bank zitten. Zie je bij normaal HD-beeld een soort hordeur-effect of individuele blokjes? Dan zit je te dichtbij voor dat specifieke formaat. Dat is geen kwestie van wennen; het is een mismatch tussen resolutie, inch-maat en kijkafstand.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

▼ Volgende artikel
Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt
Huis

Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Watch on YouTube

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.