Nog voordat de PlayStation 5 bij ons in de winkels ligt, brengt Microsoft de Xbox Series X uit. Dit is de nieuwste spelcomputer van Microsoft, die vanaf 10 november te koop is in Nederland. In dit artikel vertellen we je alles dat je wil weten over de console.

Naast de Xbox Series X verschijnt ook nog de Xbox Series S. Dit is een goedkopere en iets minder capabele console, die wel dezelfde games afspeelt. De Series X kost 499 euro, terwijl de Series S 299 euro kost. Voor 300 euro kun je dus al een toegangskaartje kopen tot next gen, zoals volgende generatie spelcomputers genoemd worden. Maar voor 499 euro krijg je wel veel meer voorgeschoteld.

©PXimport

Xbox Series X: de specificaties

De Xbox Series X en PlayStation 5 ontlopen elkaar niet veel als het gaat om specificaties. Toch is de Xbox Series X net even wat krachtiger dan zijn grootste concurrentie. Aan boord zit namelijk een AMD Zen 2-processor, met acht kernen die geklokt zijn op 3,8 GHz. Die processor wordt gekoppeld aan een AMD RDNA 2-gpu, die maximaal twaalf teraflops uitzendt. Het aantal teraflops staat gelijk aan de rekenkracht van de console. Hoe hoger dat getal, hoe mooier en sneller de beelden weergeven worden. Ook is er 16 GB aan gddr6-werkgeheugen aanwezig.

Daar waar de meeste games straks in 4k op 60 frames per seconde (fps) gepresenteerd zullen worden, kan het zijn dat we games in een hogere resolutie of met een hogere framerate gaan zien. De maximale output ligt namelijk op 8k of 120 fps. Niet én, dus, maar of. Dat kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van 120 fps met de 1080p-resolutie, dat is afhankelijk van wat de ontwikkelaar ook kan en wil. Er is ondersteuning voor ray tracing, een belangrijke beeldtechnologie die vooral voor realistische licht-, schaduw- en reflectie-effecten moet zorgen.

De Xbox Series X is verder uitgerust met een ssd van 1 TB. Waarschijnlijk is niet de volledige inhoud beschikbaar, aangezien er meestal veel ruimte opgaat aan systeem bestanden. Microsoft belooft in elk geval dat de ssd gebruikt wordt voor snelle laadtijden. Aan de achterkant zit overigens een opening voor kleine, custom ssd’s waarmee je het geheugen uitbreidt. Daar lees je hier meer over. De volgende generatie staat daardoor in het teken van vooral snellere laadtijden en hogere framerates, in plaats van hogere resoluties.

De Xbox Series X en S krijgen ook externe ssd’s.

©PXimport

Games en controller

In tegenstelling tot Sony heeft Microsoft geen drastische veranderingen doorgevoerd aangaande het design van de Xbox Series X-controller. De controller is grotendeels hetzelfde gebleven. Dit keer heb je echter meer grip op de triggers (net zoals op de Elite 2-controller) en is er een knop bijgekomen waarmee je razendsnel content deelt.

Verder is het zo dat de d-pad verbeterd is en dat de knoppen zijn voorzien van een matte afwerking, waardoor ze langer kunnen meegaan. Ze zijn in elk geval beter beschermd tegen water en stootjes. Ook goed om te weten: de Xbox Series X controller heeft bluetooth aan boord en werkt dus ook op Windows 10-pc’s en verschillende smartphones. Handig voor wanneer je onderweg je favoriete games wil spelen via Xbox Game Pass Ultimate of natuurlijk console streaming.

En belangrijke pilaar in de aanpak van Microsoft is natuurlijk het game-aanbod. Xbox heeft op moment van schrijven weinig tot geen exclusieve games die je wellicht overhalen de console in huis te nemen, maar je kunt de nieuwe console wel gebruiken om allerlei oude games op te spelen. Dat kan bijvoorbeeld via de gamestreamningdienst Xbox Game Pass Ultimate (voorheen xCloud) of door gewoon je oude 360- en One-games te downloaden naar het nieuwe apparaat. Die oudere games kunnen eveneens rekenen op betere framerates en resoluties. Dat gebeurt allemaal op de console: daar hoeven ontwikkelaars in feite niets meer aan te doen.

Handige toevoegingen voor de nieuwe generatie zijn zaken als Smart Delivery en Optimized voor Xbox Series X. De eerste term duidt op het feit dat je een gratis upgrade krijgt voor bepaalde Xbox One-games die je nu koopt. Neem bijvoorbeeld Watch Dogs: Legion. Wanneer je die game in je bezit hebt op Xbox One, dan kun je hem dus, verbeterd en al, spelen op je Xbox Series X. Je save data synchroniseert tussen beide versies. De tweede term duidt op een serie spellen die gewoonweg beter presteren op de Series X.

©PXimport

Onze vrienden van Power Unlimited hebben de Xbox Series X al van een beoordeling voorzien.

En de Series S dan?

De Xbox Series S is een goedkope manier om toch te kunnen genieten van de nieuwe generatie videogames, hetzij in een wat minder krachtig pakket. Dit is in feite de opvolger van de Xbox One S. De Series S borduurt verder op de verbeteringen die de One S al doorvoerde en presenteert games dus ook beter dan op een Xbox One. De prestaties zijn niet net zo goed als op de Series X, dus dat is wel iets om rekening mee te houden. Je games speel je maximaal in een resolutie van 1440p en op maximaal 120 fps. Belangrijke aspecten als ray tracing en snellere laadtijden via de ssd zijn aanwezig. Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld de grootte van die schrijf: 512 GB.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.