Nog voordat de PlayStation 5 bij ons in de winkels ligt, brengt Microsoft de Xbox Series X uit. Dit is de nieuwste spelcomputer van Microsoft, die vanaf 10 november te koop is in Nederland. In dit artikel vertellen we je alles dat je wil weten over de console.

Naast de Xbox Series X verschijnt ook nog de Xbox Series S. Dit is een goedkopere en iets minder capabele console, die wel dezelfde games afspeelt. De Series X kost 499 euro, terwijl de Series S 299 euro kost. Voor 300 euro kun je dus al een toegangskaartje kopen tot next gen, zoals volgende generatie spelcomputers genoemd worden. Maar voor 499 euro krijg je wel veel meer voorgeschoteld.

©PXimport

Xbox Series X: de specificaties

De Xbox Series X en PlayStation 5 ontlopen elkaar niet veel als het gaat om specificaties. Toch is de Xbox Series X net even wat krachtiger dan zijn grootste concurrentie. Aan boord zit namelijk een AMD Zen 2-processor, met acht kernen die geklokt zijn op 3,8 GHz. Die processor wordt gekoppeld aan een AMD RDNA 2-gpu, die maximaal twaalf teraflops uitzendt. Het aantal teraflops staat gelijk aan de rekenkracht van de console. Hoe hoger dat getal, hoe mooier en sneller de beelden weergeven worden. Ook is er 16 GB aan gddr6-werkgeheugen aanwezig.

Daar waar de meeste games straks in 4k op 60 frames per seconde (fps) gepresenteerd zullen worden, kan het zijn dat we games in een hogere resolutie of met een hogere framerate gaan zien. De maximale output ligt namelijk op 8k of 120 fps. Niet én, dus, maar of. Dat kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van 120 fps met de 1080p-resolutie, dat is afhankelijk van wat de ontwikkelaar ook kan en wil. Er is ondersteuning voor ray tracing, een belangrijke beeldtechnologie die vooral voor realistische licht-, schaduw- en reflectie-effecten moet zorgen.

De Xbox Series X is verder uitgerust met een ssd van 1 TB. Waarschijnlijk is niet de volledige inhoud beschikbaar, aangezien er meestal veel ruimte opgaat aan systeem bestanden. Microsoft belooft in elk geval dat de ssd gebruikt wordt voor snelle laadtijden. Aan de achterkant zit overigens een opening voor kleine, custom ssd’s waarmee je het geheugen uitbreidt. Daar lees je hier meer over. De volgende generatie staat daardoor in het teken van vooral snellere laadtijden en hogere framerates, in plaats van hogere resoluties.

De Xbox Series X en S krijgen ook externe ssd’s.

©PXimport

Games en controller

In tegenstelling tot Sony heeft Microsoft geen drastische veranderingen doorgevoerd aangaande het design van de Xbox Series X-controller. De controller is grotendeels hetzelfde gebleven. Dit keer heb je echter meer grip op de triggers (net zoals op de Elite 2-controller) en is er een knop bijgekomen waarmee je razendsnel content deelt.

Verder is het zo dat de d-pad verbeterd is en dat de knoppen zijn voorzien van een matte afwerking, waardoor ze langer kunnen meegaan. Ze zijn in elk geval beter beschermd tegen water en stootjes. Ook goed om te weten: de Xbox Series X controller heeft bluetooth aan boord en werkt dus ook op Windows 10-pc’s en verschillende smartphones. Handig voor wanneer je onderweg je favoriete games wil spelen via Xbox Game Pass Ultimate of natuurlijk console streaming.

En belangrijke pilaar in de aanpak van Microsoft is natuurlijk het game-aanbod. Xbox heeft op moment van schrijven weinig tot geen exclusieve games die je wellicht overhalen de console in huis te nemen, maar je kunt de nieuwe console wel gebruiken om allerlei oude games op te spelen. Dat kan bijvoorbeeld via de gamestreamningdienst Xbox Game Pass Ultimate (voorheen xCloud) of door gewoon je oude 360- en One-games te downloaden naar het nieuwe apparaat. Die oudere games kunnen eveneens rekenen op betere framerates en resoluties. Dat gebeurt allemaal op de console: daar hoeven ontwikkelaars in feite niets meer aan te doen.

Handige toevoegingen voor de nieuwe generatie zijn zaken als Smart Delivery en Optimized voor Xbox Series X. De eerste term duidt op het feit dat je een gratis upgrade krijgt voor bepaalde Xbox One-games die je nu koopt. Neem bijvoorbeeld Watch Dogs: Legion. Wanneer je die game in je bezit hebt op Xbox One, dan kun je hem dus, verbeterd en al, spelen op je Xbox Series X. Je save data synchroniseert tussen beide versies. De tweede term duidt op een serie spellen die gewoonweg beter presteren op de Series X.

©PXimport

Onze vrienden van Power Unlimited hebben de Xbox Series X al van een beoordeling voorzien.

En de Series S dan?

De Xbox Series S is een goedkope manier om toch te kunnen genieten van de nieuwe generatie videogames, hetzij in een wat minder krachtig pakket. Dit is in feite de opvolger van de Xbox One S. De Series S borduurt verder op de verbeteringen die de One S al doorvoerde en presenteert games dus ook beter dan op een Xbox One. De prestaties zijn niet net zo goed als op de Series X, dus dat is wel iets om rekening mee te houden. Je games speel je maximaal in een resolutie van 1440p en op maximaal 120 fps. Belangrijke aspecten als ray tracing en snellere laadtijden via de ssd zijn aanwezig. Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld de grootte van die schrijf: 512 GB.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.