Nog voordat de PlayStation 5 bij ons in de winkels ligt, brengt Microsoft de Xbox Series X uit. Dit is de nieuwste spelcomputer van Microsoft, die vanaf 10 november te koop is in Nederland. In dit artikel vertellen we je alles dat je wil weten over de console.

Naast de Xbox Series X verschijnt ook nog de Xbox Series S. Dit is een goedkopere en iets minder capabele console, die wel dezelfde games afspeelt. De Series X kost 499 euro, terwijl de Series S 299 euro kost. Voor 300 euro kun je dus al een toegangskaartje kopen tot next gen, zoals volgende generatie spelcomputers genoemd worden. Maar voor 499 euro krijg je wel veel meer voorgeschoteld.

©PXimport

Xbox Series X: de specificaties

De Xbox Series X en PlayStation 5 ontlopen elkaar niet veel als het gaat om specificaties. Toch is de Xbox Series X net even wat krachtiger dan zijn grootste concurrentie. Aan boord zit namelijk een AMD Zen 2-processor, met acht kernen die geklokt zijn op 3,8 GHz. Die processor wordt gekoppeld aan een AMD RDNA 2-gpu, die maximaal twaalf teraflops uitzendt. Het aantal teraflops staat gelijk aan de rekenkracht van de console. Hoe hoger dat getal, hoe mooier en sneller de beelden weergeven worden. Ook is er 16 GB aan gddr6-werkgeheugen aanwezig.

Daar waar de meeste games straks in 4k op 60 frames per seconde (fps) gepresenteerd zullen worden, kan het zijn dat we games in een hogere resolutie of met een hogere framerate gaan zien. De maximale output ligt namelijk op 8k of 120 fps. Niet én, dus, maar of. Dat kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van 120 fps met de 1080p-resolutie, dat is afhankelijk van wat de ontwikkelaar ook kan en wil. Er is ondersteuning voor ray tracing, een belangrijke beeldtechnologie die vooral voor realistische licht-, schaduw- en reflectie-effecten moet zorgen.

De Xbox Series X is verder uitgerust met een ssd van 1 TB. Waarschijnlijk is niet de volledige inhoud beschikbaar, aangezien er meestal veel ruimte opgaat aan systeem bestanden. Microsoft belooft in elk geval dat de ssd gebruikt wordt voor snelle laadtijden. Aan de achterkant zit overigens een opening voor kleine, custom ssd’s waarmee je het geheugen uitbreidt. Daar lees je hier meer over. De volgende generatie staat daardoor in het teken van vooral snellere laadtijden en hogere framerates, in plaats van hogere resoluties.

De Xbox Series X en S krijgen ook externe ssd’s.

©PXimport

Games en controller

In tegenstelling tot Sony heeft Microsoft geen drastische veranderingen doorgevoerd aangaande het design van de Xbox Series X-controller. De controller is grotendeels hetzelfde gebleven. Dit keer heb je echter meer grip op de triggers (net zoals op de Elite 2-controller) en is er een knop bijgekomen waarmee je razendsnel content deelt.

Verder is het zo dat de d-pad verbeterd is en dat de knoppen zijn voorzien van een matte afwerking, waardoor ze langer kunnen meegaan. Ze zijn in elk geval beter beschermd tegen water en stootjes. Ook goed om te weten: de Xbox Series X controller heeft bluetooth aan boord en werkt dus ook op Windows 10-pc’s en verschillende smartphones. Handig voor wanneer je onderweg je favoriete games wil spelen via Xbox Game Pass Ultimate of natuurlijk console streaming.

En belangrijke pilaar in de aanpak van Microsoft is natuurlijk het game-aanbod. Xbox heeft op moment van schrijven weinig tot geen exclusieve games die je wellicht overhalen de console in huis te nemen, maar je kunt de nieuwe console wel gebruiken om allerlei oude games op te spelen. Dat kan bijvoorbeeld via de gamestreamningdienst Xbox Game Pass Ultimate (voorheen xCloud) of door gewoon je oude 360- en One-games te downloaden naar het nieuwe apparaat. Die oudere games kunnen eveneens rekenen op betere framerates en resoluties. Dat gebeurt allemaal op de console: daar hoeven ontwikkelaars in feite niets meer aan te doen.

Handige toevoegingen voor de nieuwe generatie zijn zaken als Smart Delivery en Optimized voor Xbox Series X. De eerste term duidt op het feit dat je een gratis upgrade krijgt voor bepaalde Xbox One-games die je nu koopt. Neem bijvoorbeeld Watch Dogs: Legion. Wanneer je die game in je bezit hebt op Xbox One, dan kun je hem dus, verbeterd en al, spelen op je Xbox Series X. Je save data synchroniseert tussen beide versies. De tweede term duidt op een serie spellen die gewoonweg beter presteren op de Series X.

©PXimport

Onze vrienden van Power Unlimited hebben de Xbox Series X al van een beoordeling voorzien.

En de Series S dan?

De Xbox Series S is een goedkope manier om toch te kunnen genieten van de nieuwe generatie videogames, hetzij in een wat minder krachtig pakket. Dit is in feite de opvolger van de Xbox One S. De Series S borduurt verder op de verbeteringen die de One S al doorvoerde en presenteert games dus ook beter dan op een Xbox One. De prestaties zijn niet net zo goed als op de Series X, dus dat is wel iets om rekening mee te houden. Je games speel je maximaal in een resolutie van 1440p en op maximaal 120 fps. Belangrijke aspecten als ray tracing en snellere laadtijden via de ssd zijn aanwezig. Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld de grootte van die schrijf: 512 GB.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.