Unreal Tournament is 1 van de first person shooter-spellen die zichzelf zonder blikken of blozen tot de gevestigde orde mag rekenen. Epic, de ontwikkelaar van Unreal Tournament,lanceerde de eerst versie in 1999. Dit bleek een enorm succes. Ongeveer drie jaar later bracht de ontwikkelaar UT 2003 uit, een minder geslaagde opvolger door onder meer het ontbreken van voertuigen.

Dat foutje corrigeerde Epic in UT 2004. De achterban verwelkomde deze aanzienlijk verbeterde Unreal Tounament met open armen. Drie jaar later is het de beurt aan Unreal Tournament 3.

Epic en Midway houden er een vreemde telling op na. Als je naar het aantal versies van de shooter kijkt, zou je eerder deel 4 verwachten. Toch zit er logica achter: de eerste Unreal Tournament maakt gebruik van de Unreal Engine 1, de delen 2003 en 2004 gebruiken de tweede versie van deze engine. Unreal Tournament 3 maakt gebruik van de laatste versie: de Unreal Engine 3; dezelfde engine als in bijvoorbeeld Gears of War. Dat we grafisch genot mogen verwachten, mag duidelijk zijn, want Gears of War ziet er alles behalve beroerd uit.

Extreem snelle engine

En grafische schoonheid biedt Unreal Tournament 3! De karakters ogen bijzonder verzorgd, met hun welbekende, kleurrijke bepantserde pakken die we natuurlijk ook kennen uit vorige delen. Uiteraard is ook het detailniveau van de logisch opgebouwde speelvelden en de intrigerende omgevingen weer wat opgeschroefd ten opzichte van UT 2004. En het mooie aan dit verhaal is dat UT3 ook op tragere systemen nog prima draait. In ons testsysteem - een AMD Athlon X2 4200 (overgeklokt naar 2,9 GHz) met 2 GB geheugen - plaatsen we eerst een 6600GT met 128 MB en daarna een 8800GT met 512 MB. Met beide kaarten is UT3 prima te spelen.

Weinig verrassingen

Unreal Tournament is een straight forward shooter. Het doel is simpel: schiet de tegenstander overhoop. Het gros van de spelmodi bestaat dan ook uit rechttoe rechtaan schietwerk: deathmatch, team deathmatch en duel. Last man standing is helaas niet meer beschikbaar. Wat wel is gebleven, en is uitgebreid, is capture the flag. Behalve de variant waarbij je op en neer moet rennen, kun je in Unreal Tournament 3 ook aan de slag met voertuigen, waarbij het hoverboard een van de vernieuwingen is van het gamma. Dit zwevende skateboard is in 1 woord geweldig. Het is lekker snel en wendbaar en je mag de vlag meenemen op dit board. Zorg er wel voor dat je kogels goed ontwijkt, want eenmaal geraakt, ga je plat op je gezicht. Een respawn (herrijzen nadat je neergeschoten bent) is dan natuurlijk zo goed als zeker.

Een geheel nieuwe modus is Warfare. Deze slag om de powercore van de tegenstander lijkt op Onslaught (onder meer UT2004), maar heeft een belangrijke strategische wijziging. Het is bij warfare de bedoeling dat je 'nodes', verspreid over het speelveld, verovert en linkt. Daardoor maak je de powercore van de tegenstander gevoelig voor een aanval, zodat je deze kunt vernietigen. Het veroveren en linken van de nodes vereist een goede samenwerking en wat strategisch inzicht, zeker in een online gevecht. Uiteraard kun je ook bij Warfare gebruik maken van voertuigen, wat behoorlijk handig is bij grotere speelvelden.

Campagne-modus

Unreal Tournament is natuurlijk bedoeld om online te spelen. Voor een beginner is het echter geen doen het spel online te leren; daar is het simpelweg veel te snel en chaotisch voor. Natuurlijk bestaat een leerproces uit vallen en opstaan, maar bij UT3 gaat dat wel heel ver. Daar houdt vallen en opstaan in dat je vier seconden kunt lopen, voordat je een kogel tussen de ogen krijgt. De tegenstand bestaat namelijk louter uit fanatieke, doorgewinterde spelers. Kortom: online spelen is voor een beginner geen optie. Gelukkig heeft Midway een campagne ingebouwd om de beginner de kneepjes van het afslachten te leren.

De campagne laat de speler kennis maken met alle spelmodi, wapens en voertuigen. En dat zijn er nogal wat! Het leuke aan de campagne is dat je als speler zowel met een team van 'bots' kunt spelen, als online met andere spelers (maximaal drie). Die vervangen dan simpelweg de bots. Dit kan overigens een waardevolle aanvulling zijn, aangezien de bots je niet echt uit de brand helpen bij verhitte vuurgevechten.

Uiteraard is de moeilijkheidsgraad bij de campagne instelbaar. Op novice is de tegenstand minimaal. De bots schieten vaak mis en rennen niet echt weg als je op ze jaagt; de ideale modus voor de beginneling. Bij Godlike moet je van erg goede huizen komen, wil je de bots neerhalen. Uiteraard is het idee van de campaignmode de speler klaar te stomen voor de online-pret, maar het kan ook interessant zijn voor als je even geen zin hebt in een uitdaging op het web. Hoe dan ook is het een waardevolle aanvulling.PluspuntenMinpuntenConclusie

Unreal Tournament 3 is zonder twijfel een waardige opvolger van Unreal Tournament 2004 en laat zien dat Midway zijn lesje heeft geleerd van 2003. De diverse speelmodi en uitgebreide voertuigen- en wapenassortiment kan de fanclub weer enkele jaren vermaken. Bovendien ziet UT3 er fantastisch uit en blijft het goed speelbaar op tragere pc's uit het middensegment. Het feit dat hij op een twee jaar oude Geforce goed speelbaar is, bewijst dit punt.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.