Sta je er ooit bij stil dat je opeens al je digitale foto’s en computerbestanden kwijt kunt zijn? De gemiddelde levensduur van een harde schijf bedraagt immers slechts vijf jaar. Daarom is de beveiliging van je bestanden tegen malware of tegen een systeemcrash absoluut noodzakelijk. FileFort Backup is een gratis en eenvoudige tool waarmee je makkelijk een reservekopie maakt op een extern station of in de cloud.

Tip 01: Installatie

Vroeger waren commerciële back-uptools de beste manier om een reservekopie te maken, maar vandaag doen freeware-oplossingen alles wat dure programma’s kunnen. FileFort Backup blinkt uit door zijn gebruiksvriendelijkheid. Je kunt de gratis versie voor niet-commercieel gebruik hierdownloaden. NCH software belooft dat deze gratis editie geen enkele functionele beperking heeft. Er is zowel een versie voor macOS als voor Windows, en het valt op dat het installatiebestand met 366 KB bijzonder klein is. Ook de installatie heeft niets om het lijf en de setupprocedure verloopt razendsnel. Vanaf dan staat deze nieuwe tool bij je programma’s, maar je opent hem ook via het Systeemvak.

©PXimport

Tip 02: Bron

Wanneer je FileFort Backup de eerste keer start, stelt het meteen een nieuwe back-uptaak voor. Daarin moet je aangeven van welke bestanden of mappen je een reservekopie wilt maken. In eerste instantie gaat het programma uit van een aantal standaardlocaties: de map Documenten, E-mails of de mappen Muziek, Video’s, Afbeeldingen of Downloads. Je kunt uiteraard ook specifieke bestanden of mappen op de harde schijf selecteren, daarvoor gebruik je knoppen Add Folder of Add File. Onder in dit venster staan enkele opties om de taak te verfijnen. Zo kun je bijvoorbeeld aangeven dat het programma tijdens de back-up video’s, muziek of bestanden groter dan een bepaald aantal MB achterwege moet laten.

©PXimport

Tip 03: Doel

In het volgende venster geef je het doel van de huidige back-uptaak aan. Dit venster is verdeeld in twee groepen: cloudopslagdiensten en eigen hardware. In de eerste groep zie je de klassiekers zoals Google Drive en Dropbox. Hierdoor vormt FileFort Backup in combinatie met je favoriete cloudopslag een erg goedkope online back-upservice. Je kunt ook rechtstreeks uploaden naar een ftp-server, maar die optie is eerder weggelegd voor bedrijven dan voor thuisgebruikers. Als je bijvoorbeeld Dropbox kiest, moet je FileFort Backup natuurlijk via je login en wachtwoord toegang verlenen tot deze clouddienst. In de groep Hard Backup Options heb je zowat alle mogelijkheden: usb-stick, cd/dvd/blu-ray, externe harde schijf, een netwerkstation of een bepaalde map op de harde schijf van de pc. Heb je thuis een nas, dan kun je dus via de optie Network Folder op regelmatige tijdstippen een back-up organiseren naar deze netwerklocatie.

©PXimport

Beperkingen

©PXimport

Tip 04: Methode

In de volgende stap kies je wat voor soort back-uptaak je wilt. Een volledige back-up schrijft op de doellocatie gewoon een kopie van bronbestanden of bronmappen. Een historische back-up is gekoppeld aan data. FileFort Back-up zal een reservekopie maken van de aangeduide gegevens, waarbij het voor elke maand een versie opslaat. Je kunt dus steeds een back-up herstellen die op een bepaalde datum is gemaakt. De snelste methode is de incrementele back-up, waarbij het programma nagaat welke bestanden nieuw of gewijzigd zijn en alleen die bestanden overzet.

©PXimport

Tip 05: Backup File Type

Welke methode je ook kiest, onderaan kun je nog selecteren hoe de applicatie de back-upgegevens wegschrijft. Standaard staat deze instelling op het bkz-bestand. Dit is het eigen formaat van FileFort Backup. Wil je de bestanden later zonder gedoe via hetzelfde programma terugplaatsen, dan hou je het rustig bij de optie bkz. Je kunt ook voor een zogenaamd zelfuitpakkend exe-bestand gaan, waarvoor je geen enkel hulpprogramma nodig hebt om de gegevens te herstellen. Dan is er ook nog het bekende zip-formaat, waarbij je net als bij bkz door de back-up kunt bladeren zonder dat je de gegevens moet herstellen. De tool ondersteunt ook spiegelback-ups: de bronbestanden worden dan zonder aanpassingen naar de bestemming gekopieerd. Dit betekent dat je op dezelfde manier door de back-up kunt bladeren als in de bronmap. Alle bestanden en mappen blijven in hun oorspronkelijke structuur en zijn gemakkelijk leesbaar. De laatste optie in de rij is een back-up met wachtwoordversleuteling.

©PXimport

Tip 06: Planning

Je kunt de back-uptaak handmatig starten, maar vaak is het veiliger om deze te automatiseren volgens een vastgelegd schema. De zwakste schakel in het back-upmanagement blijft immers de gebruiker die soms slordig en vergeetachtig is. Het venster Job Start Interval regelt de planning van de back-ups. Wanneer je de optie Schedule backup to run automatically at fixed time selecteert, geef je aan of je de back-up dagelijks of wekelijks op een bepaald tijdstip laat uitvoeren. Je kunt ook automatisch een back-up laten maken bij het opstarten van het systeem als de pc binnen de ingeplande tijd wordt uitgeschakeld. Onder in dit venster verschijnt voor alle veiligheid nog een keer de samenvatting van alle instellingen die je hebt gemaakt, voordat je op de knop Voltooien klikt. Telkens wanneer een back-uptaak is afgewerkt, ontvang je een melding in het systeemvak van het Windows-bureaublad.

©PXimport

Tip 07: Back-up herstellen

Als het noodlot toeslaat, zijn er drie eenvoudige manieren om de gegevens via een eerder gemaakte back-up te herstellen. Je kunt in het hoofdvenster van het programma in de lijst een back-uptaak selecteren en je gebruikt dan de knop Restore. FileFort Backup zal vragen of je het zeker weet, want hiermee overschrijft deze tool dezelfde bestanden op de harde schijf. In plaats van de knop te gebruiken, kun je deze opdracht ook uitvoeren via het contextueel menu door met de rechtermuisknop op de juiste back-uptaak te klikken. Is je systeem totaal in de soep gedraaid door een kritieke systeemfout, zodat je FileFort Backup opnieuw moet installeren en de takenlijst dus helemaal leeg is? Dan navigeer je via het menu FileFort / Restore Backup File naar de externe locatie waar de reservekopie staat.

©PXimport

Tip 08: Meerdere jobs

Je wilt iedere avond om 22.00 uur alle bestanden in de map Documenten beveiligen door een incrementele back-up op een externe harde schijf. Van je muziek moet iedere week een kopie worden gemaakt op Dropbox. En al je foto’s schrijf je iedere dag nog eens weg op Google Drive. Het is perfect mogelijk om verschillende back-uptaken te combineren in dit programma. In de kolom Destination lees je waar deze reservekopieën terechtkomen. Bij Schedule zie je wanneer de taak is ingepland: dagelijks of wekelijks en op welk tijdstip. De laatste kolom, Last Run, toont wanneer de taak voor het laatst werd uitgevoerd. Wanneer je ongeacht het tijdschema een back-up wilt uitvoeren van alle taken, dan gebruik je de opdracht in het menu FileFort / Backup All jobs. Om een taak te verwijderen uit de lijst, klik je met de rechtermuisknop op de taak en kies je voor Delete job of gebruik je de rode knop Delete in de knoppenbalk.

©PXimport

Logbestanden

©PXimport

Tip 09: Optionele tools

Onder het Help-menu kun je extra tools installeren via Install Optional Tools and Extras. Standaard staat daar al Express Burn van NCH Software aangevinkt, een programma voor Windows en Mac om optische schijven te branden. Voor wie nog in cd’s en dvd’s gelooft, is dit de manier om vanuit de back-uptool rechtstreeks schijven te branden. Er zit ook een ftp-client bij, Classic FTP, en een tool om de snelheid van je pc te verbeteren en het register te optimaliseren, waar we niet meteen warm voor lopen.

©PXimport

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.