Sta je er ooit bij stil dat je opeens al je digitale foto’s en computerbestanden kwijt kunt zijn? De gemiddelde levensduur van een harde schijf bedraagt immers slechts vijf jaar. Daarom is de beveiliging van je bestanden tegen malware of tegen een systeemcrash absoluut noodzakelijk. FileFort Backup is een gratis en eenvoudige tool waarmee je makkelijk een reservekopie maakt op een extern station of in de cloud.

Tip 01: Installatie

Vroeger waren commerciële back-uptools de beste manier om een reservekopie te maken, maar vandaag doen freeware-oplossingen alles wat dure programma’s kunnen. FileFort Backup blinkt uit door zijn gebruiksvriendelijkheid. Je kunt de gratis versie voor niet-commercieel gebruik hierdownloaden. NCH software belooft dat deze gratis editie geen enkele functionele beperking heeft. Er is zowel een versie voor macOS als voor Windows, en het valt op dat het installatiebestand met 366 KB bijzonder klein is. Ook de installatie heeft niets om het lijf en de setupprocedure verloopt razendsnel. Vanaf dan staat deze nieuwe tool bij je programma’s, maar je opent hem ook via het Systeemvak.

©PXimport

Tip 02: Bron

Wanneer je FileFort Backup de eerste keer start, stelt het meteen een nieuwe back-uptaak voor. Daarin moet je aangeven van welke bestanden of mappen je een reservekopie wilt maken. In eerste instantie gaat het programma uit van een aantal standaardlocaties: de map Documenten, E-mails of de mappen Muziek, Video’s, Afbeeldingen of Downloads. Je kunt uiteraard ook specifieke bestanden of mappen op de harde schijf selecteren, daarvoor gebruik je knoppen Add Folder of Add File. Onder in dit venster staan enkele opties om de taak te verfijnen. Zo kun je bijvoorbeeld aangeven dat het programma tijdens de back-up video’s, muziek of bestanden groter dan een bepaald aantal MB achterwege moet laten.

©PXimport

Tip 03: Doel

In het volgende venster geef je het doel van de huidige back-uptaak aan. Dit venster is verdeeld in twee groepen: cloudopslagdiensten en eigen hardware. In de eerste groep zie je de klassiekers zoals Google Drive en Dropbox. Hierdoor vormt FileFort Backup in combinatie met je favoriete cloudopslag een erg goedkope online back-upservice. Je kunt ook rechtstreeks uploaden naar een ftp-server, maar die optie is eerder weggelegd voor bedrijven dan voor thuisgebruikers. Als je bijvoorbeeld Dropbox kiest, moet je FileFort Backup natuurlijk via je login en wachtwoord toegang verlenen tot deze clouddienst. In de groep Hard Backup Options heb je zowat alle mogelijkheden: usb-stick, cd/dvd/blu-ray, externe harde schijf, een netwerkstation of een bepaalde map op de harde schijf van de pc. Heb je thuis een nas, dan kun je dus via de optie Network Folder op regelmatige tijdstippen een back-up organiseren naar deze netwerklocatie.

©PXimport

Beperkingen

©PXimport

Tip 04: Methode

In de volgende stap kies je wat voor soort back-uptaak je wilt. Een volledige back-up schrijft op de doellocatie gewoon een kopie van bronbestanden of bronmappen. Een historische back-up is gekoppeld aan data. FileFort Back-up zal een reservekopie maken van de aangeduide gegevens, waarbij het voor elke maand een versie opslaat. Je kunt dus steeds een back-up herstellen die op een bepaalde datum is gemaakt. De snelste methode is de incrementele back-up, waarbij het programma nagaat welke bestanden nieuw of gewijzigd zijn en alleen die bestanden overzet.

©PXimport

Tip 05: Backup File Type

Welke methode je ook kiest, onderaan kun je nog selecteren hoe de applicatie de back-upgegevens wegschrijft. Standaard staat deze instelling op het bkz-bestand. Dit is het eigen formaat van FileFort Backup. Wil je de bestanden later zonder gedoe via hetzelfde programma terugplaatsen, dan hou je het rustig bij de optie bkz. Je kunt ook voor een zogenaamd zelfuitpakkend exe-bestand gaan, waarvoor je geen enkel hulpprogramma nodig hebt om de gegevens te herstellen. Dan is er ook nog het bekende zip-formaat, waarbij je net als bij bkz door de back-up kunt bladeren zonder dat je de gegevens moet herstellen. De tool ondersteunt ook spiegelback-ups: de bronbestanden worden dan zonder aanpassingen naar de bestemming gekopieerd. Dit betekent dat je op dezelfde manier door de back-up kunt bladeren als in de bronmap. Alle bestanden en mappen blijven in hun oorspronkelijke structuur en zijn gemakkelijk leesbaar. De laatste optie in de rij is een back-up met wachtwoordversleuteling.

©PXimport

Tip 06: Planning

Je kunt de back-uptaak handmatig starten, maar vaak is het veiliger om deze te automatiseren volgens een vastgelegd schema. De zwakste schakel in het back-upmanagement blijft immers de gebruiker die soms slordig en vergeetachtig is. Het venster Job Start Interval regelt de planning van de back-ups. Wanneer je de optie Schedule backup to run automatically at fixed time selecteert, geef je aan of je de back-up dagelijks of wekelijks op een bepaald tijdstip laat uitvoeren. Je kunt ook automatisch een back-up laten maken bij het opstarten van het systeem als de pc binnen de ingeplande tijd wordt uitgeschakeld. Onder in dit venster verschijnt voor alle veiligheid nog een keer de samenvatting van alle instellingen die je hebt gemaakt, voordat je op de knop Voltooien klikt. Telkens wanneer een back-uptaak is afgewerkt, ontvang je een melding in het systeemvak van het Windows-bureaublad.

©PXimport

Tip 07: Back-up herstellen

Als het noodlot toeslaat, zijn er drie eenvoudige manieren om de gegevens via een eerder gemaakte back-up te herstellen. Je kunt in het hoofdvenster van het programma in de lijst een back-uptaak selecteren en je gebruikt dan de knop Restore. FileFort Backup zal vragen of je het zeker weet, want hiermee overschrijft deze tool dezelfde bestanden op de harde schijf. In plaats van de knop te gebruiken, kun je deze opdracht ook uitvoeren via het contextueel menu door met de rechtermuisknop op de juiste back-uptaak te klikken. Is je systeem totaal in de soep gedraaid door een kritieke systeemfout, zodat je FileFort Backup opnieuw moet installeren en de takenlijst dus helemaal leeg is? Dan navigeer je via het menu FileFort / Restore Backup File naar de externe locatie waar de reservekopie staat.

©PXimport

Tip 08: Meerdere jobs

Je wilt iedere avond om 22.00 uur alle bestanden in de map Documenten beveiligen door een incrementele back-up op een externe harde schijf. Van je muziek moet iedere week een kopie worden gemaakt op Dropbox. En al je foto’s schrijf je iedere dag nog eens weg op Google Drive. Het is perfect mogelijk om verschillende back-uptaken te combineren in dit programma. In de kolom Destination lees je waar deze reservekopieën terechtkomen. Bij Schedule zie je wanneer de taak is ingepland: dagelijks of wekelijks en op welk tijdstip. De laatste kolom, Last Run, toont wanneer de taak voor het laatst werd uitgevoerd. Wanneer je ongeacht het tijdschema een back-up wilt uitvoeren van alle taken, dan gebruik je de opdracht in het menu FileFort / Backup All jobs. Om een taak te verwijderen uit de lijst, klik je met de rechtermuisknop op de taak en kies je voor Delete job of gebruik je de rode knop Delete in de knoppenbalk.

©PXimport

Logbestanden

©PXimport

Tip 09: Optionele tools

Onder het Help-menu kun je extra tools installeren via Install Optional Tools and Extras. Standaard staat daar al Express Burn van NCH Software aangevinkt, een programma voor Windows en Mac om optische schijven te branden. Voor wie nog in cd’s en dvd’s gelooft, is dit de manier om vanuit de back-uptool rechtstreeks schijven te branden. Er zit ook een ftp-client bij, Classic FTP, en een tool om de snelheid van je pc te verbeteren en het register te optimaliseren, waar we niet meteen warm voor lopen.

©PXimport

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.