Het ouderwetse begrip ‘plaatjes draaien’ is in het internettijdperk veranderd in ‘plaatjes graaien’ en met Mp3Jam gaat dat makkelijker dan ooit tevoren.

Door Ap de Smits

Het downloaden van muziek voor eigen gebruik is – zoals u ongetwijfeld weet – in ons land niet illegaal. Als we de muziekindustrie mogen geloven heeft dat zulke vormen aangenomen dat artiesten geen droog brood meer te eten hebben. De werkelijkheid is echter dat veel computergebruikers dat downloaden veel te veel gedoe vinden of dat er andere haken en ogen aan zitten. Da’s niet zo gek als we bedenken welke mogelijkheden we hebben.

U kunt downloaden via nieuwsgroepen, maar ja, toegang tot een goed werkende nieuwsserver kost geld. U kunt downloaden via torrents maar daarbij wordt automatisch geüploadet en dat mag eigenlijk niet. U kunt via vele programma’s en online-diensten muziek downloaden uit Youtube-filmpjes. Dat heeft niet de bezwaren van beide andere methodes en biedt een interessant aanbod dat vaak nergens anders te vinden is (denk aan unieke live-opnamen) maar ideaal is toch anders.

Een recent alternatief voor dit alles vormt Mp3Jam, een manier om muziek te downloaden die zo makkelijk is dat iedereen in een handomdraai kan gaan verzamelen.

1. Downloaden en installeren
Het aardige is dat zowel Mp3Jam als de bijbehorende website Nederlandstalig zijn – weer een drempel minder. We surfen naar www.mp3jam.org/nl en klikken daar op de knop Gratis Download. We slaan het bestand op in een map naar keuze (MP3jamSetup.exe, 8585 kB), openen de map en starten het gedownloade installatieprogramma. We klikken op Uitvoeren, geven zo nodig UAC-toestemming en klikken op OK. Dan klikken we op Volgende en halen op de volgende pagina alle vinkjes weg. We klikken weer op Volgende en op Cancel om de aangeboden toolbar te weigeren. We klikken driemaal op Volgende en op Voltooien. Er wordt een browservenster geopend waarin we onze nieuwe aanwinst kunnen aanprijzen via Facebook, Twitter of Google+ en dat we meteen weer sluiten. Achter het browservenster is ook Mp3Jam geopend (afbeelding hieronder).

©CIDimport

2. Opties
Voordat we daadwerkelijk muziek gaan binnenhalen kijken we eerst even naar de instellingen. Daarvoor klikken we op het tandwiel-pictogram rechtsboven. Mp3Jam wil standaard alle muziek opslaan in de standaard-gebruikersmap voor muziek. Door op Wijzigen te klikken kunt u een andere vaste bestemming toewijzen. We kunnen er ook voor kiezen om per download aan te geven waar deze terecht moet komen. Bij Theme kunnen we het programma een ander kleurtje geven en tot slot kunnen we de taal aanpassen maar als het goed is staat deze standaard al op Nederlands.

3. De voorpagina
Mp3Jam toont ons bovenin twee tabbladen: Zoeken&Downloads en Geschiedenis. Op het eerste zult u de meeste tijd doorbrengen en deze is weer onderverdeeld in een aantal categorieën die vrijwel allemaal voor zich spreken en een bepaald genre vertegenwoordigen. De enige uitzondering vormt het tabblad # dat een aantal stemmingen biedt. Hier hebben de vertalers het af laten weten. We vinden er onder andere boze muziek (Angry), dromerige muziek (Dreamy), feestmuziek (Party), ontspanningsmuziek (Relax) en muziek om op te bewegen (Workout). Nu is ook meteen duidelijk waarom het tabblad à la Twitter het #-symbool gebruikt. De getoonde termen kunnen namelijk dienstdoen als hashtag (bijvoorbeeld #happy). Klikken we op een van de getoonde categorieën dan zoekt Mp3Jam muziek die bij dat trefwoord past. Behalve de getoonde trefwoorden kunnen we ook onze eigen Engelstalige kreten invoeren, bijvoorbeeld #melancholic (melancholisch). Wanneer we die term intypen in het zoekvak en op Enter drukken dan verschijnt de nodige muziek, zoals hieronder te zien is.

©CIDimport

3. Albums downloaden
Bovenin onze lijst met nummers die de hashtag #melancholic hebben verschijnt een album van Radiohead. We zien links een afbeelding van het album, artiest en titel en een knop Album Downloaden. Rechts zien we titels van losse nummers. Voor elke titel bevindt zich een aparte downloadknop en een afspeelknop en onder de paar getoonde titels kunnen we klikken op Meer Nummers om de rest van het album te zien. Laten we de zaken maar eens meteen groot aanpakken en het hele album downloaden. Daarvoor klikken we op Album Downloaden onder de naam van de cd. We zien nu hoe de nummers in hoog tempo en op volgorde worden binnengehaald. Voor elk nummer dat binnen is verandert de groene downloadknop in een oranje map-pictogram en uiteindelijk gebeurt dat ook voor de knop waarmee we de download van het hele album hebben gestart. Klikken we op deze knop dan wordt Verkenner geopend en zien we dat alle nummers én het hoesje keurig zijn opgeslagen en kunnen we ze met onze standaard mediaspeler afspelen. Het enige nadeel van Mp3Jam in deze situatie is dat de nummers weliswaar netjes van tags zijn voorzien (artiest, album, titel) maar dat de tracknummers ontbreken. Als we ze netjes in volgorde willen horen zullen we dit dus handmatig moeten aanpassen (zie kader).

4. Afspelen
Om muziek af te spelen hoeven we niet per se naar Verkenner en we hoeven ook geen gebruik te maken van onze standaardspeler. Mp3Jam bevat een ingebouwde speler waarmee we elk nummer kunnen beluisteren dat we hebben gedownload. We klikken daarvoor op de afspeelknop voor een gedownload nummer. We kunnen echter niet alleen gedownloade nummers afspelen. Ook bij andere muziek uit de lijst kunnen we op de afspeelknop klikken. De muziek wordt dan vrijwel direct gestreamd en als het nummer afgelopen is gaat Mp3Jam verder met het eerste nummer van het volgende album.

5. Beperking
Zoals u misschien al hebt gezien zegt de gratis versie van Mp3Jam rechts onderin dat maximaal 30 nummers tegelijk mogen worden gedownload. Dit aantal verandert in 22 nadat we het album van Radiohead hebben ontvangen en na verloop van tijd loopt het weer op naar 30. Het aardige is nu dat het aantal niet verandert wanneer we streamen. Dat betekent dat we Mp3Jam prima kunnen gebruiken als alternatief voor Spotify om gewoon zo veel muziek te beluisteren als we maar willen.

6. Zoeken
Wat het zelfde is gebleven toen we van de voorpagina naar de zoekresultaten voor #melancholic gingen is het zoekvak. Dit kunnen we niet alleen gebruiken om op hashtags te zoeken maar ook voor het vinden van een artiest of titel. Als voorbeeld (en om te laten zien dat zelfs exotisch Nederlands repertoire vertegenwoordigd is) zoeken we Baflo Bill en vinden dan een waslijst aan muziek van het Groningse fenomeen De Bende van Baflo Bill die we weer per album of nummer kunnen downloaden of streamen.

7. Genres
Met het pijl-pictogram linksboven kunnen we weer terugkeren naar de startpagina om daar vervolgens een genre te kiezen, bijvoorbeeld Classical. We krijgen dan een scherm vol componisten waar we er een uit kunnen kiezen, bijvoorbeeld Gustav Holst. We zien dat hierdoor de naam automatisch in het zoekvak verschijnt en het ene na het andere album voorbijkomt. Liefhebbers van klassiek vinden zo moeiteloos hun favoriete uitvoering van veel werk. Overigens kunt u ook hashtags als #classical gebruiken om op genre te zoeken.

8. Geschiedenis
Wanneer u na verloop van tijd door de bomen het bos niet meer ziet en niet meer precies weet wat u zoal hebt gedownload dan biedt het tabblad Geschiedenis uitkomst (Afb.3). Hier ziet u alle albums en nummers die u hebt binnengehaald en met het zoekvak hier doorzoekt u alleen de opgeslagen muziek.

©CIDimport

U ziet: makkelijker wordt het niet. Veel luisterplezier!

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.