Het ouderwetse begrip ‘plaatjes draaien’ is in het internettijdperk veranderd in ‘plaatjes graaien’ en met Mp3Jam gaat dat makkelijker dan ooit tevoren.

Door Ap de Smits

Het downloaden van muziek voor eigen gebruik is – zoals u ongetwijfeld weet – in ons land niet illegaal. Als we de muziekindustrie mogen geloven heeft dat zulke vormen aangenomen dat artiesten geen droog brood meer te eten hebben. De werkelijkheid is echter dat veel computergebruikers dat downloaden veel te veel gedoe vinden of dat er andere haken en ogen aan zitten. Da’s niet zo gek als we bedenken welke mogelijkheden we hebben.

U kunt downloaden via nieuwsgroepen, maar ja, toegang tot een goed werkende nieuwsserver kost geld. U kunt downloaden via torrents maar daarbij wordt automatisch geüploadet en dat mag eigenlijk niet. U kunt via vele programma’s en online-diensten muziek downloaden uit Youtube-filmpjes. Dat heeft niet de bezwaren van beide andere methodes en biedt een interessant aanbod dat vaak nergens anders te vinden is (denk aan unieke live-opnamen) maar ideaal is toch anders.

Een recent alternatief voor dit alles vormt Mp3Jam, een manier om muziek te downloaden die zo makkelijk is dat iedereen in een handomdraai kan gaan verzamelen.

1. Downloaden en installeren
Het aardige is dat zowel Mp3Jam als de bijbehorende website Nederlandstalig zijn – weer een drempel minder. We surfen naar www.mp3jam.org/nl en klikken daar op de knop Gratis Download. We slaan het bestand op in een map naar keuze (MP3jamSetup.exe, 8585 kB), openen de map en starten het gedownloade installatieprogramma. We klikken op Uitvoeren, geven zo nodig UAC-toestemming en klikken op OK. Dan klikken we op Volgende en halen op de volgende pagina alle vinkjes weg. We klikken weer op Volgende en op Cancel om de aangeboden toolbar te weigeren. We klikken driemaal op Volgende en op Voltooien. Er wordt een browservenster geopend waarin we onze nieuwe aanwinst kunnen aanprijzen via Facebook, Twitter of Google+ en dat we meteen weer sluiten. Achter het browservenster is ook Mp3Jam geopend (afbeelding hieronder).

©CIDimport

2. Opties
Voordat we daadwerkelijk muziek gaan binnenhalen kijken we eerst even naar de instellingen. Daarvoor klikken we op het tandwiel-pictogram rechtsboven. Mp3Jam wil standaard alle muziek opslaan in de standaard-gebruikersmap voor muziek. Door op Wijzigen te klikken kunt u een andere vaste bestemming toewijzen. We kunnen er ook voor kiezen om per download aan te geven waar deze terecht moet komen. Bij Theme kunnen we het programma een ander kleurtje geven en tot slot kunnen we de taal aanpassen maar als het goed is staat deze standaard al op Nederlands.

3. De voorpagina
Mp3Jam toont ons bovenin twee tabbladen: Zoeken&Downloads en Geschiedenis. Op het eerste zult u de meeste tijd doorbrengen en deze is weer onderverdeeld in een aantal categorieën die vrijwel allemaal voor zich spreken en een bepaald genre vertegenwoordigen. De enige uitzondering vormt het tabblad # dat een aantal stemmingen biedt. Hier hebben de vertalers het af laten weten. We vinden er onder andere boze muziek (Angry), dromerige muziek (Dreamy), feestmuziek (Party), ontspanningsmuziek (Relax) en muziek om op te bewegen (Workout). Nu is ook meteen duidelijk waarom het tabblad à la Twitter het #-symbool gebruikt. De getoonde termen kunnen namelijk dienstdoen als hashtag (bijvoorbeeld #happy). Klikken we op een van de getoonde categorieën dan zoekt Mp3Jam muziek die bij dat trefwoord past. Behalve de getoonde trefwoorden kunnen we ook onze eigen Engelstalige kreten invoeren, bijvoorbeeld #melancholic (melancholisch). Wanneer we die term intypen in het zoekvak en op Enter drukken dan verschijnt de nodige muziek, zoals hieronder te zien is.

©CIDimport

3. Albums downloaden
Bovenin onze lijst met nummers die de hashtag #melancholic hebben verschijnt een album van Radiohead. We zien links een afbeelding van het album, artiest en titel en een knop Album Downloaden. Rechts zien we titels van losse nummers. Voor elke titel bevindt zich een aparte downloadknop en een afspeelknop en onder de paar getoonde titels kunnen we klikken op Meer Nummers om de rest van het album te zien. Laten we de zaken maar eens meteen groot aanpakken en het hele album downloaden. Daarvoor klikken we op Album Downloaden onder de naam van de cd. We zien nu hoe de nummers in hoog tempo en op volgorde worden binnengehaald. Voor elk nummer dat binnen is verandert de groene downloadknop in een oranje map-pictogram en uiteindelijk gebeurt dat ook voor de knop waarmee we de download van het hele album hebben gestart. Klikken we op deze knop dan wordt Verkenner geopend en zien we dat alle nummers én het hoesje keurig zijn opgeslagen en kunnen we ze met onze standaard mediaspeler afspelen. Het enige nadeel van Mp3Jam in deze situatie is dat de nummers weliswaar netjes van tags zijn voorzien (artiest, album, titel) maar dat de tracknummers ontbreken. Als we ze netjes in volgorde willen horen zullen we dit dus handmatig moeten aanpassen (zie kader).

4. Afspelen
Om muziek af te spelen hoeven we niet per se naar Verkenner en we hoeven ook geen gebruik te maken van onze standaardspeler. Mp3Jam bevat een ingebouwde speler waarmee we elk nummer kunnen beluisteren dat we hebben gedownload. We klikken daarvoor op de afspeelknop voor een gedownload nummer. We kunnen echter niet alleen gedownloade nummers afspelen. Ook bij andere muziek uit de lijst kunnen we op de afspeelknop klikken. De muziek wordt dan vrijwel direct gestreamd en als het nummer afgelopen is gaat Mp3Jam verder met het eerste nummer van het volgende album.

5. Beperking
Zoals u misschien al hebt gezien zegt de gratis versie van Mp3Jam rechts onderin dat maximaal 30 nummers tegelijk mogen worden gedownload. Dit aantal verandert in 22 nadat we het album van Radiohead hebben ontvangen en na verloop van tijd loopt het weer op naar 30. Het aardige is nu dat het aantal niet verandert wanneer we streamen. Dat betekent dat we Mp3Jam prima kunnen gebruiken als alternatief voor Spotify om gewoon zo veel muziek te beluisteren als we maar willen.

6. Zoeken
Wat het zelfde is gebleven toen we van de voorpagina naar de zoekresultaten voor #melancholic gingen is het zoekvak. Dit kunnen we niet alleen gebruiken om op hashtags te zoeken maar ook voor het vinden van een artiest of titel. Als voorbeeld (en om te laten zien dat zelfs exotisch Nederlands repertoire vertegenwoordigd is) zoeken we Baflo Bill en vinden dan een waslijst aan muziek van het Groningse fenomeen De Bende van Baflo Bill die we weer per album of nummer kunnen downloaden of streamen.

7. Genres
Met het pijl-pictogram linksboven kunnen we weer terugkeren naar de startpagina om daar vervolgens een genre te kiezen, bijvoorbeeld Classical. We krijgen dan een scherm vol componisten waar we er een uit kunnen kiezen, bijvoorbeeld Gustav Holst. We zien dat hierdoor de naam automatisch in het zoekvak verschijnt en het ene na het andere album voorbijkomt. Liefhebbers van klassiek vinden zo moeiteloos hun favoriete uitvoering van veel werk. Overigens kunt u ook hashtags als #classical gebruiken om op genre te zoeken.

8. Geschiedenis
Wanneer u na verloop van tijd door de bomen het bos niet meer ziet en niet meer precies weet wat u zoal hebt gedownload dan biedt het tabblad Geschiedenis uitkomst (Afb.3). Hier ziet u alle albums en nummers die u hebt binnengehaald en met het zoekvak hier doorzoekt u alleen de opgeslagen muziek.

©CIDimport

U ziet: makkelijker wordt het niet. Veel luisterplezier!

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.