Spotify is boos op Apple. De streamingdienst vindt dat Apple teveel macht heeft en daardoor voor oneerlijke concurrentie zorgt, en stapt daarom zelfs naar de Europese Commissie. Als je de argumenten van Spotify bekijkt is dat nog helemaal niet zo'n gekke reactie. Dit is waarom Spotify Apple wil aanpakken.

Spotify publiceerde woensdagochtend een statement waarin het verklaarde een klacht in te dienen bij de Europese Commissie. Maar interessanter was een speciale website genaamd Time To Play Fair, waarop het bedrijf een tijdlijn publiceerde van alle obstakels die het heeft moeten overwinnen om in de App Store te mogen blijven.

Zo laat Spotify zien hoe Apple de applicatie meerdere malen blokkeerde in de App Store om allerlei verschillende redenen. Een promotieactie om Spotify Premium voor € 0,99 per maand te proberen was 'tegen de regels', en toen Spotify podcasts begon aan te raden mocht dat volgens de voorwaarden ook niet.

Duurdere abonnementen

De kern van het probleem zit echter in de premium versie van Spotify, die normaal gesproken een tientje per maand kost. Normaal gesproken ja, want wie de applicatie alleen op iOS gebruikt komt op iets heel anders uit.

Apple vraagt namelijk 30% van de opbrengsten van een app als vergoeding. Dat doet het zowel bij de directe verkoop van apps als bij in-app-aankopen. Als iemand dus een abonnement afsluit via iOS verdient Spotify daar nog maar 7 euro aan, in plaats van 10.

Om dat te voorkomen maken apps zoals Spotify en Netflix (er zijn ook veel andere abonnementsdiensten die hetzelfde doen) de prijzen voor iOS-gebruikers noodgedwongen duurder, namelijk € 12,99 per maand. "Daar waren gebruikers terecht boos over", schrijft Spotify. Twee jaar later, in mei 2016, besloot Spotify de mogelijkheid om een abonnement af te sluiten helemaal te schrappen in de app op iOS.

Concurrentie

Opvallend is ook dat app-makers niet over dat beleid mogen praten. In de app-beschrijving of op de website mogen zij niet laten weten dat er goedkopere alternatieven zijn om een abonnement af te sluiten. Doen ze dat wel, dan worden ze geweerd uit de App Store.

De eenzijdige ruzie escaleerde toen Apple in juni 2015 met een eigen muziekstreamingdienst kwam. Voor, jawel, exact € 9,99, net als Spotify Premium. Voor iOS-gebruikers is het dus veel aantrekkelijker Apple Music te verkiezen boven Spotify.

Machtspositie

Dát is waar Spotify nu de grens trekt. Het bedrijf beschuldigt Apple ervan zijn machtspositie te misbruiken om concurrerende diensten dwars te zitten en eigen diensten voor te trekken. Spotify wil dat de Europese Commissie maatregelen neemt om dat tegen te gaan.

Niet de enige

Spotify is niet het enige bedrijf dat last heeft van de constructie. Ook andere diensten die geld kosten (zoals Netflix) moeten hogere prijzen rekenen voor iOS-abonnementen. Netflix besloot daarom eerder al te stoppen met het aanbieden van abonnementen op Apples besturingssysteem. Spotify vraagt Netflix en anderen ook zich bij de zaak aan te sluiten.

Aandacht voor diensten...

Het probleem zit hem niet enkel in de afdracht van kosten. Het is vooral het feit dat Apple steeds vaker zelf wil concurreren met dergelijke diensten. Het bedrijf verdiende in 2018 voor het eerst in jaren minder geld dan het jaar ervoor, met name door het feit dat gebruikers hun smartphones en tablets langer gebruiken. Apple wil zich daarom meer gaan richten op diensten, zei ceo Tim Cook vorig jaar.

... maar dan wel die van Apple

Het gaat dan niet alleen om het faciliteren van een app-ecosysteem (zoals de App Store), maar tot het opzetten van eigen diensten. Muziekstreaming is er één van, maar het lijkt er ook op dat Apple binnenkort met een eigen videodienst á la Netflix komt. En Apple concurreert ook met nieuwsdiensten met aggregatieservice News, en dat betekent competitie diensten zoals Blendle. De oprichter daarvan, Alexander Klöpping, zegt tegen de NOS, al dat hij overweegt zich bij Spotify aan te sluiten in de klacht.

©PXimport

Eigen diensten eerst

Door die steeds agressievere concurrentie is er nog een ander probleem behalve de misgelopen inkomsten. Spotify beschrijft ook uitgebreid hoe Apple allerlei technische barrières opwerpt om Spotify tegen te houden. Spotify wordt niet ondersteund door Siri of de Homepod, en de muziekdienst is niet compatibel met de Apple Watch. Apple Music wél.

Zulke problemen zijn niet nieuw in de industrie. Facebook en Twitter gooiden ook ooit met modder toen Facebook Instagram overnam en Twitter die afbeeldingen niet meer toeliet op het platform.

Privacywet, of concurrentiestop?

Het is ook niet de eerste keer dat er op hoog niveau over de machtspositie van de grote techbedrijven wordt gesproken. Facebook, Google en ook Apple liggen in de Europese Unie al onder vuur vanwege hun dominantie. Google kreeg een miljoenenboete en Mark Zuckerberg werd door Brussel uitgenodigd voor verschillende intense gesprekken rondom het onderwerp.

Europese scepsis

In Silicon Valley wordt vaak sceptisch gereageerd op die Europese regelgeving. Veel techbedrijven denken dat de EU hen in toom probeert te houden omdat Europa zelf geen sterke technologische sector heeft. De privacywet van vorig jaar (de AVG) was daar een voorbeeld van. "Als Facebook het eerste bedrijf is dat een miljoenenboete krijgt weten we zeker dat de AVG bedoeld is om de competitie tegen te houden", zei Facebooks voormalig hoofd beveiliging Alex Stamos ooit.

Maatregelen

Spotify heeft verschillende maatregelen voorgesteld. Zo wil het bedrijf dat consumenten meer keus krijgen in hoe zij betalen voor diensten, en dat ze niet meer gedwongen worden om bepaalde platformen zoals die van Apple te gebruiken. Ook zouden app-winkels niet meer de communicatie richting gebruikers moeten kunnen bepalen, zegt het bedrijf. Tot slot vindt Spotify dat alle diensten dezelfde regels moeten volgen. Als Spotify geen prijspromoties mag doen, dan Apple Music ook niet.

En nu?

Of Spotify's klacht hét verschil gaat maken in die discussie is maar de vraag. Het kan jaren duren voor een onderzoek is afgerond en nog langer voordat de wetgeving daar omheen wordt veranderd. Hoe dat eruit zou komen te zien is ook nog een groot vraagteken. Er wordt al langer gefluisterd over het opbreken van grote bedrijven, maar dat is een draconische maatregel die niet zomaar wordt ingevoerd.

Ook is het nog maar de vraag of Apple beschuldigd kan worden voor machtsmisbruik. Apple heeft geen monopolie met iOS op de smartphone- en tabletmarkt, maar je zou kunnen stellen dat iOS als eigen markt bestempeld kan worden.

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.