Spotify is boos op Apple. De streamingdienst vindt dat Apple teveel macht heeft en daardoor voor oneerlijke concurrentie zorgt, en stapt daarom zelfs naar de Europese Commissie. Als je de argumenten van Spotify bekijkt is dat nog helemaal niet zo'n gekke reactie. Dit is waarom Spotify Apple wil aanpakken.

Spotify publiceerde woensdagochtend een statement waarin het verklaarde een klacht in te dienen bij de Europese Commissie. Maar interessanter was een speciale website genaamd Time To Play Fair, waarop het bedrijf een tijdlijn publiceerde van alle obstakels die het heeft moeten overwinnen om in de App Store te mogen blijven.

Zo laat Spotify zien hoe Apple de applicatie meerdere malen blokkeerde in de App Store om allerlei verschillende redenen. Een promotieactie om Spotify Premium voor € 0,99 per maand te proberen was 'tegen de regels', en toen Spotify podcasts begon aan te raden mocht dat volgens de voorwaarden ook niet.

Duurdere abonnementen

De kern van het probleem zit echter in de premium versie van Spotify, die normaal gesproken een tientje per maand kost. Normaal gesproken ja, want wie de applicatie alleen op iOS gebruikt komt op iets heel anders uit.

Apple vraagt namelijk 30% van de opbrengsten van een app als vergoeding. Dat doet het zowel bij de directe verkoop van apps als bij in-app-aankopen. Als iemand dus een abonnement afsluit via iOS verdient Spotify daar nog maar 7 euro aan, in plaats van 10.

Om dat te voorkomen maken apps zoals Spotify en Netflix (er zijn ook veel andere abonnementsdiensten die hetzelfde doen) de prijzen voor iOS-gebruikers noodgedwongen duurder, namelijk € 12,99 per maand. "Daar waren gebruikers terecht boos over", schrijft Spotify. Twee jaar later, in mei 2016, besloot Spotify de mogelijkheid om een abonnement af te sluiten helemaal te schrappen in de app op iOS.

Concurrentie

Opvallend is ook dat app-makers niet over dat beleid mogen praten. In de app-beschrijving of op de website mogen zij niet laten weten dat er goedkopere alternatieven zijn om een abonnement af te sluiten. Doen ze dat wel, dan worden ze geweerd uit de App Store.

De eenzijdige ruzie escaleerde toen Apple in juni 2015 met een eigen muziekstreamingdienst kwam. Voor, jawel, exact € 9,99, net als Spotify Premium. Voor iOS-gebruikers is het dus veel aantrekkelijker Apple Music te verkiezen boven Spotify.

Machtspositie

Dát is waar Spotify nu de grens trekt. Het bedrijf beschuldigt Apple ervan zijn machtspositie te misbruiken om concurrerende diensten dwars te zitten en eigen diensten voor te trekken. Spotify wil dat de Europese Commissie maatregelen neemt om dat tegen te gaan.

Niet de enige

Spotify is niet het enige bedrijf dat last heeft van de constructie. Ook andere diensten die geld kosten (zoals Netflix) moeten hogere prijzen rekenen voor iOS-abonnementen. Netflix besloot daarom eerder al te stoppen met het aanbieden van abonnementen op Apples besturingssysteem. Spotify vraagt Netflix en anderen ook zich bij de zaak aan te sluiten.

Aandacht voor diensten...

Het probleem zit hem niet enkel in de afdracht van kosten. Het is vooral het feit dat Apple steeds vaker zelf wil concurreren met dergelijke diensten. Het bedrijf verdiende in 2018 voor het eerst in jaren minder geld dan het jaar ervoor, met name door het feit dat gebruikers hun smartphones en tablets langer gebruiken. Apple wil zich daarom meer gaan richten op diensten, zei ceo Tim Cook vorig jaar.

... maar dan wel die van Apple

Het gaat dan niet alleen om het faciliteren van een app-ecosysteem (zoals de App Store), maar tot het opzetten van eigen diensten. Muziekstreaming is er één van, maar het lijkt er ook op dat Apple binnenkort met een eigen videodienst á la Netflix komt. En Apple concurreert ook met nieuwsdiensten met aggregatieservice News, en dat betekent competitie diensten zoals Blendle. De oprichter daarvan, Alexander Klöpping, zegt tegen de NOS, al dat hij overweegt zich bij Spotify aan te sluiten in de klacht.

©PXimport

Eigen diensten eerst

Door die steeds agressievere concurrentie is er nog een ander probleem behalve de misgelopen inkomsten. Spotify beschrijft ook uitgebreid hoe Apple allerlei technische barrières opwerpt om Spotify tegen te houden. Spotify wordt niet ondersteund door Siri of de Homepod, en de muziekdienst is niet compatibel met de Apple Watch. Apple Music wél.

Zulke problemen zijn niet nieuw in de industrie. Facebook en Twitter gooiden ook ooit met modder toen Facebook Instagram overnam en Twitter die afbeeldingen niet meer toeliet op het platform.

Privacywet, of concurrentiestop?

Het is ook niet de eerste keer dat er op hoog niveau over de machtspositie van de grote techbedrijven wordt gesproken. Facebook, Google en ook Apple liggen in de Europese Unie al onder vuur vanwege hun dominantie. Google kreeg een miljoenenboete en Mark Zuckerberg werd door Brussel uitgenodigd voor verschillende intense gesprekken rondom het onderwerp.

Europese scepsis

In Silicon Valley wordt vaak sceptisch gereageerd op die Europese regelgeving. Veel techbedrijven denken dat de EU hen in toom probeert te houden omdat Europa zelf geen sterke technologische sector heeft. De privacywet van vorig jaar (de AVG) was daar een voorbeeld van. "Als Facebook het eerste bedrijf is dat een miljoenenboete krijgt weten we zeker dat de AVG bedoeld is om de competitie tegen te houden", zei Facebooks voormalig hoofd beveiliging Alex Stamos ooit.

Maatregelen

Spotify heeft verschillende maatregelen voorgesteld. Zo wil het bedrijf dat consumenten meer keus krijgen in hoe zij betalen voor diensten, en dat ze niet meer gedwongen worden om bepaalde platformen zoals die van Apple te gebruiken. Ook zouden app-winkels niet meer de communicatie richting gebruikers moeten kunnen bepalen, zegt het bedrijf. Tot slot vindt Spotify dat alle diensten dezelfde regels moeten volgen. Als Spotify geen prijspromoties mag doen, dan Apple Music ook niet.

En nu?

Of Spotify's klacht hét verschil gaat maken in die discussie is maar de vraag. Het kan jaren duren voor een onderzoek is afgerond en nog langer voordat de wetgeving daar omheen wordt veranderd. Hoe dat eruit zou komen te zien is ook nog een groot vraagteken. Er wordt al langer gefluisterd over het opbreken van grote bedrijven, maar dat is een draconische maatregel die niet zomaar wordt ingevoerd.

Ook is het nog maar de vraag of Apple beschuldigd kan worden voor machtsmisbruik. Apple heeft geen monopolie met iOS op de smartphone- en tabletmarkt, maar je zou kunnen stellen dat iOS als eigen markt bestempeld kan worden.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!