Denk je weleens weemoedig terug aan vintage besturingssystemen, verouderde technologieën, oude websites en ooit zo populaire diensten? Met deze vijftien tips en tools gaan we terug in de tijd.

1 Oude desktop-apps

Voor je dagelijkse werk gebruik je natuurlijk de meest recente softwareversies. Maar weet je nog hoe WordPerfect er ooit uitzag of een van de eerste versies van Winamp? Op www.oldversion.com vind je tienduizenden oude versies van zo’n tweeduizend freeware- en sharewareprogramma’s voor onder meer Windows, macOS en Linux. Daarnaast kun je ook terecht voor oudere versies van verschillende programma’s op www.filehorse.com (kies een applicatie en open het tabblad Old Versions), op www.filehippo.com (selecteer een toepassing en kijk rechts bij Older Versions) en www.softonic.nl (bij de meeste applicaties vind je een uitklapmenu bij Versie).

2 Oude mobiele apps

Op Oldversion.com vind je ook een Android-rubriek, maar voor een uitgebreidere collectie met apk-bestanden van oudere Android-apps kun je terecht op www.apkmirror.com. Hier vind je tientallen rubrieken, zoals Adventure Games, Business en Tools. Meestal zijn er meerdere versies van elke app beschikbaar. Het gaat om apk-bestanden die je moet ‘sideloaden’ op je Android-toestel. Uit veiligheidsoverwegingen gebruik je hiervoor het best een oud toestel, of je doet dit binnen een geëmuleerde Android-omgeving, zoals die van WSA, LDPlayer of BlueStacks.

3 Compatibiliteitsmodus

Je zult merken dat veel oudere software niet goed werkt op moderne machines met bijvoorbeeld Windows 10 of 11. In dat geval kun je de zogeheten compatibiliteitsmodus proberen. Klik met de rechtermuisknop op de snelkoppeling naar het programma en kies Eigenschappen. Ga naar het tabblad Compatibiliteit, plaats een vinkje bij Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor en kies een oudere Windows-versie (tot Windows Vista). Onder Instellingen kun je ook andere opties aanpassen, zoals kleurenmodus en resolutie.

4 Virtuele machine

Helaas lost de compatibiliteitsmodus niet alle problemen op. In dat geval kun je overwegen om een ouder besturingssysteem in een virtuele machine te draaien met een hypervisor, zoals het gratis Virtualbox. Op deze pagina vind je verschillende oudere versies van besturingssystemen als DOS en Windows. Hier zijn schijfkopiebestanden beschikbaar in het iso- of img-formaat van bijvoorbeeld Windows for Workgroups 3.1, 95, 98 en ME, vaak ook in het Nederlands.

5 Fysiek naar virtueel

Heb je een oude pc met een verouderd besturingssysteem die je als virtuele machine wilt blijven gebruiken voordat het apparaat het begeeft? Met behulp van tools zoals VMware vCenter Converter (vereist registratie) of de portable Disk2vhd, kun je het volledige fysieke systeem omzetten naar een virtuele machine. Disk2vhd is zeer eenvoudig in gebruik. Start de app op, plaats (alleen) een vinkje bij Use Volume Shadow Copy, selecteer alle nodige (systeem)partities, geef de locatie van het vhd-bestand aan en start de – ongetwijfeld langdurige – operatie met Create.

6 Systeememulator

Om oudere DOS- en Windows-versies goed te laten draaien op je moderne machine, gebruik je het best een low-level systeememulator als 86box. Deze bootst softwarematig het volledige systeem na, inclusief cpu (van 8086- tot Pentium-processors), chipset en uitbreidingskaarten. Met beheersoftware als WinBox for 86Box of de nog flexibelere 86Box Manager kun je zelfs meerdere geëmuleerde machines configureren. Hiermee hebben we succesvol systemen zoals MS-DOS 6.22 en Windows 98 gedraaid.

Lees ook: Retro-gaming op een moderne Windows-pc: zo werkt 86Box

7 Windows 95

Als je de installatie via virtualisatie of emulatie te complex vindt en je vooral de sfeer van Windows 95 wilt ervaren, dan kan het veel eenvoudiger. Download via deze website een geschikte versie van Windows 95, bijvoorbeeld windows95-3.1.1-setup-x64.exe. Start de app door dubbel te klikken op het exe-bestand. Even later start (de Engelstalige editie van) Windows 95 op en kun je ermee aan de slag. Met een druk op Esc geef je de muisbesturing weer terug aan je eigen Windows-omgeving.

8 DosBox

Als je vooral geïnteresseerd bent in oude DOS- of Windows-applicaties en games, dan is DosBox een uitstekende keuze. Als de opdrachtregeltool je wat afschrikt, kun je een grafische front-end zoals AmpShell installeren. Verwijs naar de locatie waar je eerder DosBox hebt geïnstalleerd, creëer een categorie (bijvoorbeeld DOS Games) en klik met rechts in het venster. Kies Add a Game en vul de nodige gegevens in, zoals de locatie van het exe-bestand van het spel. Met een dubbelklik start je het spel en met de Windows-toets krijg je weer controle over de normale cursor.

9 Retrogaming

Je vraagt je misschien af waar je oude games kunt vinden. Een van de bekendste collecties vind je in dit programma. Voor games uit de DOS-rubriek werkt dit doorgaans goed met DosBox (zie tip 8). Maar het kan vaak ook gewoon online, rechtstreeks vanuit je browser, met online emulators, zoals DosBox of JSMAME. Op www.archive.org vind je vele tientallen games in de rubrieken MS-DOS Games en Internet Arcade. Je selecteert gewoon de gewenste game en drukt op Click to Begin om te kunnen spelen. Klik met rechts voor extra opties.

10 Flash-games

De Flash-technologie was jaren geleden erg populair, maar moderne browsers ondersteunen Flash niet meer. Gelukkig zijn er uitwegen, zoals het eerder genoemde Internet Archive. Een andere optie is Flashpoint. Als je 1,5 TB te veel vindt voor de Ultimate-collectie kun je voor Infinity kiezen (1,9 GB), waarbij een game alleen wordt gedownload als je op de Speel-knop drukt. Een alternatief is Flash Game Archive. Start de app op, klik op Download en haal het bijbehorende swf-bestand op. Met een standalone Flash-player zoals Ruffle of Adobe Flash Player kun je deze Flash-games spelen.

11 Gameconsoles

Wat als je vroeger graag op een gameconsole speelde? Voor een emulator voor Nintendo’s Game Boy (Color en Advance) kun je terecht bij VisualBoyAdvance-M (klik op Latest), met tal van opties. Voor de NES kun je gebruikmaken van Mesen en voor de SNES is er Mesen-S. Als je liever GameCube- of Wii-games wilt spelen, kun je het best kiezen voor Dolphin. Voor game-ROM’s kun je dan weer terecht op onder meer de website EmulatorGames.net.

12 Oude siteversies

Er zijn ook talrijke webpagina’s die er tegenwoordig helemaal anders uitzien. Om deze veranderingen te kunnen bekijken, heeft Internet Archive de Wayback Machine ontwikkeld, met zo’n 820 miljard webpagina’s. Om een webpagina uit het verleden te bekijken, hoef je slechts een url in te vullen en vervolgens op Browse History te klikken. Je krijgt dan een kalender te zien met dagen en tijdstippen waarop een of meer snapshots van de gevraagde webpagina beschikbaar zijn. Met een muisklik kun je deze bekijken en zien hoe de webpagina er destijds uitzag.

13 Rss (browser)

Rss is nooit echt verdwenen, maar veel gebruikers zijn niet meer bekend met deze technologie uit 1997. Met een rss-feed kunnen abonnees automatisch webinhoud ontvangen zonder de sites actief te hoeven bezoeken. Voor Chromium-browsers kun je een extensie zoals Feeder installeren vanuit de webstores om rss-feeds te beheren. Sommige browsers, zoals Opera, hebben een ingebouwde rss-reader. In Opera kun je rechtsklikken op de linkerzijbalk, Instellingen zijbalk kiezen en onder Opera Tools een vinkje plaatsen bij Persoonlijk nieuws. Klik op het bijbehorende pictogram in de zijbalk en kies Voeg bronnen toe. Typ bijvoorbeeld www.volkskrant.nl/rss/feeds in en voeg de gewenste feed(s) toe. Deze zijn voortaan beschikbaar en worden automatisch geüpdatet.

14 Rss (app)

Je kunt in plaats van je browser ook desktop- en mobiele applicaties gebruiken om rss-feeds binnen te halen. Voor Windows is bijvoorbeeld de app Newsflow een van de meest gebruiksvriendelijke opties. Deze is beschikbaar in de Microsoft Store. Start de app op en klik linksonder op de plusknop bij Bronnen. Vul een url in die rss-feeds aanbiedt of voer een trefwoord in (bijvoorbeeld recepten). Je kunt de feeds direct naar je toestel downloaden en ook meldingen ontvangen bij nieuwe feeds.

15 Nieuwsgroepen

Nieuwsgroepen oftewel discussiegroepen waren ooit erg populair. Het zijn hiërarchisch geordende communicatiekanalen op ‘Usenet’ en zijn enigszins te vergelijken met discussiefora op websites. Om toegang te krijgen tot nieuwsgroepen, heb je een nieuwslezer nodig. Naast tekstuele nieuwsgroepen zijn er ook ‘binaire’ nieuwsgroepen waarin veel bestanden te downloaden zijn. Als je toegang wilt, zit er weinig anders op dan een betaald account te nemen bij een Usenet-provider als Eweka of Pure Usenet. Reken op ongeveer 7 euro per maand voor een abonnement met onbeperkte snelheid en downloads.

Meld je je bij Windows nog aan met een wachtwoord? Dat is hopeloos achterhaald! Inmiddels kun je je computer op verschillende manieren slim beveiligen en bestaan er interessante alternatieven voor het klassieke wachtwoord. Welke dat zijn, lees je hier.

De manieren om je bij Windows aan te melden zonder een klassiek wachtwoord zijn voornamelijk ondergebracht onder de noemer van Windows Hello. Dat bestaat uit een set verschillende aanmeldingsopties voor Windows. Welke je kunt gebruiken, is afhankelijk van de computer. Je vindt de mogelijkheden op een rij via het Windows-instellingenvenster (gebruik de toetscombinatie Windows-toets+I) en kies Accounts / Aanmeldingsopties.

Een bekende optie is gezichtsherkenning op basis van Windows Hello. Is de camera hiervoor geschikt, dan gebruikt Windows deze om gezichtskenmerken te herkennen. Hiervoor wordt een combinatie van infrarood- en dieptetechnologie gebruikt om een patroon van lichte en donkere elementen vast te leggen. Er wordt dus geen foto van je gezicht gemaakt of opgeslagen en dit moet de aanmeldingsoptie wapenen tegen het gebruik van een foto om je ten onrechte aan te melden.

Betere gezichtsherkenning

Via de eerste optie stel je gezichtsherkenning in. Klap Gezichtsherkenning uit, kies Instellen en doorloop de stappen van de wizard. Hoewel je hierna in theorie klaar bent met de configuratie en Windows Hello met de camera gereed is voor gebruik, kun je de prestaties en betrouwbaarheid van het aanmelden verbeteren. Draag je bijvoorbeeld afwisselend contactlenzen en een bril, dan heeft Windows baat bij extra leersessies. Klik bij Uw aanmelding persoonlijker maken op Herkenning verbeteren en volg de stappen van de wizard (met en zonder bril).

Wil je de computer nog beter beveiligen en maak je gebruik van een externe camera voor bijvoorbeeld Teams-gesprekken? Je kunt Windows laten weten dat externe apparaten (zoals de webcam) niet mogen worden gebruikt voor Windows Hello. Je dwingt Windows hiermee alleen de ingebouwde camera (en vingerafdruklezer) te gebruiken. Zoek in de sectie Gezichtsherkenning naar de optie Beveiliging van gezichtsherkenning verbeteren. Windows moet opnieuw worden gestart: klik op Nu opnieuw opstarten.

Vingerafdruk

Als de computer een compatibele vingerafdruklezer heeft, kun je deze ook gebruiken voor aanmelding bij Windows. Klap de bijbehorende sectie uit en kies Instellen. Je kunt de betrouwbaarheid van deze aanmeldmethode in de praktijk flink verbeteren door het leerproces meerdere malen te herhalen. Kies bij Een andere vinger instellen voor Een vinger toevoegen. Hierna kun je de stappen nogmaals herhalen voor een andere vinger, zodat je in geval van nood altijd meerdere afdrukken kunt gebruiken.

Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Fysieke usb-sleutel

Je kunt Windows ook ontgrendelen met een fysieke beveiligingssleutel, die je op de computer aansluit via de usb-poort. Voor thuisgebruik worden deze sleutels vooralsnog minder gebruikt dan in het bedrijfsleven, en zeker ten opzichte van de andere Windows Hello-methoden zoals camera en vingerafdruk. Wil je hiermee aan de slag, dan schaf je eerst een fysieke sleutel aan. Een goed voorbeeld van een compatibele sleutel is de Yubico YubiKey. Kies in het venster Aanmeldingsopties bij Beveiligingssleutel voor Beheren en plaats de usb-sleutel.

Wachtwoordloos verder

Als je Windows Hello hebt ingesteld, kun je afscheid nemen van het klassieke wachtwoord waarmee je je mogelijk nog bij Windows aanmeldt. Het instellen van aanmelden zonder wachtwoord gaat relatief eenvoudig. In het Windows-instellingenvenster kies je Accounts / Aanmeldingsopties. Zet de schuif op Aan bij Uit veiligheidsoverwegingen Windows Hello-aanmelding alleen toestaan voor Microsoft-accounts op dit apparaat.

Dynamisch vergrendelen

Ken je de optie Dynamisch vergrendelen al? Hiermee maak je de computer nog iets veiliger, vooral als je in een ruimte met anderen werkt. Bij Dynamisch vergrendelen gaat Windows automatisch op slot als je wegloopt. Windows maakt hiervoor gebruik van een gekoppeld apparaat (lees: je telefoon) en de bluetooth-verbinding. Loop je weg met je telefoon, dan verdwijnt de verbinding en vergrendelt Windows. Automatisch aanmelden als je weer in de buurt bent, zit er helaas niet in. Kies in Windows-instellingen Accounts / Aanmeldingsopties en klap Dynamisch vergrendelen uit. Zet een vinkje bij Toestaan dat Windows automatisch uw apparaat vergrendelt wanneer u niet aanwezig bent.

Niet zonder toestemming

Windows houdt van updates, die niet altijd even gelegen komen. Om dat proces te versnellen, gebruikt Windows je gebruikersnaam en wachtwoord om eventuele updates automatisch af te ronden. Mogelijk stel je dat – in het kader van beveiliging – niet op prijs. In het eerdergenoemde venster Aanmeldingsopties deactiveer je de optie Mijn aanmeldingsgegevens gebruiken om het instellen automatisch te voltooien na een update. Installeert Windows in de toekomst een update en zijn hiervoor aanmeldingsgegevens nodig (bijvoorbeeld na een herstart van de computer), dan vraagt Windows aan de gebruiker om deze op te geven.

Back-upmaatregelen

Dit is ook een goed moment om de back-upinstellingen van de Microsoft-account te controleren, zodat je in geval van nood niet het risico loopt de toegang tot Windows te verliezen. Open de website https://account.microsoft.com en klik op Beveiliging (links in het venster). Kies Beheren hoe ik me aanmeld. Je kunt meerdere opties gebruiken die je kunt inzetten in geval van problemen. Koppel een alternatief e-mailadres aan de account, maar ook een telefoonnummer. Klik op Een methode voor aanmelden of verifiëren kiezen om alle beschikbare opties te zien en bijvoorbeeld een authenticator-app toe te voegen.

Gekoppelde apparaten

Je kunt de Microsoft-account gebruiken om je aan te melden bij verschillende apparaten, zoals andere computers, maar ook een Xbox en eventuele virtuele machines. Houd bij welke apparaten je gebruikt in combinatie met de account en verwijder uit veiligheidsoverwegingen de koppeling met apparaten die je niet langer gebruikt. Vanuit Windows kun je hiervoor een overzicht opvragen. Kies in het instellingenvenster voor Accounts / Gekoppelde apparaten. Controleer het overzicht en ontkoppel de aanmeldingsgegevens bij apparaten die je niet meer gebruikt: klik op Apparaat verwijderen.

Lokale account maken

Hoewel verscholen, bestaan er nog altijd manieren om een lokale gebruikersaccount in Windows te maken. Zo ben je niet afhankelijk van een Microsoft-account. Een hiervan is via de optie Accounts / Andere gebruikers. Kies Account toevoegen. Kies Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en kies hierna voor Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Geef een gebruikersnaam en een wachtwoord op en volg de verdere stappen van de wizard.

Gegevens extra afschermen

Maak je gebruik van OneDrive, dan kun je waardevolle of privacygevoelige bestanden extra afschermen met de Persoonlijke kluis van OneDrive. Bestanden die je in deze afgeschermde omgeving bewaart, worden pas ontgrendeld nadat je je opnieuw hebt aangemeld. Handig dus om bijvoorbeeld een foto van je rijbewijs of verzekeringspolis in op te slaan. Bovendien wordt de kluis opnieuw vergrendeld na 20 minuten van inactiviteit. Heb je de Persoonlijke kluis nog niet eerder gebruikt, dan stel je deze eerst in via het hoofdvenster van OneDrive. Na het instellen klik je met rechts op het pictogram van OneDrive in de Windows-taakbalk en kies je Persoonlijke kluis ontgrendelen. Na het gebruik van de kluis kun je deze zelf ook weer vergrendelen. Open het OneDrive-venster en kies Vergrendelen.

Lokale versleuteling

Geen behoefte om een cloudopslag zoals OneDrive te gebruiken? Je kunt voor de versleuteling en extra bescherming van je bestanden ook gebruikmaken van VeraCrypt. Dit opensource-programma mag je gratis gebruiken en is behalve voor Windows ook beschikbaar voor macOS en Linux. VeraCrypt maakt een volume (afgeschermd gebied) op de harde schijf aan en versleutelt dit. In deze zogeheten containers plaats je vervolgens de bestanden. Kies in het programma voor Volume maken en gebruik de wizard om te bepalen welke onderdelen worden versleuteld. Kies voor Een versleutelde bestandscontainer aanmaken. Controleer de werking met testbestanden en ga pas aan de slag met je echte bestanden wanneer je de werking van VeraCrypt voldoende kent. In plaats van een gebied kun je ook een complete schijfpartitie versleutelen. Kies Een niet-systeempartitie/schijf versleutelen en volg wederom de stappen van de wizard.

De Huawei Freeclip 2 is een opmerkelijke set oordopjes. Niet alleen omdat je ze om je oren draagt, alsof het oorbellen met clipjes zijn, maar omdat er een bijzonder verrassend geluid uit komt, ondanks dat compacte formaat. Het grootste minpunt? De prijs…

Het kan zijn dat het ontwerp van de Huawei Freeclip 2 je nog niet bekend voorkomt. Toch bestaat dit soort oordopjes al een tijdje. Niet alleen in de vorm van de voorganger van dit model; Motorola heeft bijvoorbeeld de Buds Loop, terwijl JBL eerder de Soundgear Clips aankondigde. Desondanks geniet de productcategorie nog weinig populariteit. Waarschijnlijk vanwege de iets minder audiokwaliteit en iets hogere aanschafprijs in vergelijking met 'normale' oortjes.

De Huawei Freeclip 2 valt (net als zijn soortgenoten) onder de categorie open-ear-oordopjes (en subcategorie C-bridge). Dat betekent dat ze niet ín je oren gaan, maar net boven de gehoorgang hangen en de muziek als het ware de opening in blazen. Daardoor blijf je goed in contact met je directe omgeving terwijl je naar je eigen muziek luistert, en anderen hebben daar weinig last van: er lekt soms wat geluid weg, maar meestal zo zacht dat het nauwelijks stoort.

©Wesley Akkerman

Verbeteringen Huawei Freeclip 2

Mocht je al weg bekend zijn met de Huawei Freeclip, dan is het goed om even kort te verbeteringen te bespreken. Deze set beschikt bijvoorbeeld over adaptieve audio, waardoor hij het volumeniveau aan de omgevingsgeluiden kan aanpassen. Daarnaast kun je de hardware bedienen met zowel tik- als veegbewegingen. De batterijen houden het één uur langer vol (nu negen uur) en het oplaadhoesje gaat twee uur langer mee (nu in totaal 38 uur).

Ook mooi meegenomen: de oorhangers wegen ongeveer elf procent minder dan de eerste variant, terwijl Huawei niet inleverde op audiokwaliteit. Sterker nog: die is er op vooruitgegaan. Muziek klinkt over het algemeen helder en fris en als je binnen de bijbehorende app de equalizer gebruikt, ook nog eens warm en omhelzend. De bas kan soms wat scherp klinken en er treedt enige vervorming op na het gebruik van die equalizer, maar dit valt allemaal binnen de verwachting.

©Wesley Akkerman

De afweging maken

Je kunt van een set open-ear-dopjes namelijk niet dezelfde audiokwaliteit verwachten als van oordoppen die daadwerkelijk je gehoorgang ingaan en de boel netjes afsluiten. Desondanks zijn we onder de indruk van de audiokwaliteit. Je favoriete tunes klinken aangenaam en vertrouwd; een groter compliment kunnen we open-ear-setjes niet geven. Onze ervaringen met andere merken dopjes laten qua audio nog wel eens wat te wensen over, maar hier vallen veel negatieve ervaringen weg.

Zoals gezegd klinkt de audio niet perfect. Je mist soms wat detail en ook de bredere soundstage die je krijgt met oordoppen die je afsluiten van de wereld. De vraag is alleen: maakt dat in de praktijk veel uit? Meestal niet, want met open-ear-modellen kies je bewust voor die balans. Je levert iets in op geluidskwaliteit, maar je blijft je omgeving horen. Daardoor lenen dit soort sets zich perfect lenen voor bijvoorbeeld fietsers en wanneer je in de sportschool bent: momenten waarop je niet helemaal afgesloten wilt zijn van de buitenwereld.

©Wesley Akkerman

Draagcomfort is top, bediening laat steken vallen

Verder zitten de Huawei FreeClip 2-oortjes opvallend prettig. Je hangt ze als het ware aan je oor en schuift ze daarna simpelweg naar de plek die voor jou goed voelt. Zitten ze hoger fijner, dan zet je ze iets omhoog. Liever wat lager, dan laat je ze wat meer zakken. Fijn is ook dat ze bij de meeste oorbellen niet in de weg zitten, dus je hebt best veel speelruimte voor de pasvorm. En als leuke extra: ze vallen op als een soort sieraad – je oogt meteen wat modieuzer met deze dingen.

Dat gezegd hebbende zijn we minder te spreken over de fysieke bediening. Het is fijn dat je kunt vegen en tikken, maar juist dat tikken op de dunne rand (de C-brug) werkt minder betrouwbaar dan je hoopt. Eén tik doet gelukkig niets, want die maak je soms al per ongeluk. Alleen: als je wél bewust een tik- of drukbeweging probeert te doen, pakt de brug dat lang niet altijd. Of je nu net te zacht drukt of net niet snel genoeg bent, het resultaat is hetzelfde: we grepen uiteindelijk toch steeds naar onze smartphone om te pauzeren, te skippen of het volume aan te passen.

Daarnaast helpt het ook niet dat je voor Huawei-producten apps moet downloaden die niet gewoon in de Google Play Store staan. Je moet eerst AppGallery van Huawei downloaden en vervolgens AI Life installeren. Android geeft zelfs een flinke waarschuwing en dat voelt niet bepaald geruststellend. Ga je toch door, dan krijg je wel een overzichtelijke manier om de Huawei FreeClip 2 te beheren. Aan de app zelf ligt het dus niet.

Huawei Freeclip 2 kopen?

Met een prijskaartje van pakweg 200 euro moet je diep in de buidel tasten voor de Huawei Freeclip 2. Maar daar krijg je dan ook wel de meest comfortabele open-ear-oordoppen van dit moment voor terug. Koppel dat aan een warme en vertrouwde audiobeleving en je houdt een set over die in deze categorie zijn weerga niet kent. Het gedoe met de app en de bediening is vervelend, zeker op dit prijspunt, dus hopelijk doet de fabrikant daar nog iets mee.