ID.nl logo
Vroeger was alles beter! Met deze tools waan je je weer even in het verleden
© Soeren
Huis

Vroeger was alles beter! Met deze tools waan je je weer even in het verleden

Denk je weleens weemoedig terug aan vintage besturingssystemen, verouderde technologieën, oude websites en ooit zo populaire diensten? Met deze vijftien tips en tools gaan we terug in de tijd.

In dit artikel geven we je 15 tips en tools waarmee jij je verlangen naar het verleden uiting kunt geven:

  • Windows 95 installeren
  • Nostalgische mobiele apps of spelletjes downloaden
  • Oude Windows-programma's gebruiken
  • Virtuele machine maken van je oude pc
  • Games uit de goede oude tijd spelen

Heb je nog foto's van vroeger op zolder liggen? Zo restaureer je je oude foto's met AI

1 Oude desktop-apps

Voor je dagelijkse werk gebruik je natuurlijk de meest recente softwareversies. Maar weet je nog hoe WordPerfect er ooit uitzag of een van de eerste versies van Winamp? Op www.oldversion.com vind je tienduizenden oude versies van zo’n tweeduizend freeware- en sharewareprogramma’s voor onder meer Windows, macOS en Linux. Daarnaast kun je ook terecht voor oudere versies van verschillende programma’s op www.filehorse.com (kies een applicatie en open het tabblad Old Versions), op www.filehippo.com (selecteer een toepassing en kijk rechts bij Older Versions) en www.softonic.nl (bij de meeste applicaties vind je een uitklapmenu bij Versie).

Duizenden oude versies van vele honderden applicaties vind je op oldversion.com.

2 Oude mobiele apps

Op Oldversion.com vind je ook een Android-rubriek, maar voor een uitgebreidere collectie met apk-bestanden van oudere Android-apps kun je terecht op www.apkmirror.com. Hier vind je tientallen rubrieken, zoals Adventure Games, Business en Tools. Meestal zijn er meerdere versies van elke app beschikbaar. Het gaat om apk-bestanden die je moet ‘sideloaden’ op je Android-toestel. Uit veiligheidsoverwegingen gebruik je hiervoor het best een oud toestel, of je doet dit binnen een geëmuleerde Android-omgeving, zoals die van WSA, LDPlayer of BlueStacks.

Leef je uit met oude Android-apps (bij voorkeur op een oud toestel of emulator).

3 Compatibiliteitsmodus

Je zult merken dat veel oudere software niet goed werkt op moderne machines met bijvoorbeeld Windows 10 of 11. In dat geval kun je de zogeheten compatibiliteitsmodus proberen. Klik met de rechtermuisknop op de snelkoppeling naar het programma en kies Eigenschappen. Ga naar het tabblad Compatibiliteit, plaats een vinkje bij Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor en kies een oudere Windows-versie (tot Windows Vista). Onder Instellingen kun je ook andere opties aanpassen, zoals kleurenmodus en resolutie.

Probeer eerst de ingebouwde compatibiliteitsmodus om oude programma’s aan de praat te krijgen.

Nog meer nostalgie?

Check deze gave koffiemachine!

4 Virtuele machine

Helaas lost de compatibiliteitsmodus niet alle problemen op. In dat geval kun je overwegen om een ouder besturingssysteem in een virtuele machine te draaien met een hypervisor, zoals het gratis Virtualbox. Op deze pagina vind je verschillende oudere versies van besturingssystemen als DOS en Windows. Hier zijn schijfkopiebestanden beschikbaar in het iso- of img-formaat van bijvoorbeeld Windows for Workgroups 3.1, 95, 98 en ME, vaak ook in het Nederlands.

Er zijn nog sites waar je oudere versies van verschillende besturingssystemen kunt downloaden.

5 Fysiek naar virtueel

Heb je een oude pc met een verouderd besturingssysteem die je als virtuele machine wilt blijven gebruiken voordat het apparaat het begeeft? Met behulp van tools zoals VMware vCenter Converter (vereist registratie) of de portable Disk2vhd, kun je het volledige fysieke systeem omzetten naar een virtuele machine. Disk2vhd is zeer eenvoudig in gebruik. Start de app op, plaats (alleen) een vinkje bij Use Volume Shadow Copy, selecteer alle nodige (systeem)partities, geef de locatie van het vhd-bestand aan en start de – ongetwijfeld langdurige – operatie met Create.

Met een paar muisklikken maak je van je oude fysieke systeem een virtuele machine.

6 Systeememulator

Om oudere DOS- en Windows-versies goed te laten draaien op je moderne machine, gebruik je het best een low-level systeememulator als 86box. Deze bootst softwarematig het volledige systeem na, inclusief cpu (van 8086- tot Pentium-processors), chipset en uitbreidingskaarten. Met beheersoftware als WinBox for 86Box of de nog flexibelere 86Box Manager kun je zelfs meerdere geëmuleerde machines configureren. Hiermee hebben we succesvol systemen zoals MS-DOS 6.22 en Windows 98 gedraaid.

Lees ook: Retro-gaming op een moderne Windows-pc: zo werkt 86Box

86box is een van de beste systeem-emulators voor IBM-compatibele pc’s vanaf 1981.

7 Windows 95

Als je de installatie via virtualisatie of emulatie te complex vindt en je vooral de sfeer van Windows 95 wilt ervaren, dan kan het veel eenvoudiger. Download via deze website een geschikte versie van Windows 95, bijvoorbeeld windows95-3.1.1-setup-x64.exe. Start de app door dubbel te klikken op het exe-bestand. Even later start (de Engelstalige editie van) Windows 95 op en kun je ermee aan de slag. Met een druk op Esc geef je de muisbesturing weer terug aan je eigen Windows-omgeving.

Windows 95, zomaar out-of-the-box.

8 DosBox

Als je vooral geïnteresseerd bent in oude DOS- of Windows-applicaties en games, dan is DosBox een uitstekende keuze. Als de opdrachtregeltool je wat afschrikt, kun je een grafische front-end zoals AmpShell installeren. Verwijs naar de locatie waar je eerder DosBox hebt geïnstalleerd, creëer een categorie (bijvoorbeeld DOS Games) en klik met rechts in het venster. Kies Add a Game en vul de nodige gegevens in, zoals de locatie van het exe-bestand van het spel. Met een dubbelklik start je het spel en met de Windows-toets krijg je weer controle over de normale cursor.

Er zijn enorm veel DOS-games die je via de DosBox-emulator kunt spelen.

Oud, maar toch nieuw

De nieuwe gameconsole van Atari

9 Retrogaming

Je vraagt je misschien af waar je oude games kunt vinden. Een van de bekendste collecties vind je in dit programma. Voor games uit de DOS-rubriek werkt dit doorgaans goed met DosBox (zie tip 8). Maar het kan vaak ook gewoon online, rechtstreeks vanuit je browser, met online emulators, zoals DosBox of JSMAME. Op www.archive.org vind je vele tientallen games in de rubrieken MS-DOS Games en Internet Arcade. Je selecteert gewoon de gewenste game en drukt op Click to Begin om te kunnen spelen. Klik met rechts voor extra opties.

Op www.archive.org vind je vele tientallen klassiekers op gamegebied.

10 Flash-games

De Flash-technologie was jaren geleden erg populair, maar moderne browsers ondersteunen Flash niet meer. Gelukkig zijn er uitwegen, zoals het eerder genoemde Internet Archive. Een andere optie is Flashpoint. Als je 1,5 TB te veel vindt voor de Ultimate-collectie kun je voor Infinity kiezen (1,9 GB), waarbij een game alleen wordt gedownload als je op de Speel-knop drukt. Een alternatief is Flash Game Archive. Start de app op, klik op Download en haal het bijbehorende swf-bestand op. Met een standalone Flash-player zoals Ruffle of Adobe Flash Player kun je deze Flash-games spelen.

Maak handig gebruik van online emulators om vanuit je browser een potje te gamen.

11 Gameconsoles

Wat als je vroeger graag op een gameconsole speelde? Voor een emulator voor Nintendo’s Game Boy (Color en Advance) kun je terecht bij VisualBoyAdvance-M (klik op Latest), met tal van opties. Voor de NES kun je gebruikmaken van Mesen en voor de SNES is er Mesen-S. Als je liever GameCube- of Wii-games wilt spelen, kun je het best kiezen voor Dolphin. Voor game-ROM’s kun je dan weer terecht op onder meer de website EmulatorGames.net.

Mario op een geëmuleerde Game Boy, dankzij VisualBoyAdvance-M.

12 Oude siteversies

Er zijn ook talrijke webpagina’s die er tegenwoordig helemaal anders uitzien. Om deze veranderingen te kunnen bekijken, heeft Internet Archive de Wayback Machine ontwikkeld, met zo’n 820 miljard webpagina’s. Om een webpagina uit het verleden te bekijken, hoef je slechts een url in te vullen en vervolgens op Browse History te klikken. Je krijgt dan een kalender te zien met dagen en tijdstippen waarop een of meer snapshots van de gevraagde webpagina beschikbaar zijn. Met een muisklik kun je deze bekijken en zien hoe de webpagina er destijds uitzag.

Een teletijdmachine katapulteert je tientallen jaren terug in de tijd.

13 Rss (browser)

Rss is nooit echt verdwenen, maar veel gebruikers zijn niet meer bekend met deze technologie uit 1997. Met een rss-feed kunnen abonnees automatisch webinhoud ontvangen zonder de sites actief te hoeven bezoeken. Voor Chromium-browsers kun je een extensie zoals Feeder installeren vanuit de webstores om rss-feeds te beheren. Sommige browsers, zoals Opera, hebben een ingebouwde rss-reader. In Opera kun je rechtsklikken op de linkerzijbalk, Instellingen zijbalk kiezen en onder Opera Tools een vinkje plaatsen bij Persoonlijk nieuws. Klik op het bijbehorende pictogram in de zijbalk en kies Voeg bronnen toe. Typ bijvoorbeeld www.volkskrant.nl/rss/feeds in en voeg de gewenste feed(s) toe. Deze zijn voortaan beschikbaar en worden automatisch geüpdatet.

Browser Opera heeft een gebruiksvriendelijke rss-reader ingebouwd.

14 Rss (app)

Je kunt in plaats van je browser ook desktop- en mobiele applicaties gebruiken om rss-feeds binnen te halen. Voor Windows is bijvoorbeeld de app Newsflow een van de meest gebruiksvriendelijke opties. Deze is beschikbaar in de Microsoft Store. Start de app op en klik linksonder op de plusknop bij Bronnen. Vul een url in die rss-feeds aanbiedt of voer een trefwoord in (bijvoorbeeld recepten). Je kunt de feeds direct naar je toestel downloaden en ook meldingen ontvangen bij nieuwe feeds.

Met een app als Newsflow kun je het nieuws automatisch binnenhalen.

15 Nieuwsgroepen

Nieuwsgroepen oftewel discussiegroepen waren ooit erg populair. Het zijn hiërarchisch geordende communicatiekanalen op ‘Usenet’ en zijn enigszins te vergelijken met discussiefora op websites. Om toegang te krijgen tot nieuwsgroepen, heb je een nieuwslezer nodig. Naast tekstuele nieuwsgroepen zijn er ook ‘binaire’ nieuwsgroepen waarin veel bestanden te downloaden zijn. Als je toegang wilt, zit er weinig anders op dan een betaald account te nemen bij een Usenet-provider als Eweka of Pure Usenet. Reken op ongeveer 7 euro per maand voor een abonnement met onbeperkte snelheid en downloads.

Mailclient Thunderbird heeft een ingebouwde lezer voor nieuwsgroepen.
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.