Heb je (tijdelijk) geen vast internet of is de verbinding niet stabiel, dan kan 4G een prima back-up zijn. Dat kun je bereiken door bijvoorbeeld een smartphone op je router aan te sluiten, of door een aparte 4G-router te plaatsen met zijn eigen wifi-netwerk. Vast internet via 4G dus, hoe stel je dat in?

Er is niets zo vervelend als een haperende internetverbinding. Woon je op een plek met goede mobiele dekking, dan kan mobiel internet uitstekend dienstdoen als back-up. Ook als je nog wacht op een vaste internetaansluiting, bijvoorbeeld na een verhuizing, is het handig om tijdelijk terug te kunnen vallen op mobiel internet. Veel routers geven je die mogelijkheid. We nemen de bekende AVM Fritz!Box 7490 hier als uitgangspunt.

Deze router wordt onder meer door Xs4all geïnstalleerd als je dsl of glasvezel afneemt. Zoals bij veel routers kun je een 4G-usb-dongle op een van de usb-poorten aansluiten. De internetverbinding van die dongle kun je direct activeren maar ook gebruiken als back-up, voor als vast internet wegvalt. Heb je geen dongle maar wel een oude smartphone? Op diverse uitvoeringen van de Fritz!Box kun je daarmee hetzelfde bereiken. Ideaal als je nog een oud toestel in de kast hebt liggen.

Lees ook: Zo stel je een mobiele hotspot in op iOS en Android

4G-dongle of smartphone aansluiten

Om een 4G-usb-dongle of smartphone te gebruiken voor internet is het verstandig de Fritz!Box eerst van de laatste firmware te voorzien. Voor een smartphone is het natuurlijk belangrijk dat deze usb-tethering ondersteunt. Dit kun je via de instellingen nagaan. Bij Samsung ga je hiervoor naar onderdeel Tethering en Mobiele hotspot. Om het in te schakelen moet je de smartphone eerst aansluiten op een vrije usb-poort van de Fritz!Box. Daarna activeer je op de smartphone de usb-tethering. Ga hierna met een browser naar de gebruikersinterface van de Fritz!Box. Die bereik je doorgaans via http://fritz.box.

In het menu Internet zie je nu de optie Mobile Communications. Hier kun je ervoor kiezen om de internetverbinding via usb-tethering te laten lopen. Heb je internet via dsl dan kun je er ook voor kiezen om usb-tethering pas te gebruiken als de dsl-verbinding wegvalt. Als de verbinding terugkomt en langer dan 30 minuten stabiel is wordt automatisch weer overgeschakeld naar dsl. Op plekken met goed mobiel bereik is de snelheid via 4G vergelijkbaar of zelfs beter dan via dsl. Helaas is zo’n optie er niet voor internet via glasvezel, hoewel haperingen hier minder vaak voorkomen.

©PXimport

Fritz!Box 6820 LTE installeren

AVM heeft met de Fritz!Box 6820 LTE ook een router die specifiek is ontwikkeld voor 4G. Het werkt zelfstandig en is dus niet specifiek een back-up voor de vaste verbinding, al kun je het daar natuurlijk wel prima voor gebruiken. Je kunt het neerzetten waar je maar wilt, liefst op een plek met goed bereik. Valt het bereik toch tegen, dan kun je er helaas geen externe antenne op aansluiten. Aan de onderkant vind je een slot voor een normale simkaart.

Voor een micro- of nano-simkaart heb je een adapter nodig die helaas niet is meegeleverd. De voeding gaat via een 220v-netadapter. Een usb-aansluiting zou het apparaat wat flexibeler hebben gemaakt. Gebruik op een boot of in de auto wordt nu lastig terwijl het energieverbruik er laag genoeg voor is, tot zo’n 12 watt. Het apparaat heeft één gigabit-ethernetpoort voor bijvoorbeeld een pc, eventueel uit te breiden met een switch.

Je zult apparaten waarschijnlijk vooral met wifi verbinden. Dat is helaas beperkt tot de 2,4GHz-band. Wel biedt het apparaat de 802.11n-standaard voor snelheden tot 450 Mbit/s.

De 6820 LTE is in een handomdraai in gebruik te nemen. Je maakt vanaf een laptop verbinding met het wifi-netwerk, waarbij je de netwerksleutel gebruikt die op de sticker onderop het apparaat staat. Vervolgens kun je de gebruikersinterface openen met een browser op 192.168.178.1. Die lijkt overigens sterk op die van de gewone Fritz!box en ook veel functies komen overeen.

©PXimport

Voor de internetverbinding is het een kwestie van het kiezen van je provider gevolgd door het invoeren van een eventuele pincode. Zelf moesten we overigens wel eerst een firmware-update uitvoeren om ook T-Mobile te kunnen kiezen en te laten werken. Met de oudere firmware en handmatige instellingen lukte dat niet. Op de voorkant van de router geven drie led’s de signaalsterkte aan. Onder het kopje Internet vind je bij LTE Information uitgebreide details over de mobiele verbinding.

Gastnetwerk

De 6820 LTE geeft je veel extra opties. Zo kun je via vpn verbinding met je netwerk thuis maken. Ook kun je het apparaat op afstand configureren, handig als je de router bijvoorbeeld in je vakantiehuis hebt geplaatst. In die situatie kun je bijvoorbeeld ook een gescheiden wifi-netwerk voor gasten opzetten, handig als je het huisje af en toe verhuurt en niet wilt dat gasten andere apparaten in je netwerk kunnen benaderen.

Om het te activeren ga je naar Guest Access in het onderdeel Wireless. Je kunt hier een aparte netwerknaam (ssid) voor het gastnetwerk instellen en wat extra opties. Zo kun je gasten bijvoorbeeld omleiden naar een portaal. Je kunt hier een eigen draai aan geven met een persoonlijke tekst of gebruiksvoorwaarden en een afbeelding of logo.

Gasten krijgen standaard het toegangsprofiel Guest. Door dit toegangsprofiel te bewerken kun je nog meer beperkingen instellen. Hiervoor ga je naar Internet / Filters / Access Profiles. Denk bijvoorbeeld aan het beperken van de toegangstijden of blokkeren van bepaalde websites of applicaties (zoals BitTorrent).

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!