Je vindt in Nederland archieven vol boeken, tijdschriften en muziekstukken die de afgelopen decennia in ons land zijn geproduceerd. Op diezelfde manier wordt ook steeds vaker software voor het nageslacht bewaard. Dat gebeurt alleen nog niet zo goed als bij de andere media. Toch kun je al heel wat van je oude favorieten terugvinden.

Films, cd’s en boeken hebben culturele waarde. Bij software is dat niet altijd even duidelijk. Toch zijn er applicaties die een belangrijke rol speelden of nog spelen in ons leven. Neem de oude versies van MSN Messenger als voorbeeld. Die laten zien hoe aan het begin van de 21ste eeuw miljoenen mensen met elkaar communiceerden. Agenda-apps vertellen over hoe wij onze levens organiseren. Tekstverwerkers zitten vol knopjes die verklappen hoe software vandaag de dag wordt ontworpen. De programma’s die we dagelijks gebruiken, vertellen dus een verhaal over ons als mensheid. Dat verhaal wordt alleen soms pas decennia later duidelijk.

Oude programma’s

Nederlandse softwaremakers zijn verantwoordelijk voor veel programma’s waarover hetzelfde kan worden gezegd. Davilex maakte bijvoorbeeld begin jaren negentig de eerste Nederlandse Windows-apps voor boekhouding. Daarna schoten de ontwikkelstudio’s in ons land als paddenstoelen uit de grond. De apps die zij maakten, bepaalden voor een groot deel hoe wij de afgelopen decennia onze computers hebben gebruikt. Diezelfde apps zijn alleen ook weer grotendeels vergeten. Die staan op cd-roms en diskettes. Onze computers kunnen deze niet meer lezen. Je moet dan ook een groot aantal stappen zetten om een oud programma weer zoals vroeger te kunnen gebruiken.

Gelukkig zijn er instanties die daarom helpen om software te archiveren voor het nageslacht. Zowel online als in de echte wereld vind je (virtuele) archiefkasten vol oude software. Deze programma’s zijn te bekijken voor iedereen die dapper genoeg is om daar nog eens in te duiken. Zo compleet als bij muziek, films en boeken is het archief in Nederland niet. Wel zijn er drie plekken waar je naartoe kunt om je oude favorieten nog eens terug te vinden.

Oude opslagmedia gebruiken

Software werd vroeger vooral verkocht op onder meer diskettes, floppy’s en cd-roms. Dat lijkt een veilige manier om een programma lang te bewaren. Alleen dat is niet waar: oude opslagmedia vergaat namelijk na een tijd.

Diskettes houden het bijvoorbeeld van enkele jaren tot een aantal decennia vol. Dit is afhankelijk van hoe goed de magnetische dragers zijn in de diskette. Floppy’s kunnen het beste worden bewaard op een koele en droge plek. Houd ze weg bij magneten. Als je de ring aan de binnenkant aanraakt, kan hij kapotgaan.

Cd-roms houden het langer vol. Bedrijven beloven een levensduur van vijftig tot honderd jaar en bij de herschrijfbare exemplaren twintig tot vijftig jaar. Die belofte is geen garantie: ongeveer vier procent van alle cd-roms werkt na tien jaar niet meer.

Cd’s kun je het beste bewaren in een donkere ruimte, afgesloten van ultraviolet licht. Een gamecartridge houdt het gemiddeld twintig jaar vol. Dat is vrij kort. Dat komt door de vele complexe onderdelen die erop zitten. Heb je een game waarop je jouw voortgang kunt opslaan? Dat gebeurt met een ingebouwde batterij, die in tien tot vijftien jaar leeg raakt. Games met een ingebouwde klok hebben na zeven tot tien jaar een lege accu.

Beeld en Geluid

Bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid worden de televisieprogramma’s van de nationale televisiezenders al jarenlang voor het nageslacht gearchiveerd. Dit instituut is en een serieuze organisatie die door de overheid wordt gefinancierd. Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid denkt goed na over de opslag op de lange termijn. Dat is ook nodig, want filmrollen uit de jaren zestig worden bijvoorbeeld na een tijdje broos en uiteindelijk zelfs onbruikbaar. Al het materiaal moet daarom zorgvuldig worden gedigitaliseerd om het voor langere tijd beschikbaar te houden.

Binnen het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid wordt dit sinds enkele jaren ook gedaan met videogames. Hier bij is het inzichtelijk houden extra complex. Naast dat cartridges en cd-roms vergaan, zijn games ook nog eens gemaakt om op een specifieke console of besturingssysteem te draaien. Er wordt bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid daarom veelvuldig gebruikgemaakt van emulatiesoftware. Daarmee kan een computer doen alsof het een machine van jaren of zelfs decennia geleden is.

“Toen met games begonnen werd, was dat omdat er werd ingezien dat games waardevol cultureel erfgoed zijn”, vertelt Kiki Lennaerts. Zij is adviseur nieuwe media conservering bij het instituut. Lennaerts is vooral gespecialiseerd in ‘interactieve en immersieve ervaringen’, oftewel games en software. “Het ligt ook in lijn met wat Beeld en Geluid van oudsher bewaard: mediaproducties.”

Uit de archiefkast

Bij Beeld en Geluid wordt alles in een fysiek archief bewaard. Wil je een oude game inzien, dan moet deze uit de kluis worden gehaald. Dit wordt vaak alleen tegen betaling gedaan. Het archief is een goede tijdcapsule van alles wat in de afgelopen decennia is gemaakt, maar tegelijkertijd is het lastig om de inhoud ervan eventjes in te zien.

Nog een nadeel: je vindt naast games geen andere software bij het instituut. “Dat we geen software doen, is vrij complex”, aldus Lennaerts. “Want wat is nu eigenlijk de definitie van een mediaproductie?” Zolang dat nog ter discussie staat, durft ze nog niet andere software dan games in het archief toe te voegen. Pas als software als mediaproductie wordt gezien, kan worden overwogen om dit alsnog te doen. Het is aan de conservatoren om dat te beslechten.

Home Computer Museum

Wie een selectieve greep uit oude software wil meekrijgen, kan in Nederland naar het Home Computer Museum. In het hartje van Helmond zit dit museum verstopt. In de collectie zijn tientallen computers van de afgelopen eeuw opgenomen. Veel daarvan staan ook aan, waardoor je met gemak op een oude Mac, Commodore 64 of Atari 2600 kunt prutsen.

Als museum is dit strikt gezien geen archief. Je vindt hier dan ook geen alomvattende verzameling van alle belangrijke software. Maar de computers die aanstaan, laten je wel makkelijk aan de slag gaan met een selectie aan oude programma’s. Het is vooral een soort tijdcapsule, waar je zonder veel gedoe nog even met de apparatuur van vroeger een aantal programma’s kunt uitproberen.

Daarnaast draagt het museum een steentje bij aan het archiveren van oude software. Sinds 2020 is het Home Computer Museum onderdeel van het Netwerk Digitaal Erfgoed. Daarmee dragen ze bij aan het digitaliseren van oude software en het bewaren ervan op moderne systemen. Het museum is daar natuurlijk de uitgelezen plek voor: hun oude computers kunnen tenslotte diskettes, cd-roms en cassettebanden gewoon lezen.

Lees ook: Retro-gaming op een moderne Windows-pc: zo werkt 86Box

Internet Archive

Misschien wel de meest uitgebreide collectie van oude software vind je op de website Internet Archive. Deze dient als online archief voor allerlei soorten media, waaronder ook boeken, films en zelfs oude versies van webpagina’s. De archiefsite heeft verder een grote verzameling software, waarin je 1,1 miljoen oude programma’s vindt. Het gaat hierbij om voornamelijk een internationaal aanbod. Je vindt hier en daar ook Nederlandse titels.

Internet Archive lijkt in opzet erg op Wikipedia: de site draait op vrijwilligers, is reclameloos en is vooral afhankelijk van donaties van reguliere gebruikers. Dat is hard nodig, want op het moment van schrijven vind je op de servers van de site meer dan 99 petabyte (99.000 terabyte) aan data. De site bestaat al sinds 1996 en werkt inmiddels samen met bibliotheken wereldwijd.

In je webbrowser

Je kunt via de site oude software downloaden op je pc, zodat je daarna kunt uitzoeken hoe je dit vervolgens draaiend krijgt. Oude programma’s voor bijvoorbeeld DOS en Windows-computers kun je rechtstreeks in de webbrowser draaien. De site gebruikt dan de emulator DOSBOX om het programma werkend te krijgen. Je hoeft daarmee niet zelf allerlei complexe emulatiesoftware bij elkaar te sprokkelen. Zo kun je bijvoorbeeld een oude editie van Windows 3.11 in je browser draaien, om te ervaren hoe computers in de jaren negentig werden gebruikt.

Bij boeken richt de site zich vooral op publieke werken die niet auteursrechtelijk zijn vastgelegd. Je vindt er daarom vooral oudere werken of publicaties die in het publiek domein zijn vrijgegeven. Bij het software-archief lijkt de site iets minder secuur: vaak geldt het auteursrecht hierbij nog, wat het strikt gezien illegaal maakt om dit materiaal zomaar te downloaden. In Nederland is piraterij verboden, zelfs als je ergens nog een originele kopie hebt liggen.

Verlaten software

Moreel ligt het bij oude software vaak anders. Heeft een ontwikkelaar jarenlang niks gedaan met een oud programma, dan wordt vaak gesproken van zogeheten ‘abandonware’. Oftewel: een applicatie die is achtergelaten door zijn originele maker. Daar kunnen allerlei oorzaken voor zijn. Er is bijvoorbeeld geen reden meer om de betreffende software nog uit te baten, omdat het besturingssysteem niet meer wordt ondersteund. Of de studio die de software maakte, is failliet gegaan, waardoor de rechten in handen van een uitgever zijn gekomen die er totaal geen plannen mee heeft. Strikt genomen schend je bij het downloaden het auteursrecht van de originele ontwikkelaar. Maar in de praktijk maakt het dat oude team vaak niets meer uit.

Op dat principe leunt het archief van Internet Archive, en ook de softwarelijst die je vindt op www.myabandonware.com. Op die site vind je meer dan 20.000 oude games die als abandonware worden gezien. Het gaat daarbij vooral om oude DOS-titels uit de jaren tachtig en negentig. Makers kunnen de site mailen als ze vinden dat hun materiaal niet mag worden gedeeld. Maar dat lijkt zelden te gebeuren.

Volgens een onderzoeksbureau heeft Threads inmiddels meer dagelijkse gebruikers op mobiel dan X, het platform dat voorheen bekendstond als Twitter.

Dat meldt onderzoeksbureau Similarweb (via TechCrunch). Volgens hen maken 141,5 miljoen mensen dagelijks actief gebruik van Threads via de iOS- en Android-apps. Dit terwijl de apps van X op dezelfde platforms 125 miljoen dagelijkse gebruikers aantrekken.

Daarmee heeft Threads, dat door Facebook-maker Meta is gelanceerd als concurrent op X, dus diens inspiratiebron ingehaald. Daarbij moet wel gezegd worden dat X via browsers met 145,4 miljoen dagelijkse gebruikers nog altijd populairder is dan Threads met 8,5 miljoen dagelijkse gebruikers via de browser.

De groeiende populariteit van Threads heeft deels mogelijk te maken met de toevoeging van diverse nieuwe features door eigenaar Meta. Zo kan men inmiddels ook privéberichten via Threads sturen en kan men ook AI-samenvattingen laten maken. Daarbij kan men zijn of haar gehele vriendenlijst uit Instagram meenemen naar Threads.

De OnePlus Pad Go 2 is een betaalbare Android-tablet die duidelijk wil concurreren met Apples iPad. Ze kosten bijna evenveel en de iPad is voor veel mensen een hele fijne keuze. De OnePlus Pad Go 2 laat echter ook een erg goede indruk achter, zoals je kunt lezen in deze review.

Pak je de OnePlus Pad Go 2 op, dan merk je direct dat je een goede tablet in handen hebt. De bouwkwaliteit is dik in orde en de tablet is lichter en dunner (6,8 millimeter) dan je zou denken. Het scherm van 12,1 inch is erg groot, waardoor foto’s, video’s, games en apps goed tot hun recht komen. Interessant is de 7:5-schermverhouding, die aangeeft dat het scherm bijna het formaat van een A4’tje heeft. Veel tabletschermen hebben een smaller 16:10-scherm. Het meer vierkante scherm van de OnePlus-tablet is prettig als je e-mails tikt of nieuws leest, maar heeft niet echt meerwaarde bij het kijken van Netflix-video’s. Je krijgt dan hogere balken boven en onder je video te zien. Het lcd-scherm oogt fel genoeg, scherp en lekker soepel dankzij de 120Hz-verversingssnelheid.

©Rens Blom

Een gemiste kans aan deze tablet vinden we het ontbreken van een officieel toetsenbordje, eventueel verwerkt in een beschermhoes. Met zo’n toetsenbordje hadden we productiever kunnen werken op deze tablet. OnePlus verkoopt wel een eigen beschermhoes en styluspen, die weliswaar prima zijn maar niet opvallen qua prijs-kwaliteitverhouding. Wat we ook missen, is een vingerafdrukscanner op de tablet. We moeten hem nu steeds ontgrendelen met een pincode of (onveiliger) een scan van ons gezicht.

©Rens Blom

De OnePlus Pad Go 2 is verkrijgbaar in het zwart of lavendelpaars. Die tweede kleur is erg vriendelijk. Grote vraag is wel of je merkt welke kleur tablet je in handen hebt als je een hoes om het apparaat bevestigt om hem beter te beschermen.

Fijne hardware

In een betaalbare Android-tablet mag je tegenwoordig prima specificaties verwachten. OnePlus voldoet aan die verwachting. De Pad Go 2 is lekker snel dankzij de MediaTek Dimensity 7300 Ultra-processor en 8 GB werkgeheugen. In de versie die alleen wifi ondersteunt zit 128 GB opslagcapaciteit (voor velen genoeg) en in de variant die ook 5G aankan, vind je 256 GB opslagcapaciteit. Die versie is wel duurder en wij denken dat veel mensen het best af zijn met de wifi-uitvoering.

Een groot pluspunt van de OnePlus Pad Go 2 is zijn accuduur. Daar hadden we stiekem al een beetje op gerekend, want de tablet is voorzien van een opvallend grote 10.050mAh-batterij. Bij intensiever gebruik kunnen we de Pad Go 2 anderhalve werkdag gebruiken. Pakken we hem minder vaak en meer voor entertainmentdoeleinden, dan is twee tot drie dagen gebruik mogelijk. Een mooie score.

Opladen doet de tablet via zijn usb-c-poort. Het laden kan met maximaal 33 watt, maar je moet zelf een adapter regelen. In de doos zit alleen een usb-c-kabel. Kies bij voorkeur een krachtige adapter, anders duurt het vele uren om de accu op te laden.

©Rens Blom

Nog even over de camera’s, voor zover je die (niet) gebruikt op een uit de kluiten gewassen tablet. De Pad Go 2 heeft een aardige webcam en een redelijke camera op de achterkant.

Lekker multitasken

De OnePlus Pad Go 2 draait op Android 16 met de OxygenOS-softwareschil van OnePlus. Deze softwarelaag werkt erg fijn, met name omdat je op het grote scherm makkelijk twee apps naast elkaar kunt gebruiken. OnePlus noemt deze functie Open Canvas. We zijn ook gecharmeerd van het updatebeleid. De tablet krijgt vijf Android-upgrades en beveiligingsupdates tot eind 2031. Tegen die tijd is de Pad Go 2 ook wel toe aan pensioen, vermoeden we zo.

©Rens Blom

iPad-alternatief

Apples iPad (2025) is ook een fijne tablet, draaiend op iPadOS dat uiteraard anders is dan Android. De iPad met 128 GB opslagcapaciteit kost in Nederland vanaf 369 euro. De OnePlus Pad Go 2 heeft een adviesprijs van 349 euro, maar is regelmatig in de aanbieding voor 299 euro plus gratis draadloze oordopjes. Een scherpe prijs die de Pad Go 2 een nog boeiender iPad-alternatief maakt.

OnePlus Pad Go 2 kopen?

De OnePlus Pad Go 2 is een betaalbare Android-tablet met een groot scherm, fijne gebruikservaring en jarenlange softwareondersteuning. Dat maakt hem absoluut aan te raden als je ongeveer 300 euro wilt uitgeven aan een tablet en niet per se een (of juist helemaal geen) Apple iPad wil.