LM10
Een processorkoeler met een grote elektromagneet? Dat klinkt als een heel onverstandig plan. Toch heeft het Deense Danamics een heatpipe towerkoeler met een elektromagnetische ‘pomp’ ontwikkeld. In de heatpipes zit namelijk geen water, maar sodium en potassium, ook wel: natrium en kalium (NaK). We zijn benieuwd!
Het idee achter de Danamics-koeler is dat de elektromagneet de twee vloeibare metalen, Natrium en Kalium, door de heatpipes ‘pompt’. Daardoor moeten de heatpipes natuurlijk wel rond lopen, in tegenstelling tot de U-vorm van normale towerkoelers. Doordat de vloeibare metalen continu rondstromen, kunnen ze veel beter warmte blijven opnemen en afgeven, onafhankelijk wat de temperatuur van de koeler zelf is. Dit moet de koelprestaties van de LM10 aanzienlijk verbeteren.
High Power
De magneet van de LM10 kan op twee manieren energie verkrijgen: via de returnpower van de computervoeding of moederbord, of via een optionele powerbooster. De powerbooster moet nog de cpu nog enkele graden koeler krijgen. Wij hebben ondervonden dat dit inderdaad het geval is, zeker bij processoren met een hoge tdp. Tevens is de hoeveelheid returnpower afhankelijk van hoe het systeem belast wordt. Onze conclusie: gebruik de powerbooster voor stabiele en betrouwbare prestaties.
Hou het hoofd koel
We testen de LM10 – gevoed door de powerbooster – op een tweetal platformen: een systeem met een QX9770 quad core processor en een systeem op basis van een X6800 dual core. Tevens vergelijken we de prestaties met een Thermalright Ultra Extreme 120; één van de beste– zo niet de beste – luchtkoelers van dit moment en een gigantische Thermalright IFX-14. We meten uiteraard de temperatuur in rusttoestand en onder volle belasting. Ook klokken we de systemen over om te bepalen hoe de koeler reageert op de extra hitte.
De LM10 houdt de QX9770 in rust rond kamertemperatuur; in ons geval 23 graden. Een keurige prestatie, maar dat kunnen de Thermalrights ook. Onder volle belasting loopt de temperatuur op naar 64 graden casetemp en 71 graden coretemp. En nette prestatie en ruim binnen de gevarenzone van de QX9770 die een coretemp van 100 graden kan hebben.
Als we een stille 1000 rpm-fan monteren, dalen de temperaturen met maar liefst 12 graden: 52 graden casetemp en 59 graden coretemp. Erg netjes voor deze heethoofdige quad core. De LM10 heeft dus veel baat bij een beetje airflow. En het voordeel van een stil fannetje: de koeler is nog steeds onhoorbaar. Een tweede stille fan kunnen we helaas niet monteren, omdat de magneet dan in de weg zit. Een puntje van aandacht voor Danamics.
Over de top
Als we de QX9770 wat hoger klokken, lopen de temperaturen uiteraard fors op. Op 4 GHz met een vcore van 1,45 zien we met één krachtige papst-fan (1500 tpm) onder volle belasting een casetemp van 70 graden en een coretemp van 75 graden. Nette resultaten voor een luchtkoeler, maar als we eerlijk zijn: de beide Thermalrights klaren dit klusje net zo goed... voor een fractie van de prijs.
Als we echter de fan eraf trekken – we raden dit overigens niet aan! – stijgen de temperaturen, maar niet zo veel als we hadden verwacht: 10 graden. Daarmee komt de quad core beangstigend dicht in de buurt van de maximale temperatuur, maar realiseer u dat we nu een fors overgeklokte QX9770 passief koelen! En dat is iets wat een Thermalright Ultra Extreme 120 zeker niet kan, daar begint de processor nagenoeg direct te throttelen om vervolgens uit te schakelen.
Op de X6800 presteert de LM10 ook prima. Niet gek, want deze processor heeft een veel lagere tdp dan de quad core. Bij een snelheid van 3825 MHz (900 MHz overgeklokt) presteren de beide Thermalrights en de LM10 nagenoeg identiek, met de LM10 op kop als het gaat om passief koelvermogen; die weet met 70 graden coretemp ongeveer 1 graad beter te presteren dan de Ultra Extreme 120 en de IFX-14 die gelijk presteren met 71 graden. Als we een 1500 tpm Papst-fan monteren zien we grotere verschillen, in voordeel van de Thermalrights. De IFX komt op 63 graden coretemp, de Ultra Extreme 120 op 64 graden coretemp en de LM10 op 66 graden coretemp.
PluspuntenMinpuntenConclusie
Passief erg goed
Uniek concept
Erg prijzig
Er passen geen twee fans op
De Danamics LM10 is een bijzondere koeler. Hoewel de basis van de koeler hetzelfde is: heatpipes die hitte afdragen aan aluminium vinnen, is de LM10 uniek in zijn soort. Er is geen andere koeler die gebruik maakt van vloeibaar metaal in combinatie met een elektromagneet. Echter, dit maakt de Danamics ook erg duur: 400 euro inclusief de power booster. En daar zit het ‘probleem’. Hoewel de LM10 uitstekend presteert voor een luchtkoeler, hij behoort tot de top, is de prijs niet evenredig met de prestaties. Voor 400 euro mag u verwachten dat hij de rest ver achter zich laat. En dat doet de LM10 niet, hoewel de passieve koelprestaties zeer indrukwekkend zijn.
