Een processorkoeler met een grote elektromagneet? Dat klinkt als een heel onverstandig plan. Toch heeft het Deense Danamics een heatpipe towerkoeler met een elektromagnetische ‘pomp’ ontwikkeld. In de heatpipes zit namelijk geen water, maar sodium en potassium, ook wel: natrium en kalium (NaK). We zijn benieuwd!

Het idee achter de Danamics-koeler is dat de elektromagneet de twee vloeibare metalen, Natrium en Kalium, door de heatpipes ‘pompt’. Daardoor moeten de heatpipes natuurlijk wel rond lopen, in tegenstelling tot de U-vorm van normale towerkoelers. Doordat de vloeibare metalen continu rondstromen, kunnen ze veel beter warmte blijven opnemen en afgeven, onafhankelijk wat de temperatuur van de koeler zelf is. Dit moet de koelprestaties van de LM10 aanzienlijk verbeteren.

High Power

De magneet van de LM10 kan op twee manieren energie verkrijgen: via de returnpower van de computervoeding of moederbord, of via een optionele powerbooster. De powerbooster moet nog de cpu nog enkele graden koeler krijgen. Wij hebben ondervonden dat dit inderdaad het geval is, zeker bij processoren met een hoge tdp. Tevens is de hoeveelheid returnpower afhankelijk van hoe het systeem belast wordt. Onze conclusie: gebruik de powerbooster voor stabiele en betrouwbare prestaties.

Hou het hoofd koel

We testen de LM10 – gevoed door de powerbooster – op een tweetal platformen: een systeem met een QX9770 quad core processor en een systeem op basis van een X6800 dual core. Tevens vergelijken we de prestaties met een Thermalright Ultra Extreme 120; één van de beste– zo niet de beste – luchtkoelers van dit moment en een gigantische Thermalright IFX-14. We meten uiteraard de temperatuur in rusttoestand en onder volle belasting. Ook klokken we de systemen over om te bepalen hoe de koeler reageert op de extra hitte.

De LM10 houdt de QX9770 in rust rond kamertemperatuur; in ons geval 23 graden. Een keurige prestatie, maar dat kunnen de Thermalrights ook. Onder volle belasting loopt de temperatuur op naar 64 graden casetemp en 71 graden coretemp. En nette prestatie en ruim binnen de gevarenzone van de QX9770 die een coretemp van 100 graden kan hebben.

Als we een stille 1000 rpm-fan monteren, dalen de temperaturen met maar liefst 12 graden: 52 graden casetemp en 59 graden coretemp. Erg netjes voor deze heethoofdige quad core. De LM10 heeft dus veel baat bij een beetje airflow. En het voordeel van een stil fannetje: de koeler is nog steeds onhoorbaar. Een tweede stille fan kunnen we helaas niet monteren, omdat de magneet dan in de weg zit. Een puntje van aandacht voor Danamics.

Over de top

Als we de QX9770 wat hoger klokken, lopen de temperaturen uiteraard fors op. Op 4 GHz met een vcore van 1,45 zien we met één krachtige papst-fan (1500 tpm) onder volle belasting een casetemp van 70 graden en een coretemp van 75 graden. Nette resultaten voor een luchtkoeler, maar als we eerlijk zijn: de beide Thermalrights klaren dit klusje net zo goed... voor een fractie van de prijs.

Als we echter de fan eraf trekken – we raden dit overigens niet aan! – stijgen de temperaturen, maar niet zo veel als we hadden verwacht: 10 graden. Daarmee komt de quad core beangstigend dicht in de buurt van de maximale temperatuur, maar realiseer u dat we nu een fors overgeklokte QX9770 passief koelen! En dat is iets wat een Thermalright Ultra Extreme 120 zeker niet kan, daar begint de processor nagenoeg direct te throttelen om vervolgens uit te schakelen.

Op de X6800 presteert de LM10 ook prima. Niet gek, want deze processor heeft een veel lagere tdp dan de quad core. Bij een snelheid van 3825 MHz (900 MHz overgeklokt) presteren de beide Thermalrights en de LM10 nagenoeg identiek, met de LM10 op kop als het gaat om passief koelvermogen; die weet met 70 graden coretemp ongeveer 1 graad beter te presteren dan de Ultra Extreme 120 en de IFX-14 die gelijk presteren met 71 graden. Als we een 1500 tpm Papst-fan monteren zien we grotere verschillen, in voordeel van de Thermalrights. De IFX komt op 63 graden coretemp, de Ultra Extreme 120 op 64 graden coretemp en de LM10 op 66 graden coretemp.

PluspuntenMinpuntenConclusie

De Danamics LM10 is een bijzondere koeler. Hoewel de basis van de koeler hetzelfde is: heatpipes die hitte afdragen aan aluminium vinnen, is de LM10 uniek in zijn soort. Er is geen andere koeler die gebruik maakt van vloeibaar metaal in combinatie met een elektromagneet. Echter, dit maakt de Danamics ook erg duur: 400 euro inclusief de power booster. En daar zit het ‘probleem’. Hoewel de LM10 uitstekend presteert voor een luchtkoeler, hij behoort tot de top, is de prijs niet evenredig met de prestaties. Voor 400 euro mag u verwachten dat hij de rest ver achter zich laat. En dat doet de LM10 niet, hoewel de passieve koelprestaties zeer indrukwekkend zijn.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.