ID.nl logo
Huis

De ontwikkeling van de Hooverdam

Al 82 jaar staat hij er, de Hooverdam. Het is niet alleen een enorm opvallend beeld in het landschap, het is heel behulpzaam. De dam voorziet 1,3 miljoen mensen van energie. Maar de Hooverdam heeft nog meer in z’n mars.

Om te beginnen een korte recap van hoe de Hooverdam is gebouwd en hoe het werkt. Op amateuristisch geplaatste stijgers en in omgevingen vol vreemde gassen werd deze 221 meter hoge dam gebouwd. Dat was in 1931 tijdens de economische crisis, waardoor veel werkloze Amerikanen het werk maar aannamen. De Colorado-rivier werd uit zijn bedding gedwongen in vier tunnels. Op de plek waar de rivier eerst stroomde moet beton worden gestort.

Bouw van Hooverdam

Eerst werd er puin in het water gestort om een barrière te maken, vervolgens werden er explosieven gebruikt om ruimte te maken voor de dam. Het duurde even voordat het puin de rivier deed wijken, maar uiteindelijk lukte het om de plek droog te leggen waar het beton moest komen: 3,33 miljoen m3 beton om precies te zijn. Uiteindelijk was de dam twee jaar voor de verwachte opleverdatum klaar en werd deze officieel geopend. De dikte van de dam is 15 meter aan de top en 200 meter aan de voet, dus je ziet hem niet snel over het hoofd.

Er wordt jaarlijks 4 miljard kilowatt-uur aan hydro-elektrische energie opgewekt. Dat klinkt geweldig; stroom voor 1,3 miljoen mensen, maar dit cijfer is gebaseerd op standaarden uit 1935. Inmiddels is ons leven zo veranderd dat ook de dam een andere rol zou moeten gaan vervullen. Wat je niet zou verwachten, is dat het doel van de Hooverdam eigenlijk was om boerenland te irrigeren. De elektriciteit was gewoon een manier om geld te verdienen om de bouw terug te betalen (wat uiteindelijk pas in 1987 is afbetaald).

De bouw van de dam Toen de dam werd gebouwd, waren de veiligheidsmaatregelen nog niet bepaald streng. De omstandigheden waren erbarmelijk. Het was er vaak meer dan 37 graden Celsius en 100 mensen kwamen om. Het drinkwater zag eruit als “koffie met te veel melk”, volgens een medewerker. De werkers droegen de eerste periode niet eens een helm, en dat is toch wel essentieel als je met een dam van meer dan 220 meter hoog bezig bent voor slechts vijf (en later zelfs maar vier) dollar per dag.

Het jaar 2014 was erg droog, waardoor het waterniveau van stuwmeer Lake Mead lager was dan ooit. Verwacht wordt dat de droogtes rond 2026 echt problematisch worden. Het Los Angeles Department of Water and Power wil daar iets aan doen. De dam gebruikt nu slechts 20 procent van het Colorado rivierwater en het Department of Water en Power wil een op zonne-energie draaidend pompsysteem bouwen. Al het overtollige water dat normaliter naar beneden stroomt, kan dan weer terug worden gepompt in Lake Mead.

Hierdoor kan tijdens piektijden veel elektriciteit worden afgestuurd, terwijl in de daluren het meer kan worden gebruikt als een soort opslag van elektriciteit. Dat moet echter wel allemaal gebouwd worden, en er moet om tafel worden gegaan met bedrijven die nu gebruikmaken van dat naar beneden stromende water. En met investeerders, want het gaat niet minder dan 3 miljard dollar kosten om dit ondergrondse systeem te bouwen.

©PXimport

Nu geen Hooverdam Er zijn experts die zeggen dat de Hooverdam niet gebouwd kon worden in de huidige tijden, omdat er teveel milieuregels zouden worden geschonden. Zoals je je wellicht kunt voorstellen uit het vorige kader, zijn er sowieso heel andere regels voor werkomstandigheden. Ook milieuregels zouden roet in het eten gooien: er leven diverse wilde dieren in de omgeving en er zou niet zomaar getoornd mogen worden aan de natuurlijke stroom van de Colorado rivier. Zou je toch een bouwvergunning krijgen, dan was het juist door die regels waarschijnlijk onbetaalbaar om het gevaarte te bouwen. Destijds is het gelukt voor een tegenwoordig “schamel” bedrag van 49 miljoen dollar (nu zou dat 676 miljoen dollar zijn)

▼ Volgende artikel
Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken
© Paul Maguire
Huis

Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken

Veel mensen zetten de afzuigkap pas aan als er al flink wat kookdampen in de keuken hangen. Lijkt logisch, maar: op dat moment ben je eigenlijk al te laat. Het is beter om de afzuigkap al een paar minuten voor het koken aan te zetten en hem pas een kwartiertje na de maaltijd weer uit te schakelen. Dit lijkt misschien overdreven, maar het maakt een groot verschil voor de luchtkwaliteit in je woning.

In dit artikel lees je waarom het helpt om je afzuigkap al een paar minuten vóór het koken aan te zetten en hem na afloop nog even te laten draaien. Je snapt hoe die luchtstroom werkt, welke stoffen bij koken kunnen vrijkomen (zeker bij koken op gas) en wat het verschil is tussen afvoer naar buiten en recirculatie. Ook laten we zien hoe je snel kunt testen of de afzuiging nog goed is en krijg je nog een paar slimme tips over het gebruik van je afzuigkap.

Lees ook: Hoe kies je de juiste afzuigkap?

Onzichtbare luchtstroom

Het geheim van een goed werkende afzuigkap zit in het juiste moment van inschakelen. Een afzuigkap werkt door onderdruk te creëren: zodra hij aanstaat, wordt lucht actief naar de filters gezogen. Maar warme kookdamp stijgt snel op en verspreidt zich direct alle kanten op. Als je de kap pas inschakelt wanneer de damp al opstijgt, is het al te laat om alles af te vangen.

Door de kap een minuutje of twee voor het koken aan te zetten, zorg je ervoor dat de zuigkracht al actief is op het moment dat de eerste damp vrijkomt. Die damp wordt dan direct de afzuigkap in getrokken, voordat hij de kans krijgt zich door de keuken en de rest van je huis te verspreiden. Kook je op gas? Zet de afzuigkap dan aan voordat je de pitten aansteekt. Zo worden ook de deeltjes die daardoor vrijkomen, meteen afgevoerd.

Koken vervuilt de lucht, ook als je niets ruikt

Koken is een belangrijke bron van luchtvervuiling binnenshuis. Bij een gasfornuis komen door verbranding stoffen vrij zoals stikstofdioxide (NO₂) en ultrafijne deeltjes. Ook bij elektrisch koken ontstaat fijnstof, vooral door het bak- en braadproces zelf. Je ruikt dat niet altijd, maar je ademt het wel in.

Daarom is het verstandig om de afzuigkap na het koken nog een tijdje te laten draaien. Damp en deeltjes die nog in de lucht zweven, worden dan alsnog afgevoerd of gefilterd. Houd daarbij wel rekening met het type kap. Bij een afvoerkap verdwijnt de lucht via een kanaal naar buiten. Bij een recirculatiekap gaat de lucht door filters en keert daarna terug de ruimte in – dat helpt goed tegen geuren, maar de vervuilde lucht verdwijnt niet volledig uit je woning.

Afvoer naar buiten of recirculatie: waar let je op?

Bij een afvoerkap naar buiten wil je vooral dat de luchtstroom sterk genoeg is en dat de lucht zo goed mogelijk kan worden afgevoerd. Is het afvoerkanaal extra lang en/of zitten er bochten in, dan gaat het afvoeren minder goed. Ook viezigheid in de afvoerbuis kan het afvoeren van de kookdampen belemmeren. Daarnaast maakt de vorm en diameter van het kanaal uit: een ronde buis geeft minder weerstand dan een rechthoekige, en een bredere diameter laat meer lucht door. Zeker bij de installatie van een nieuwe kap is het de moeite waard om hier rekening mee te houden.

Bij een recirculatiekap wordt de lucht niet naar buiten afgevoerd, maar intern gereinigd en daarna weer de ruimte in geblazen. De lucht passeert daarbij achtereenvolgens een vetfilter en een koolstoffilter. Vetfilters vangen het vet op dat vrijkomt bij het koken. Koolstoffilters absorberen geurstoffen, maar raken na verloop van tijd verzadigd en moeten dan worden vervangen. Zorg ook dat de filters goed gemonteerd zijn zodat de lucht er echt doorheen stroomt en niet erlangs.

©wertinio

De papiertest: hoe goed werkt jouw afzuigkap nog?

Twijfel je of je afzuigkap nog wel goed werkt? Je kunt dit makkelijk testen met een velletje keukenpapier of een A4-tje. Zet de afzuigkap op de middelste stand en houd het papier tegen de filters aan. Als de zuigkracht voldoende is, moet het papier zonder hulp blijven hangen. Valt het velletje direct naar beneden? Dan is de luchtstroom te laag. Dat kan komen doordat de filters verstopt zijn of is de motor niet krachtig genoeg meer is.

Handige tips

Niet iedereen zit te wachten op het monotone gebrom van een afzuigkap tijdens een gezellig diner. Gelukkig hoeft de kap na het koken niet op de hoogste stand te staan. De laagste stand is vaak al voldoende om de laatste restanten vieze lucht af te voeren. Veel moderne apparaten hebben een timer die na tien of vijftien minuten automatisch uitschakelt. Heb je die niet? Zet dan een kookwekker of wen jezelf aan om de kap pas uit te doen als je de tafel afruimt. Het resultaat is een huis dat niet alleen fris ruikt, maar waar de lucht ook echt schoon is.

▼ Volgende artikel
Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass
Huis

Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass

Microsoft heeft de Xbox Game Pass-toevoegingen van de rest van februari en begin maart aangekondigd. Daaronder valt ook de geprezen game Kingdom Come: Deliverance 2.

De line-up werd via Xbox Wire aangekondigd. Het eerste deel in de openwereldreeks waarin spelers een middeleeuws avontuur beleven kwam enkele dagen geleden al naar Xbox Game Pass, zo werd eerder deze maand aangekondigd. Dat het vervolg - dat vorig jaar verscheen - al zo kort daarna op Game Pass verschijnt, mag dus een verrassing heten.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Aerial Knight’s DropShot (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avatar: Frontiers of Pandora (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avowed (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Sinds gisteren ook speelbaar via Xbox Game Pass Premium

Death Howl (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

EA Sports College Football 26 (Xbox Series-consoles en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate

The Witcher 3: Wild Hunt – Complete Edition (console en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium

TCG Card Shop Simulator (Game Preview) (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 24 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Dice A Million (pc) – Vanaf 25 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Towerborne (volledige versie) (console, pc en handheld) – Vanaf 26 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Final Fantasy 3 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Kingdom Come: Deliverance 2 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Microsoft heeft daarnaast laten weten dat de volgende games op 28 februari van Xbox Game Pass verdwijnen:

  • Monster Train (console, pc en cloud)

  • Expeditions: A MudRunner Game (console, pc en cloud)

  • Injustice 2 (console, pc en cloud)

  • Middle Earth: Shadow of War (console, pc en cloud)

View post on X