Vandaag werd bekend dat Amazon opnames van Alexa heeft overgedragen aan de politie van Arkansas. Momenteel loopt er een nog onopgeloste moordzaak, waarbij het vermoeden bestaat dat een Echo iets heeft kunnen opvangen van het gesprek dat vooraf ging aan de moord. Hoewel het natuurlijk geweldig zou zijn als een moordzaak op deze manier kan worden opgelost, geeft het ook stof tot nadenken: luistert Alexa altijd mee?

Op het moment dat er tijdens een privacydiscussie een verwijzing wordt gemaakt naar het boek 1984, slaat de feitelijke discussie vaak dood. Maar met de opkomst van spraakassistentes als Cortana, Google Assistant, Siri en nu ook Amazons Alexa, is het haast niet te doen om níet te wijzen naar het dystopische boek van George Orwell.

In het verhaal van Orwell werd de bevolking continu afgeluisterd door strategisch geplaatste of zelfs verborgen ‘telescreens’. Apparaatjes die konden afluisteren én propaganda uitzenden, die bovendien onmogelijk uit te zetten zijn. Vooral het idee dat je constant afgeluisterd wordt, werkt benauwend: zo kon de staat, Big Brother, nauwkeurig nagaan wat iedereen zegt (en dus denkt). Die telescreens zijn angstaanjagende apparaatjes, maar met de nodige marketing willen wij ze anno 2017 ook. Sterker nog, ‘we’ zijn bereid veel geld uit te geven voor telescreens met een extraatje. Zo is bekend dat smart-tv’s de microfoon inschakelen om zo via spraakherkenning te achterhalen wie er kijkt en wat de gespreksonderwerpen zijn, om op basis daarvan persoonlijke advertenties voor te kunnen schotelen. Hetzelfde geldt voor smartphones en tablets. Facebook wordt er bijvoorbeeld van verdacht regelmatig stiekem de microfoon aan te spreken om de datahonger van het sociale netwerk te stillen.

Uitschakelen is een vies woord

Maar deze apparaten hebben een nadeel voor de techbedrijven: ze kunnen uitgezet worden of het afluisteren wordt belemmerd door hoesjes en broekzakken. Wanneer je als techbedrijf een stapje verder wilt gaan in je afluisterhonger, moet je altijd en overal duidelijk kunnen luisteren en dit verkopen als handige gadget. Welkom in je smart home! Spraakassistenten als Google Assistant en Alexa luisteren via een mooi vormgegeven telescreentje (respectievelijk Google Home en Amazon Echo) constant mee om zo altijd antwoorden te geven op je vragen of om andere verbonden apparatuur te bedienen. Omdat de apparaten terugpraten en lekkere deuntjes afspelen, moeten ze op een goede, centrale plek in de (verschillende) kamer(s) staan. Uitschakelen? Pfft! Nee! Home en Echo luisteren continu, terwijl ze altijd in verbinding staan met Google en Amazon. En ze slurpen bovendien ook doorlopend energie, maar dat is een ander verhaal.

De enige manier waarop je zeker bent dat er niet meegeluisterd wordt, is door de stekker eruit te trekken. Google en Amazon zijn natuurlijk niet de eerste met zulke streken. Microsofts Xbox One luistert ook naar spraakcommando’s. Zelfs als hij uit staat, luistert de console altijd mee om zich weer te laten inschakelen met het spraakcommando ‘Xbox One aan’, wat in feite betekent dat de Xbox nooit echt uit gaat. M’n tweede generatie Sonos Play:5-speaker heeft intussen ook zijn weg naar zolder gevonden, achter een schakelstekkerblok. Ook deze handige verbonden speaker valt niet uit te schakelen, is constant verbonden en heeft ingebouwde microfoons, zodat je via een app op je iPhone de speaker kunt afstemmen. Ik had me eigenlijk ook niet zo mogen verbazen over het recentelijke nieuws dat de Sonos-speakers ook Amazons Alexa gaan ondersteunen. Zo duwt Amazon als een trojaans paard alsnog Alexa m’n huis in.

Motieven

De motieven van Amazon, Google, Facebook, Microsoft, Apple en al die andere techbedrijven zijn niet ingewikkeld. Dataverzameling levert een gedetailleerd gebruikersprofiel op, wat leidt tot persoonlijkere advertenties en meer advertentie-inkomsten. Probleem is echter dat niet alleen deze bedrijven en adverteerders (indirect) meeluisteren. Dat Big Brother namelijk ook meeluistert via de telescreens in je huis, in het kader van ‘terreur- en criminaliteitsbestrijding’ is sinds Snowdens onthullingen geen geheim meer. En de motieven van deze partij zijn een stuk schimmiger dan advertentie-inkomsten. In het kader van bewustwording stel ik dan ook voor om Google Home en Amazon Echo te hernoemen tot Google Orwell en Amazon Brother.

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.