Intussen weten we wat er met onze gegevens gebeurt die we online opslaan en dat ons communicatieverkeer onder een vergrootglas ligt. Met deze 15 tools en webdiensten heb je een goed gevulde gereedschapskist om je eigen bestanden, berichten en andere online zaken af te schermen voor onbevoegden. Alles voor een veilig internet, dus.

1 Signal

Waar WhatsApp de meest gebruikte chat-app ter wereld is, is Signal de privacyvriendelijke tegenhanger. Qua uiterlijk lijken de apps veel op elkaar, maar Signal heeft de reputatie nagenoeg onkraakbaar te zijn. IJzersterke encryptie tussen alle berichten is niet het enige dat de dienst zo privé maakt. Je kunt er geen screenshots in maken, je kunt berichten instellen die automatisch weer verdwijnen en de dienst verzamelt geen metadata. Tegenwoordig kun je met Signal zelfs (video)bellen en ook die feature is volledig versleuteld. Signal wordt zelfs aangeraden door Edward Snowden. En het is volledig gratis.

©PXimport

2 LastPass

Je kunt nog zo’n sterk wachtwoord hebben verzonnen, maar als een dienst gehackt wordt, komt dat wachtwoord op straat te liggen en heb je er nog niks aan. In een ideale wereld heb je voor iedere dienst een ander wachtwoord, maar dat is onmogelijk te onthouden … tenzij je een wachtwoordkluis zoals LastPass gebruikt! LastPass maakt voor iedere dienst een uniek en sterk wachtwoord aan, wat je vanuit de app of met de handige browser-add-ons meteen kunt plakken op het moment dat je het nodig hebt. Sinds kort is de app zelfs helemaal gratis, ook als je hem op meerdere apparaten gebruikt. Ideaal.

©PXimport

3 ProtonMail

ProtonMail is geen op zichzelf staand programma, maar een maildienst. ProtonMail is gebouwd door een Zwitsers bedrijf dat privacy en de veiligheid van je berichten als leidraad heeft genomen. Alle mails zijn versleuteld en tijdens het inschrijven hoef je ook geen persoonlijke informatie weg te geven. ProtonMail is bijzonder makkelijk in te stellen en te gebruiken, en er zijn goede apps voor zowel pc/laptop als smartphone. Je kunt je Gmail- of Outlook-account wel de deur uit doen! De dienst is bovendien gratis te gebruiken, al vragen de makers wel om een donatie om Proton Mail in de lucht te houden.

©PXimport

4 Thunderbird

Hoewel mailprogramma Thunderbird zich niet specifiek richt op privacy, is het wel een favoriete tool van veel gebruikers die zich daar mee bezig houden. Thunderbird wordt gemaakt door Mozilla (het bedrijf achter browser Firefox) en is grotendeels opensource. Offline mailprogramma’s zijn – anders dan de meeste online mail-clients/diensten – veelal niet financieel afhankelijk van het ontfutselen van persoonlijke gegevens, en dat is Thunderbird gelukkig ook niet. Als extra heeft Thunderbird ondersteuning voor add-ons, zodat jet met virusscanners, adblockers, spamfilters, maar ook pgp-addons zorgt dat e-mailen een heel stuk veiliger aanvoelt.

©PXimport

5 OpenKeychain

Pgp (‘Pretty Good Privacy’) is een nagenoeg onkraakbaar encryptiealgoritme dat je aan e-mails kunt toevoegen om ze compleet anoniem te houden. Pgp bestaat al sinds 1992, maar hoewel het bijzonder veilig is, is het niet gebruiksvriendelijk. Je hebt sleutels nodig van zowel jezelf als van een ander en dat levert een hoop gedoe op tijdens het schrijven en versturen van e-mails. Met OpenKeychain voor Android wordt versleuteld mailen echter een stuk makkelijker. Deze gratis app kun je in combinatie met verschillende e-mail-apps gebruiken om makkelijk pgp-versleuteling aan je mails toe te voegen. Nu alleen nog een ijzersterk wachtwoord verzinnen.

6 Wickr Messenger

Wat Snapchat is voor foto’s, is Wickr Messenger voor berichten. Wickr is een chat-app waarbij al je chats automatisch verdwijnen na een specifieke tijd die je zelf kunt instellen. Het gaat bij Wickr overigens niet alleen om tekstberichten, maar je kunt er ook foto’s en video’s mee versturen en groepsgesprekken beginnen. De app legt de nadruk op veiligheid en heeft sterke encryptie toegevoegd aan alle berichten. Bovendien is Wickr inmiddels ook op de desktop te gebruiken, wat de dienst weer een stuk toegankelijker maakt.

©PXimport

7 CryptPad

Samenwerken in documenten was tien jaar geleden nog spannend en uniek, maar het is tegenwoordig gemeengoed geworden. Grote diensten als Google en Microsoft bieden prima tools aan, maar als je iets geheim wilt houden moet je geen Drive of Office 365 gebruiken. In dat geval is er Cryptpad, een online tekstverwerker waar meerdere personen tegelijk aan een document kunnen werken, maar waarbij de documenten alleen door de makers te bekijken zijn. Toegegeven, er zitten niet zo veel opties in als in Office, maar als je niet meer nodig hebt dan de meeste basis-opmaakprofielen en -functies dan heb je aan Cryptpad meer dan genoeg.

©PXimport

8 Tresorit

Tresorit is als een soort Dropbox, maar met twee belangrijke verschillen: de dienst richt zich vooral op het bedrijfsleven én staat volledig in het teken van anonimiteit. Naast de end-to-end-versleuteling heeft Tresorit nog een aantal andere functies die het gebruik extra veilig maken. Zo kun je altijd zien wie welke wijzigingen heeft gedaan, en zijn er Public Key Infrastructures om te zorgen dat gebruikers op meerdere apparaten veilig blijven. Je moet er overigens wel flink voor betalen: Tresorit kost minimaal tien euro per gebruiker per maand, maar voor bedrijven die met gevoelige informatie werken is dat best de moeite waard.

©PXimport

9 DuckDuckGo

Ja, Google is de allerbeste zoekmachine die er bestaat, maar daar betaal je wel een prijs voor: de dienst volgt je overal op internet en verdient miljarden met het profileren van bezoekers. Gelukkig zijn er alternatieven die dat niet doen. DuckDuckGo is er daar één van, en ook met deze zoekmachine krijg je prima zoekresultaten te zien. Die worden niet opgeslagen en zijn ook niet gepersonaliseerd op jouw profiel (dat kan ook niet, want dat wordt niet opgebouwd). Overigens is Startpage ook een goed alternatief.

©PXimport

10 Private Internet Acces

Een vpn is één van de beste manieren om te zorgen dat je veilig online bent. Van alle beschikbare vpn’s is Private Internet Access (‘PIA’) onze favoriet. Deze dienst heeft alles wat je van een vpn mag verwachten: snelheid, veel verschillende servers en handige apps voor Windows, Android en iOS. Let op dat je voor een goede vpn wel moet betalen, want bij gratis diensten zit er altijd een addertje onder het gras. Gelukkig zit je ook op dat vlak goed bij PIA, want je betaalt er slechts 45 euro per jaar voor. Koopje!

11 Tor Browser

Het incognito-venster in je browser is handig als je niet wilt dat iemand je zoekgeschiedenis kan terugvinden, maar echt anoniem ben je er niet mee. Als je zeker wilt weten dat er niemand – maar dan ook écht niemand – mee kan kijken met je surfgedrag (zelfs je provider of de overheid niet) dan gebruik je Tor. De Tor-browser, waarvan de afkorting staat voor ‘The Onion Router’, wordt niet alleen gebruikt door criminelen, maar door iedereen die om zijn privacy geeft. Je internetverkeer wordt ermee omgeleid via een handvol proxy’s waardoor je bijna niet te volgen bent. Het nadeel is dat het surfen er langzamer van gaat, maar dat is een klein offer om te maken als je om je privacy geeft.

©PXimport

12 Ghostery

Ghostery is een browser-add-on voor zowel Firefox als Chrome, die bedoeld is om vervelende trackers tegen te houden. Die komen op praktisch iedere website voor en worden gebruikt door advertentienetwerken om je op een heleboel websites te kunnen volgen. Met Ghostery kun je per pagina zien hoeveel trackers er achter je aan zitten en je kunt ze allemaal tegelijk óf individueel uitschakelen. Er zijn overigens genoeg alternatieven voor Ghostery, zoals Privacy Badger of Disconnect. Adblockers doen dit klusje doorgaans ook voor je, en die beschermen je ook nog tegen malvertising-aanvallen. uBlock Origin is op dit moment de beste adblocker.

©PXimport

13 VeraCrypt

In een tijd waarin alle apps en apparaten standaard worden versleuteld, is een goede encryptietool onmisbaar geworden. VeraCrypt is de spirituele opvolger van TrueCrypt, en is inmiddels nog veiliger geworden. Vooral het aantal opties om schijven, usb-sticks of losse bestanden te versleutelen is zeer compleet. VeraCrypt maakt versleutelen toegankelijk voor de leek, maar heeft ook meer dan genoeg opties voor de échte cryptonerds. Bovendien is de tool gratis én opensource, wat het risico op misbruik flink kleiner maakt.

©PXimport

14 KeePass

Wil je een wachtwoordmanager niet alleen gebruiken voor wat simpel kopieer- en plakwerk (zie tip 2), dan is er het oneindig veel uitgebreidere KeePass (en KeePassX voor Linux). Dat is een opensource wachtwoordmanager, maar de software doet veel meer dan alleen het genereren van unieke wachtwoorden. KeePass zorgt dat je die op verschillende manieren kunt importeren en exporteren, dat je keyfiles kunt gebruiken om de app te beschermen, en je kunt pgp-versleuteling aan je wachtwoorden hangen. Wie graag in de weer gaat met verschillende encryptiestandaarden kan in het menu bovendien een enorme hoeveelheid opties aanpassen.

©PXimport

15 Google Authenticator

Naast een sterk wachtwoord is het ook slim om tweestapsverificatie aan te zetten voor zo veel mogelijk diensten. Daarbij heb je niet alleen een wachtwoord nodig, maar ook een extra code die je op je smartphone genereert. Zo heeft een hacker niet genoeg aan alleen je wachtwoord. Je kunt zo’n extra code krijgen via sms, maar de gratis app Google Authenticator is eigenlijk beter omdat die codes niet onderschept kunnen worden. Google Authenticator genereert zo’n code op je smartphone en is gratis te gebruiken op Android en iOS. Authenticator wordt ondersteund door een groot aantal diensten die tweestapsverificatie aanbieden.

YouTube staat vol met uitstekende cursussen, maar zonder plan van aanpak raak je al snel verdwaald in het woud aan losse video's, autoplay en aanbevelingen. De oplossing is leren aanpakken als project. Maakt eigen afspeellijsten, plan kijktijd alsof het lesuren zijn en combineer video's met slimme notities. Met onze tips wordt YouTube je ideale onlinedocent.

Gestructureerd leren betekent dat je YouTube gebruikt als lesomgeving met duidelijke doelen en vaste leerroutes, in plaats van willekeurig te klikken van video naar video. Je bouwt aan één doorlopend cursustraject per onderwerp, zodat je elke sessie precies weet wat je gaat kijken, waarom dat relevant is en hoe je de informatie onthoudt.

YouTube kent naast losse instructiefilmpjes ook complete series met hoofdstukken, tijdcodes en zelfs volwaardige cursussen. Via YouTube Studio kunnen mensen hele cursussen publiceren. Als kijker is dat fijn, want ze bestaan uit overzichtelijke reeksen met duidelijke titels en een logische volgorde. Zoek je bijvoorbeeld naar 'Python course' of 'Excel cursus', dan kun je selectief kiezen voor kanalen die een complete serie aanbieden. Als een video verdeeld is in losse hoofdstukken, zie je die als markeringen in de voortgangsbalk en kun je gericht naar andere onderdelen springen. Dat maakt een lange les behapbaar en navigeerbaar.

Wat wil je leren?

Log in op YouTube en begin met een concreet leerdoel. Denk aan iets als formules in Excel toepassen of websites leren maken. Noteer het resultaat dat je wilt bereiken en de tijd die je per week eraan kunt besteden. Open daarna YouTube en zoek op het onderwerp in combinatie met woorden als cursus, beginner of playlist. Klik bij een veelbelovend resultaat op de pagina en controleer of er afspeellijsten zijn die logisch geordend zijn. Kijk of er recente uploads zijn, of de beschrijving bronnen bevat en of er ondertiteling of transcripts (uitgeschreven teksten) beschikbaar zijn.

Zet eventueel ondertiteling aan door linksboven te klikken op de drie streepjes, en klik dan op Instellingen / Afspelen en prestaties / Altijd ondertiteling tonen; zo kun je meelezen en lastige termen terugzoeken. Je opent de beschrijving van de video door in de grijze balk eronder te klikken op Meer. Klik op Transcript tonen in de beschrijving om de volledige tekst met tijdcodes te zien; met de zoekbalk boven het transcript spoor je trefwoorden snel op en spring je naar het juiste moment in de video. Deze functie werkt overigens bij lang niet alle video's.

Tot slot controleer je of de video hoofdstukken heeft; zie je horizontale streepjes in de voortgangsbalk onder de video, dan kun je per onderdeel navigeren.

Maak lijsten

Je hebt nu je cursus gekozen; tijd om je leeromgeving te bouwen. Open de eerste les en klik onder de video op de drie puntjes, dan op Opslaan/Nieuwe playlist. Geef je playlist een duidelijke naam, en kies de zichtbaarheid. Open de playlist via een klik op het rondje rechtsboven (waar je foto wellicht in staat) en Je kanaal bekijken. Dan klik je op Playlists en de betreffende aangemaakt afspeellijst om nieuwe video's toe te voegen en de volgorde aan te passen door video's te verslepen; zo bewaak je de opbouw.

Alles wat je wel interessant lijkt, maar nog niet op de hoofdlijn past, parkeer je in Later bekijken. Dat is de plek met materiaal om later te sorteren. Je voegt nieuwe video's eraan toe tijdens het kijken door te klikken op Opslaan / Later bekijken.

Werk dit onderdeel wekelijks bij: wat echt bij de cursus hoort, verplaats je naar je leerplaylist, de rest gaat weg. Zo blijft je cursus schoon en maak je het jezelf eenvoudig om snel te bekijken video's te scheiden van video's die misschien voor later interessant zijn.

Je kunt ook video's markeren om achter elkaar te worden afgespeeld. Dat doe je door in het overzicht van video's te klikken op de drie puntjes rechts van de video. Kies dan voor je Toevoegen aan wachtrij.

Lees ook: Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Van kijktijd naar studieblokken

Nu je playlist er staat, maak je een realistisch studierooster. Behandel de totale kijktijd als lesuren en plan daarnaast verwerkingstijd voor pauzes, aantekeningen en oefeningen. Open je playlist en bekijk hoelang de video's duren. Bepaal per sessie een doel, zoals de eerste twee video's bekijken en samenvatten. Streef naar blokken van 25 tot 45 minuten, gevolgd door een korte pauze.

Op de computer kunt je met de eerdergenoemde optie Toevoegen aan wachtrij een reeks video's klaarzetten. Je slaat deze tijdelijke playlist op via een klik op de drie puntjes naast de video in het overzicht en dan op Opslaan in playlist. Zo heb je voor elk moment een 'pakket' klaarstaan.

Slaat YouTube je rij niet op, dan gebruik je Opslaan in Later bekijken als wachtkamer en sleep je de selectie daarna in je leerplaylist. Houd rekening met herhaling: plan per twee of drie kijkblokken één blok om terug te spoelen, lastige stukken in lagere snelheid te herbekijken en je notities bij te werken.

Slimmer kijken

Tijdens het kijken wil je ook echt begrijpen wat je ziet en hoort. Klik rechtsonder in de speler op afbeelding van een tandwiel en dan op Ondertiteling om ondertitels in te schakelen; kies eventueel een andere stijl of grotere letters in de ondertitelingsopties. Past het tempo niet, kies dan Instellingen / Afspeelsnelheid en schakel bijvoorbeeld naar 1.25x voor bekende stof of 0.75x bij complexe uitleg.

Heeft de video hoofdstukken, dan zie je streepjes in de voortgangsbalk; beweeg de muis over de balk om titels te lezen en spring gericht naar het juiste onderdeel. Op een mobiel apparaat kun je met 'precies zoeken' nauwkeurige miniatuurbeelden oproepen door vanaf de voortgangsbalk iets omhoog te vegen; dat helpt bij het exact terugvinden van een stuk.

Verwerken van de lesstof

Wat je onthoudt, hangt af van wat je met de informatie doet. Gebruik tijdstempels in je notities, zodat je altijd terug kunt naar het juiste moment. Pauzeer op een belangrijk moment, klik met de rechtermuisknop in de speler en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip en plak die link in je notities; veel apps maken er automatisch een klikbare link van. Zet boven elk kopje je leerdoel van dat fragment in één zin en noteer daarna in je eigen woorden wat je ervan begrepen hebt.

Tijdens het terugkijken helpt het toetsenbord: pauzeer met de spatiebalk of een druk op K, spoel 10 seconden terug met J of vooruit met I, ga sneller met / en langzamer met <, ga naar de volgende hoofdstukken met Ctrl+PijltjeRechts (Windows) of Option+PijltjeRechts (Mac) en open de sneltoetsenlijst met Shift+?. Zo wissel je razendsnel tussen kijken en noteren zonder je muis te hoeven gebruiken.

Blijf het algoritme de baas

YouTube geeft bij video's aanbevelingen voor andere filmpjes. Voer daarom gerichte zoekopdrachten uit en voeg alleen video's toe die je doel ondersteunen. Als je op de resultaatpagina staat, gebruik je de beschikbare filters en klik je pas daarna een video open; zo voorkom je dat je impulsief iets anders bekijkt.

Omdat YouTube regelmatig functies test en verplaatst, kan de exacte plek van knoppen of filters variëren; laat je daardoor niet uit het veld slaan en controleer de helpteksten wanneer iets ineens anders werkt.

Houd je startpagina schoon door doelbewust te kijken, ongepaste suggesties te markeren en vooral je Later bekijken-inbox te blijven opschonen. Blijkt een rij video's toch waardevol, sla die op als nieuwe afspeellijst via de drie puntjes en Opslaan in playlist. En als je echt de rust in je overzicht wilt bewaren, overweeg dan om een apart Google-account te gebruiken om in te loggen, zodat je 'studie-algoritme' niet wordt beïnvloed door de andere video's die je bekijkt.

Kennis onderhouden

Als je alle tips toepast, ontwikkel je een routine om optimaal te profiteren van de kennis die je opdoet tijdens het bekijken van de video, de stof samenvatten en herhalen en jezelf toetsen. Een logische vervolgstap is om één nieuw onderwerp te kiezen en de aanpak van dit artikel precies één maand vol te houden; evalueer daarna en schaaf je format bij. Zo groeit YouTube mee met jouw vaardigheden, in plaats van andersom.

Teufel komt met een nieuwe generatie van zijn Airy Sports TWS. Deze tweede versie is beschikbaar in meerdere kleuren en voorzien van een hogere IP-classificatie (IPx4). Een andere verbetering is dat je in een mobiele app naar eigen wens de audio-instellingen kunt aanpassen. Maar de opvallendste vernieuwing is de toevoeging van noise cancelling. Tijd voor een praktijktest.

De Berlijnse audiospecialist heeft aan het uiterlijk van de Teufel Airy Sports TWS 2 niet veel veranderd. Het door ons geteste zwarte model bevat aan de buitenzijde van elk oordopje een iets onopvallender Teufel-logo. Daarnaast zijn de oorhaken iets korter en zitten de magneetpunten op een andere plek. Via deze magneetpunten laden de ingebouwde accu's op. De opbergcase heeft zelf ook een accu met een capaciteit van 750 mAh. Die kun je met de inbegrepen usb-c-kabel bijladen. Helaas is dit snoertje met een lengte van nog geen dertig centimeter erg kort.

©Maikel Dijkhuizen

Draagcomfort

Elk oor is anders en dat begrijpt Teufel maar al te goed. Het merk levert maar liefst vijf setjes siliconen oordoppen mee. Je verwisselt ze eenvoudig, waardoor iedere persoon de juiste pasvorm kan kiezen. Nadat je de Airy Sports TWS 2 aan een bluetooth-bron hebt gekoppeld, haal je de in-ears uit de oplaadcase. Dankzij de flexibele oorhaken blijven de oordoppen prima op hun plek zitten. Ook tijdens het sporten zitten de luisterapparaatjes als gegoten, want de in-ears gaan bij lichamelijke inspanning niet wiebelen. Wegens de prettige pasvorm en het lichte gewicht voel je amper dat je ze in hebt.

©Maikel Dijkhuizen

Bediening

Voor de bediening beschikken beide in-ears aan de buitenzijde over een aanraakpaneeltje. De werking is even wennen, want de linker- en rechterkant herbergen verschillende functies. Tik bijvoorbeeld aan de rechterkant tweemaal om een liedje te skippen en tik links twee keer om naar het vorige liedje te gaan. Je drukt tijdelijk op de behuizing om het volume te wijzigen. Met driemaal tikken kun je de transparantiemodus (links) of noise cancelling (rechts) activeren. Tot slot neem je simpel inkomende gesprekken aan, waarna je handsfree kunt bellen. Zodra je alle functies eenmaal onder de knie hebt, voelt de bediening intuïtief aan. De bijgevoegde handleiding bevat voor alle beschikbare opties duidelijke instructies.

Geluidskwaliteit

De Airy Sports TWS 2 levert zowel op lage als hoge volumes een helder geluid. Muziek klinkt erg levendig waarbij luisteraars een duidelijk stereobeeld kunnen horen. Vrouwelijke en mannelijke stemmen zijn duidelijk te verstaan, waardoor je podcasts, audioboeken en radio-uitzendingen moeiteloos kunt volgen. De in-ears sluiten je oren namelijk goed af van de omgeving. Daarnaast kun je natuurlijk noise cancelling inschakelen, maar deze functie zorgt slechts voor een bescheiden demping van de lage tonen in jouw omgeving. Je hoort omringende geluiden hierdoor een fractie zachter.

Met de standaardinstellingen laten de bassen zich niet zo nadrukkelijk gelden. Vind je een diepere laagweergave prettig, dan loont het de moeite om de Teufel Go-app te installeren. Kies vervolgens de geluidsinstelling Bass Boost en ervaar een steviger geluid. Overigens zijn er nog meer audio-opties beschikbaar, namelijk Podcast, Techno, Pop, Treble boost, Rock en Klassiek. Bovendien pas je de equalizerinstellingen eventueel handmatig aan. Kortom, genoeg mogelijkheden om het geluid naar je hand te zetten.

Gebruikers kunnen in de app ook nog noise cancelling of de transparantiemodus activeren. Laatstgenoemde functie laat geluid van buitenaf door, zodat je tijdens het luisteren soepel een gesprek kunt voeren. Verder toont de app de resterende batterijcapaciteit van elk oordopje en de huidige firmware-versie. Als er een nieuwe software-update verschijnt, kun je die meteen installeren.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Airy Sports TWS 2 kopen?

Als je van de noise cancelling-functie geen wonderen verwacht, is de Teufel Airy Sports TWS 2 een interessant product voor actievelingen. Tijdens het wandelen, hardlopen, fitnessen en fietsen blijven de oordopjes goed zitten. Fijn is dat je tijdens al die activiteiten muziek, podcasts en luisterboeken makkelijk kunt bedienen via de aanraakpaneeltjes. Ten slotte is ook de audiokwaliteit dik in orde. Al met al vinden we de adviesprijs van 119,99 euro voor dit kwalitatieve setje in-ears gerechtvaardigd.