Invincible durft te doen wat Marvel en DC niet kunnen

Het vierde seizoen van Invincible is ontzettend belangrijk. Uiteraard hebben de laatste twee seizoenen duidelijk gemaakt wat voor dreiging de Viltrumites - het buitenaardse ras krijgers - vormen, maar in de aankomende weken gaan we de koning aan de andere kant van het schaakbord zien: Emperor Thragg (Lee Pace). Marvel heeft Thanos, DC heeft Paramount, en Thragg is het eindpunt van Invincible.

Een begin, midden en einde: dat is wat je nodig hebt voor een verhaal. De Invincible-comic begon in 2003, en eindigde na vijftien jaar in 2018. Het verhaal van Mark Grayson – het alter ego van de titulaire held - is finito. Als Robert Kirkman iets aan wil passen, doet hij dat wel in de animatieserie. Dit is een luxe die niet aan veel andere superhelden wordt verschaft.

Veel van de meest populaire superhelden ter wereld bestaan al meerdere decennia. Spider-Man slingert al sinds 1962 door de straten van New York, Batman begon zijn carrière in 1939 en Superman een jaar daarvoor. De drie meest iconische superhelden zijn zo bekend binnen de popcultuur dat bepaalde aspecten van die personages simpelweg algemene kennis zijn. Vraag aan iemand wat de hoofdstad van Noord-Holland is, en ze moeten op z’n minst even nadenken. De echte naam van Spider-Man? Peter Parker, duh.

Wat ook over het algemeen bekend is over Spider-Man, is dat zijn leven een beetje een bende is. Daar kan ik mij als 21-jarige student goed in vinden. Een superheld met de problemen van een ‘gewone’ jongeman: dat is de sales pitch van Spider-Man, en daar klampt Marvel zich - zeker in de comics - al jarenlang aan vast. Want als Peter Parker niet een angstige tiener representeert, dan kunnen mensen zichzelf niet meer in hem herkennen. Zijn huwelijk met Mary Jane Watson moest teruggedraaid worden, zodat de twee weer terug in de ‘gaan ze wel, gaan ze niet?’-situatie kunnen zitten.

Het probleem hiermee is dat je de personages hiermee ‘op hun plek’ houdt. Natuurlijk zijn er eindeloos veel verhalen te vertellen over een tiener met superkrachten die dat continu moet combineren met een sociaal leven. Maar na een tijdje val je in herhaling. Oh, Peter moet leren dat hij niet iedereen kan redden? Net als in dat verhaal van tien jaar geleden. Oké…

Na een tijdje begin je naar iets nieuws te snakken. Twintig jaar will they, won’t they tussen Peter en MJ, zonder enige indicatie dat er daadwerkelijk een einde in zicht is, voelt ronduit vervelend. Daar kunnen we Invincible vrij makkelijk tegenover leggen: dat biedt ook een verhaal over een jongeman met superkrachten, en de problemen die daarbij komen kijken. Zijn romantische leven speelt daar ook een rol in, maar we zien gedurende de serie hoe dat evolueert op basis van Marks ervaringen. Zonder spoilers vrij te geven: het einde van de Invincible-comic maakt het verhaal mooi rond. Als de serie op deze voet doorgaat, gaan ook niet-comiclezers dit gelukkig te zien krijgen.

Want het hierboven beschreven probleem lijkt zich ook te vormen in de superheldenfilms en -series, bijvoorbeeld in het MCU. In 2011 zei Bucky Barnes tegen Steve Rogers “I’m with you ‘till the end of the line” in Captain America: The First Avenger. Drie jaar later, in Captain America: The Winter Soldier, gaf Steve die tekst terug aan gehersenspoelde Bucky - nu die titulaire, seizoensgerelateerde soldaat. De verbinding tussen deze twee personages was jarenlang een geliefd element van het MCU, maar alle goede dingen komen tot een eind.

In 2019 kwam Avengers: Endgame uit. Een film die een strik knoopt rondom zo’n tien jaar aan films en personages, waaronder Steve Rogers. Hij heeft een laatste gesprek met Bucky, en zijn verhaal is afgelopen. Totdat op grootse wijze bekend werd gemaakt dat Steve Rogers terugkeert naar het MCU in Avengers: Doomsday eind dit jaar. Een film waar ook Bucky een rol in speelt.

Nu kunnen we niet met zekerheid stellen dat Steve en Bucky een uitgebreide reünie gaan krijgen in Doomsday. Maar de terugkeer van Chris Evans als Steve Rogers voelt - of het nou altijd al het plan was of niet - alsof het mooie einde dat we in 2019 hebben gezien wordt ondermijnd. Of het met legitieme reden voor een beter verhaal is gedaan of om meer mensen in de bioscoopstoel te krijgen valt te bezien, maar zoals Avengers: Endgame zelf al stelt: “Part of the journey is the end.” Juist met die finaliteit bereik je echte impact.

Is een constante stroom aan nieuwe verhalen dan zo’n ramp? Niet per se. Ik denk niet dat ik zou kunnen leven zonder de comic Batman: The Imposter van Mattson Tomlin, en als hij niet mee had geschreven aan Matt Reeves’ The Batman zou die waarschijnlijk niet bestaan. Huidige Batman-comics van schrijver Matt Fractino zijn een frisse wind voor de Dark Knight, maar ook juist omdat het boek hier en daar de vraag stelt of Bruce Wayne het kostuum nog wel aan hoeft te trekken.

Chip Zdarsky heeft een mooi Spectacular Spider-Man-verhaal geschreven die een aantal van Spidey’s beste momenten ooit biedt. Als Peter Parker tien jaar geleden met pensioen was gegaan, hadden we dat ook niet gezien. Begrijp me niet verkeerd: zolang er schrijvers zijn met goede ideeën, zoals Scott Snyder met Absolute Batman, kunnen we verhalen blijven vertellen met deze personages. Laten we gewoon niet vergeten dat het oké, misschien zelfs top, is om er een punt achter te zetten.

En laten we realistisch blijven: Invincible is absoluut niet onschuldig van het kapitaliseren op succes. Er is een vechtspel op komst en Robert Kirkman heeft de handen weer ineen geslagen met Ryan Ottley - de tekenaar van Invincible - voor een Invincible-spin-off-comic rondom Battle Beast. Dat de Invincible-serie überhaupt bestaat is al een symptoom van het hierboven beschreven probleem.

Maar in contrast met Spider-Man wordt de comic Invincible niet meer beïnvloed door wat de serie Invincible doet. Kwaaltjes die Kirkman nog heeft met het verhaal dat hij jaren geleden heeft geschreven, of verhaallijnen die hij in de comic niet kwijt kon, kan hij gladstrijken en verwerken in de serie.

Dat Thragg nu van de partij is in het vierde Invincible-seizoen, laat mij weer realiseren dat we ergens naartoe werken. Een einde voor Invincible, ditmaal de serie. Zolang het originele verhaal van Mark Grayson niet meer wordt aangeraakt, dan is er mijner inziens weinig aan de hand. Geen epiloog, geen verschuivende tijdlijn die Invincible eeuwig jong houdt, Omni-Man die om de zoveel tijd weer even evil moet worden, want “dat is het beeld dat mensen bij hem hebben” of veranderingen om eerdere verhaallijnen opnieuw te contextualiseren. Invincible staat zoals het is. Dat kun je van weinig andere superhelden zeggen.