Een wijziging in het beleid van Google zorgt voor veel veranderingen voor je bestanden die je in Google Drive opslaat, je Gmail en je Google Foto’s back-up. Wanneer je account als inactief wordt bestempeld kan dat betekenen dat je bestanden in je cloudopslag verliest. Hoe dat precies zit, en hoe je dataverlies voorkomt, leggen we je uit.

Google haalt de bezem door zijn gratis cloudopslag. Bestanden die online zijn opgeslagen van inactieve accounts en de onbeperkte gratis (gecomprimeerde) foto-opslag van Google Foto’s wordt geschrapt. Dit nieuwe beleid gaat in per 1 juni 2021. Hoewel het over een half jaar is, is het aan te bevelen nog eens goed te kijken naar je cloudopslag bij Google voordat belangrijke bestanden en back-ups of dierbare foto’s verloren gaan.

Ook als je over de opslaggrens van je online opslagruimte bij Google heen gaat, veranderen er dingen in je online opslag.

Onlangs heeft Google een mail verstuurd naar de accounts die in aanmerking komen voor deze Google-bezem. Maar ook als je geen mail hebt gekregen, is het verstandig om even stil te staan bij je Google-cloudopslag.

©CIDimport

Inactieve Google-accounts

Google bestempelt je account als je twee jaar niet actief bent geweest op Google Drive, waaronder ook Google Foto’s en Google Docs valt. Bij inactieve accounts worden bestanden (inclusief foto’s) die online zijn opgeslagen verwijderd.

Hoewel twee jaar best lang klinkt, kan het voor veel mensen erg vervelend zijn. Bijvoorbeeld als je bestanden online als back-up hebt opgeslagen, een soort slapende back-up. Of voor accounts van overleden mensen. Het is vervelend als nabestanden er achter komen dat het online foto-archief verwijderd blijkt te zijn.

Maar let op. Zelfs al ben je wel actieve gebruiker van Google Docs, maar heb je nog een paar foto’s weggezet op Google Foto’s waar je niet meer naar omkijkt? Dan worden wel je foto’s verwijderd, maar niet je documenten.

De bestanden worden door Google permanent verwijderd, dus als je achteraf er achter komt dat je belangrijke foto’s of bestanden mist. Dan is er geen manier om ze terug te halen.

Over de opslaggrens

Wanneer je meer dan twee jaar over de opslaglimiet van je Google-cloudopslag zit, krijg je ook een melding van Google. Het is dan niet meer mogelijk om je cloudopslag te synchroniseren of nieuwe bestanden te uploaden. Ook weigert Google Foto’s je bestanden in originele kwaliteit te back-uppen. Vanaf 1 juni 2021 kun je ook niet meer in lagere kwaliteit je back-ups maken.

Vanaf 1 juni verandert Google Foto’s beleid namelijk ook. Tot voorheen was het mogelijk om je foto’s in originele kwaliteit te back-uppen, afhankelijk van je beschikbare cloudopslag. In lagere kwaliteit foto’s uploaden kan onbeperkt. Na 1 juni is dit echter ook afhankelijk van je beschikbare cloudopslag. Zit je dus na 1 juni over je limiet heen, dan stopt je automatische back-up.

Op de supportpagina van Google kun je teruglezen welke acties Google onderneemt als je over je opslaggrens heen gaat, ook na 1 juni.

Voorkomen dat je bestanden worden gewist

Wanneer je Google-account als inactief bestempeld is, heb je als het goed is onlangs bericht gekregen van Google, met de melding dat je bestanden verwijderd worden als je geen actie onderneemt. Je voorkomt dat je bestanden worden verwijderd door actief te worden op Google Drive en Google Foto’s.

Heb je een betaald Google-account zoals Google One of via je werk. Dan worden je bestanden niet verwijderd.

©CIDimport

Wat kun je doen?

Uiteraard kun je actief worden op je online Google-opslag of een Google One-abonnement afsluiten om er zeker van te zijn dat je bestanden veilig zijn. Het legt echter een ander pijnlijk feit bloot: de cloud is synoniem voor de systemen van anderen. Jouw bestanden kunnen dus benaderd of verwijderd worden, zonder dat je er zelf controle over hebt. Ook als Google om wat voor reden dan ook besluit je account te verwijderen, ben je al je data kwijt die je online hebt opgeslagen. Vertrouw daarom nooit op cloudopslag als enige plek voor je back-up of opslaglocatie. Niet bij Google, maar ook niet bij andere aanbieders als Dropbox, Microsoft, Apple of Amazon. Zorg altijd voor een lokale back-up van je bestanden die je in eigen beheer hebt.

Je kunt je bestanden die je bij Google hebt opgeslagen downloaden via Google Takeout. Let er echter wel op dat je je bestanden in stukjes van 2GB downloadt (ingepakt als zip-bestand). Een gratis pc-programma als 7-Zip weet daar wel raad mee om ze allemaal in één keer uit te pakken. Ook je Google Foto’s kun je hiermee downloaden, helaas vindt Google het nodig om al je foto’s onder te verdelen in mapjes, waarbij voor iedere dag een map is aangemaakt. Is het daardoor weer een extra stap om de foto’s die je met Google Takeout downloadt te sorteren.

Google heeft ook andere pesterijtjes ingebouwd om je niet zo makkelijk uit Google Foto’s te laten ontsnappen. Zo kun je slechts 500 foto’s per keer selecteren om te downloaden. Dat klinkt veel, maar als je jaren aan foto’s die je in Google Foto’s hebt opgeslagen lokaal wilt veiligstellen, dan is het erg vervelend dat je dit niet in één keer mag doen.

©PXimport

Leven na de cloud

Heb je je bestanden veiliggesteld uit de Google Cloud, dan is het niet per se aan te bevelen om ze in de cloudopslag van een andere aanbieder te stallen. Deze aanbieder kan namelijk ook van de een op andere dag beslissen met je bestanden of foto’s te rommelen. Zorg daarom altijd dat je een actuele back-up hebt die je in eigen beheer hebt. Een externe harde schijf (bij voorkeur op een andere locatie gestald, zodat je bij brand niet alles kwijt bent) of op je NAS. Zolang je een goede lokale back-up hebt kun je zorgeloos cloudopslag als opslaglocatie erbij gebruiken, of als tweede back-up opslaglocatie.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!