Moet je ook noodgedwongen thuiswerken door Corona? Of je nu gaat thuiswerken op je eigen laptop of op een laptop die je van de systeembeheerder op het werk mee krijgt. Je moet hem nog wel even inrichten om er thuis productief mee aan de slag te kunnen. Denk daarbij aan je positionering op de werkplek, maar ook aan de software en instellingen van je laptop. Zo maak je je laptop klaar om thuis te werken.

Fysieke werkplek

Waarschijnlijk ben je snel geneigd je laptop te gebruiken zoals je dat thuis ook doet: op de bank met de benen gestrekt. Maar je zult merken dat dit ergonomisch gezien niet de beste oplossing is. Verplaatsen naar de eettafel helpt iets, maar het is nog altijd geen plek waar je een gezonde werkhouding vindt. Om de hele dag een goede werkhouding aan te kunnen houden en geen fysieke ongemakken op te lopen op lange termijn is het aan te raden gewoon aan een bureau met een goede bureaustoel te werken.

Meer tips voor de inrichting van een goede thuiswerkplek lees je op Thuiswerken wegens Corona? De beste spullen voor je werkkamer.

©PXimport

Tweede scherm met laptop

Alsnog ben je snel geneigd bij een laptop aan een bureau naar voren te leunen. Dat komt omdat het relatief kleine scherm van je laptop wel gekanteld kan worden, maar niet op ooghoogte staat. Dat laatste is nodig om gedurende de werkdag rechtop te kunnen zitten.

Door een monitor te gebruiken als een tweede scherm voor je laptop, heb je wel een scherm dat op ooghoogte staat. Bovendien kun je een monitor in hoogte verstellen, zodat je een goede werkhouding vindt op je werkplek. Het scherm sluit je aan via de video-aansluiting op je laptop. Oude laptops hebben een (meestal blauwe) VGA-aansluiting, maar ook DVI komt nog regelmatig voor. Nieuwere laptops beschikken over HDMI-aansluitingen, of kleinere uitvoeringen in de vorm van mini-HDMI en micro-HDMI. Moderne laptops zijn voorzien van een usb-c-aansluiting, die voor meer doeleinden van beeldoverdracht gebruikt wordt. Let erbij op dat je bij het verbinden van je laptop met je monitor een kabel (en mogelijk een adapter) nodig hebt om de (mogelijk andere) aansluiting van je monitor aan je laptop te koppelen. Alles over de aansluitingen lees je in ons artikel Werken met twee schermen.

Een tweede scherm opent tal van deuren als het op thuiswerken aankomt. Je kunt beide schermen dupliceren. Maar het is ook mogelijk het beeld uit te breiden naar het tweede scherm of en je aangesloten monitor het ‘hoofdscherm’ te maken. Meer over de mogelijkheden van een extra beeldscherm lees je in het artikel Extra beeldscherm toevoegen aan je laptop.

©PXimport

Docking station

De kans zit er dik in dat je systeembeheerder je naast een laptop ook voorziet van een docking station. Handig om in een keer je laptop te koppelen aan al je apparatuur, zoals je toetsenbord, scherm, muis, enzovoort. Er zijn zelfs hele docking stations die je laptopscherm in een ergonomische positie brengen. Hierbij moet je natuurlijk wel een docking station hebben dat gemaakt is voor jouw specifieke laptopmodel. Andere docking stations sluit je aan via de usb-c- of usb-poort van je laptop.

Thuisnetwerk voor thuiswerken

Je thuisnetwerk moet natuurlijk ook ingericht zijn voor thuiswerken. Welke internetsnelheid je nodig hebt, is natuurlijk afhankelijk van het werk dat je doet. Komt het vooral neer op Excel en Outlook, dan heb je niet veel nodig, en is een stabiele wifi-verbinding nodig. Ben je een video-editor die veel highres-videomateriaal gebruikt, dan bespaart een kabel-of glasvezelverbinding, die van je router bekabeld naar je laptop loopt je een hoop tijd besparen.

Een stabiele internetverbinding is cruciaal om goed te kunnen thuisnetwerken, al is het maar om je Skype-verbinding niet te laten hikken. Kies er dus bij voorkeur altijd voor om je laptop via ethernet aan te sluiten. Maak je toch liever gebruik van de wifi-verbinding, dan kun je met een mesh-netwerk, powerline of access points ervoor zorgen dat je bereik alsnog goed genoeg is op je werkplek.

©PXimport

VPN

Doorgaans gebruiken we een VPN om je internetverkeer te beschermen. Maar ook voor werk wordt VPN vaak gebruikt, bijvoorbeeld wanneer er met persoonsgegevens of andere bedrijfsgevoelige informatie om wordt gegaan. Op deze manier bescherm je het bedrijf tegen mogelijke datalekken, die enorm in de papieren kunnen lopen. Hiervoor moet je geen betaalde VPN-dienst afnemen, maar via een VPN-verbinding connectie maken met het bedrijfsnetwerk. De systeembeheerder voorziet je van de aanmeldgegevens, die je in Windows 10 kunt ingeven door naar Instellingen / Netwerk en internet / VPN te gaan. Door op het plusje bij Een VPN-verbinding toevoegen te drukken kun je de aanmeldgegevens invoeren die je van je werkgever hebt gekregen.

Wil je meer weten over wat een VPN is? Lees dan ons artikel Wat is VPN?

Werken vanuit de cloud

Wanneer je aan het werk bent, wil je natuurlijk zowel thuis als op kantoor verder kunnen werken aan dezelfde bestanden. Via de bovengenoemde VPN-verbinding is het mogelijk om toegang te verkrijgen tot het bedrijfsnetwerk, om daar verder te werken aan je bestanden. Wanneer je thuiswerkt met gevoelige bedrijfsinformatie is dat wellicht de enige manier. Wanneer je werkt in bestanden die minder gevoelig zijn, dan kun je overwegen om via online opslag (cloudopslag) te werken. Niet alleen heb je dan de bestanden direct beschikbaar op je laptop, werkstation, smartphone, tablet… of eigenlijk ieder apparaat met een browser, ook beschikken veel cloudopslagdiensten over versiebeheer, zodat je oudere versies van bestanden nog op kunt duiken, mochten er verkeerde wijzigingen zijn aangebracht. Toegankelijke clouddiensten zijn OneDrive, Box en Google Drive.

Bedenk echter wel dat de cloud een mooi marketingsynoniem is voor de systemen van anderen. Je werkbestanden bevinden zich op servers van bedrijven die erg hongerig zijn naar data. Er zijn natuurlijk ook andere manieren om je bestanden beschikbaar te houden. Gebruik je dezelfde laptop thuis als op het werk? Dan is het probleem niet zo groot, hoewel je wel altijd een actuele back-up nodig hebt. Je kunt ook een externe schijf of usb-stick gebruiken, maar let wel op dat deze kwetsbaar zijn en makkelijk te verliezen zijn. Sla dus de gegevens versleuteld op en zorg, wederom, voor een back-up.

Office

De kans zit er dik in dat je Office-programma’s als Word, Excel en Outlook gebruikt voor werk. Bij Office365 kun je dit echter met je account op meerdere apparaten zetten. Als je met je werk-aanmeldgegevens inlogt op office.com, dan kun je de Office-suite downloaden en op je laptop installeren. Zonder dat dit iets kost. Zo heb je ook OneDrive en je mail via Outlook direct beschikbaar. Nadeel is wel dat alleen het hele Office-pakket zich laat installeren. Je kunt dus niet ervoor kiezen om bijvoorbeeld alléén Word en Excel op je pc te zetten.

Maakt je bedrijf geen gebruik van Office365, of heb je geen zin in al die Office-programma’s op je pc, dan kun je er ook voor kiezen LibreOffice te gebruiken. Een goed alternatief voor Outlook is Mozilla’s Thunderbird.

Overige software

De kans zit er dik in dat je ook andere programma’s gebruikt. Bijvoorbeeld de Adobe Suite. Als je werkgever niet de juiste licentie heeft en je zelf niet zit te wachten op de hoge maandlasten hiervan, kun je gratis alternatieven vinden in Gimp (Photoshop), Rawtherapee (Lightroom), InkScape (Illustrator) en Scribus (InDesign).

Om contact te houden met collega’s heb je ook messenger-programma’s als Slack en Microsoft Teams. Ook kun je WhatsApp gebruiken, dat je ook gewoon op je pc of laptop installeert. Ook zijn er natuurlijk programma's als Skype en Zoom om contact te houden met je collega's.

©PXimport

Thuiswerken vanwege Corona?

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!