Heb je het gevoel dat je netwerk of internetverbinding niet echt lekker loopt? Vaak heeft dit te maken met programma’s die te gulzig de bandbreedte opvreten. De tool NetBalancer helpt om zulke veelvraten op te sporen. Daarnaast kun je actief ingrijpen om de beschikbare bandbreedte beter te verdelen.

Snoept je downloadprogramma te veel bandbreedte weg, zodat het internetten irritant sloom gaat? Of ben je verontrust door het feit dat de lampjes van je router of switch ontzettend hard flikkeren en dus heel wat netwerkverkeer verraden, terwijl je geen flauw benul hebt wat er eigenlijk gaande is? Zelfs op een breedbandverbinding kan de snelheid drastisch teruglopen als je bijvoorbeeld torrents downloadt en tegelijk games speelt. De oplossing bestaat eruit dat je het netwerkverkeer monitort en tegelijk regelt hoeveel toepassingen of services naar binnen en buiten laten gaan. De naam van de app NetBalancer is goed gekozen, want met dit programma breng je de beschikbare bandbreedte beter in balans.

Ups en downs

Op www.seriousbit.com vind je de gratis en de betaalde pro-versie. Start en volg de setup-wizard. Tijdens de installatie krijg je de vraag om twee drivers te installeren. Dat moet je toestaan. Je kunt daarna NetBalancer opstarten via de snelkoppeling op het bureaublad of via het pictogram in het systeemvak. In het hoofdvenster zie je aan de linkerkant alle programma’s en processen die op dat moment actief zijn in het systeem.

Door op een kolomtitel te klikken, sorteer je de gegevens volgens dit criterium. Zo zie je welke programma’s gegevens momenteel downloaden (Down/s) en uploaden (Up/s). Tegelijk lees je de snelheden waarmee dit gebeurt. Aan de rechterkant lees je hoeveel deze programma’s ondertussen hebben gedownload (Downloaded) en geüpload (Uploaded). Je leest ook het aantal connecties dat het programma heeft opgezet via internet.

©PXimport

Verkeersgrafiek

Onderaan in de grafiek krijg je een overzicht van de totale uploads en downloads die je systeem uitvoert in de Traffic Chart. Als je met de muisaanwijzer over de grafiek gaat, lees je welke applicaties of services veel verkeer genereren en op die manier heb je meteen een historisch overzicht. Om die grafiek uit beeld te halen, klik je op het grafiekpictogram in de zijbalk. In deze balk zie je ook een klein bliksemicoontje, hiermee open je Connections. Je komt er ook met Window / Connections. Selecteer eerst een programma en open de Connections. Op iedere verbinding kun je met de rechtermuisknop een aantal acties uitvoeren. Zo kun je bijvoorbeeld de connectie pingen.

Pingen is een soort test om te zien of er wel degelijk verbinding is met een andere computer. Op dezelfde manier kun ook je een trace-opdracht laten uitvoeren. Hiermee volg je de weg van jouw computer naar de server, langs alle tussenstappen die hij onderweg tegenkomt, tot het einddoel. Op deze manier kom je te weten of het probleem bij jouw internetprovider, jouw router of ergens anders in de knooppunten ligt. En met wat geluk kun je zelfs achterhalen waar de bewuste probleemcomputer zich ongeveer bevindt.

©PXimport

Alleen wifi, alleen ethernet

Standaard wordt het verkeer van alle netwerkadapters in kaart gebracht, maar je kunt hier ook aangeven dat je alleen geïnteresseerd bent in één bepaalde netwerkadapter. Bovenaan staat het keuzevak ingesteld op All Netwerk Adapters. Door op het kleine zwarte pijltje te klikken, volg je een bepaalde netwerkadapter. Zo kun je bijvoorbeeld ervoor kiezen om alleen de draadloze adapter of alleen de ethernetadapter te monitoren.

©PXimport

Prioriteiten

Met NetBalancer kun je ingrijpen in het netwerkverkeer van bepaalde programma’s en processen. Je kunt ze stopzetten (Block), toelaten (Ignore) en net als in het wegverkeer is het mogelijk om voorrangsregels vast te leggen. In de gratis versie regel je verdeling van de bandbreedte volgens drie prioriteiten: High Priority, Normal Priority en Low Priority. Bovendien mag je dan maximaal vijf simultane prioriteitswijzigingen ingeven. Wil je het verkeer toch nog verfijnder regelen, dan heb je de betaalde versie nodig, die kost 49 dollar.

Klik met de rechtermuisknop op de naam van het proces of programma en dan kies je bij Download Priority of Upload Priority de instellingen: Low,Normal, High, Limit …, Block of Ignore. Genegeerde processen werken zonder enig beheer van NetBalancer. Stel dat je het download-enthousiasme van een bepaald programma wilt temperen, dan wijzig je de Dowload Priority in Low. Je zult merken dat de prioriteit van het programma ook wordt aangepast in het overzicht van NetBalancer onder de kolom Priority. Het is ook mogelijk een specifieke limiet in te stellen voor downloads en uploads, door aan te geven hoeveel KB per seconde er maximaal is toegelaten voor deze verbinding.

©PXimport

Relatieve verschillen

Als je een programma een lage prioriteit toekent, kan het toch zijn dat dit programma de volledige bandbreedte krijgt, omdat er geen programma met een hogere prioriteit actief is. Alleen wanneer een programma met een hogere prioriteit om bandbreedte of snelheid vraagt, zal het programma met een lagere prioriteit voorrang verlenen. Het gaat dus om relatieve verschillen. Via het menu Edit , Level Severity bepaal je hoe groot de prioriteitsverschillen zijn tussen Low Priority Speed, Normal Priority Speed en High Priority Speed. Als je de schuifregelaar naar rechts beweegt, zullen de verschillen groter worden.

©PXimport

Settings

Bekijk zeker ook eens de instellingen. Via Edit, Settings kom je bij enkele interessante instellingen. In het tabblad UI Settings kun je de eenheid aanpassen die wordt gebruikt om het netwerkverkeer weer te geven. Lees je liever KB of MB, Byte of Bit? In het tabblad Traffic kun je instellen dat NetBalancer pas de voorrangsregels zal toepassen wanneer een bepaalde bandbreedte is bereikt. Zet een vinkje bij Balance netwerk only when en dan geef je een bijvoorbeeld 80% van totale bandbreedte. Je kunt de periode instellen waarna de bandbreedte opnieuw berekend moet worden met Set bandwith speed every x minutes. Daaronder in het vak Limit all system trafic kun je het globale netwerkverkeer beperken, zowel op het vlak van downloads als uploads.

©PXimport

Regels

NetBalancer ondersteunt regels: een meer geavanceerde manier om met prioriteiten en limieten om te gaan. Daarvoor klik je in de linkerbalk op de rode R van Rules. In het begin staat er nog geen enkele regel, maar door op het plusteken te klikken, kun je aan zo’n regel beginnen.

Nog handiger zijn de verschillende kant-en-klare sjablonen voor regels. Zo kun je zonder moeite het verkeer naar een bepaalde game-map op de harde schijf prioriteit geven, of de prioriteiten vastleggen die alleen tijdens de werkdagen gelden, terwijl in het weekend de teugels van het netwerkverkeersbeleid wat losser mogen. Het voordeel van regels is dat ze een tijdpaneel hebben waar je de uren, de dag van de week en/of maand kunt selecteren om de juiste prioriteit voor dat verkeer in te stellen. Zo is het mogelijk om twee verschillende regels met andere instellingen te maken voor verschillende tijdsperioden van de dag.

©PXimport

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!