De Netgear Orbi RBK863s is de directe opvolger van de Orbi RBK853. Het ontwerp van dit nieuwe wifi-mesh-systeem is identiek aan zijn voorganger. Toch zijn er kleine verschillen en wordt bij de RBK863s één jaar gratis internetbeveiliging meegeleverd. Daarnaast is deze set – voor wie dat mooi vindt – ook in het zwart leverbaar. Maar is dat genoeg verbetering?

De Netgear Orbi RBK863s (set met drie stuks; de set met twee stuks heet RBK862s) kun je beschouwen als de directe vervanger van enkele jaren geleden gelanceerde RBK853. Wie dan direct denkt aan de toevoeging van wifi 6E, komt bedrogen uit. Technisch verschilt de RBK863s nauwelijks van zijn voorganger; ook dit is een tri-band mesh-systeem op basis van wifi 6.

En waar we bij de RBK763s een ander ontwerp kregen ten opzichte van voorganger RBK753, is dat bij deze set niet het geval. Het uiterlijk van de nodes is identiek aan die van de RBK853. Het gaat om behoorlijk forse torentjes van zo’n 25 centimeter hoog. Wel is deze nieuwe set niet alleen in het wit, maar net als ons testexemplaar ook in het zwart verkrijgbaar.

©Jeroen Boer - ID.nl

Het enige zichtbare verschil ten opzichte van de Orbi RBK853 is dat de wan-aansluiting nu wordt aangeduid als 10G, terwijl er bij de voorganger nog 2.5G naast stond. De poort heeft nu dus een maximale snelheid van 10 Gbit/s. Daar houden de verbeteringen op het vlak van multi-gigabit helaas op, want de satellieten zelf zijn nog steeds alleen van gigabit-aansluitingen voorzien. En dus niet van multi-gigabit-poorten met een snelheid van 2,5 Gbit/s, iets dat topmodel RBK963 wel heeft. Jammer, want die snellere poorten hadden de set direct een stuk interessanter gemaakt voor wie de satellieten (deels) bedraad wil aansluiten.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen wifi 6E

Op het gebied van wifi biedt de Orbi RBK863s volgens de specificaties geen veranderingen. Dit systeem is een tri-band mesh-systeem op basis van wifi 6. Als backhaul wordt er een 5GHz-radio met vier datastromen en een kanaalbreedte van 80 MHz gebruikt. De clientradio’s op de 2,4- en 5GHz-band ondersteunen eveneens vier datastromen.

Zoals gezegd heeft Netgear de set helaas niet voorzien van wifi 6E, bijvoorbeeld in de vorm van een technisch wat langzamere variant met twee datastromen ten opzichte van het topmodel. Ook ondersteunt het clientnetwerk in tegenstelling tot de goedkopere en eveneens nieuwe Orbi RBK763s geen kanalen van 160 MHz breed, iets dat in combinatie met nieuwe clients wel een voordeel is.

Vernieuwing op wifi-gebied heeft dit nieuwe ‘800-model’ dan ook niet, en technisch zou er dus nog best een systeem tussen dit model en topmodel RBK963 passen, maar dat lijkt gezien de typenummers van deze generatie niet voor de hand te liggen. Bovendien vraagt Netgear al een pittige 1299 euro voor deze set.

Installatie

Het installeren van een Orbi-systeem is bij de huidige generatie eenvoudiger dan ooit. Je scant de QR-code op de sticker met de app en je wordt door de installatie heen geleid. Je moet wel een account bij Netgear hebben om dat te doen. Hoewel je het systeem via de app kunt beheren, biedt deze voornamelijk basisfuncties zoals het wijzigen van je wifi-wachtwoord, het bekijken van aangesloten apparaten en de optie om het internet op apparaten tijdelijk te stoppen via ouderlijk toezicht.

Voor meer geavanceerde opties en instellingen, zoals het kiezen tussen router- of accesspointmodus, het opzetten van een VPN-server of het doorsturen van poorten, is het raadzaam om in te loggen op de webinterface.

Gratis Bitdefender-internetbeveiliging

Netgear bundelt de mesh-systemen met een s in het typenummer inclusief 1 jaar gratis Netgear Armor. Deze beveiligingssoftware op de router (in samenwerking met Bitdefender) scant je netwerkapparaten op mogelijke gevaren en toont aan welke apparaten volgens Netgear onveilig zijn. Armor kan verder je netwerkverkeer filteren en onveilige sites blokkeren. Helaas kun je dan weer geen inhoudsfiltering voor kinderen inschakelen; die heeft Netgear mogelijk ondergebracht in een apart abonnement genaamd Smart Parental Controls, dat 69,99 euro per jaar kost.

Interessant is dat je als onderdeel van Armor op al je Windows, macOS-, Android- en iOS-apparaten ook Bitdefender Total Security kunt installeren. Die software kun je dus een jaar lang gratis gebruiken. Na het eerste jaar moet je betalen voor Armor, iets dat net als op Orbi-systemen zonder s in het typenummer 99,99 euro per jaar kost.

Prestaties

We hebben de Netgear Orbi RBK863s in de praktijk getest in een woning met 2,5 verdiepingen. De ‘begane grond’ van dit appartement is uitgevoerd in split-level. Omdat een groot gedeelte van het appartement in beton is uitgevoerd, is er normaal gesproken al voorzien in een wifi-systeem op basis van drie accesspoints. Beide split-level-niveaus hebben een accesspoint, terwijl er ook op de bovenverdieping een accesspoint is geplaatst. De router hebben we in het kantoor op het laagste split-levelniveau gezet, terwijl de satellieten in de woonkamer (hoge split-level) en een slaapkamer (eerste verdieping) staan.

In het kantoor halen we 867 Mbit/s, terwijl we in de woonkamer 785 Mbit/s halen. In de slaapkamer op de bovenste verdieping halen we 610 Mbit/s.

Het clientnetwerk biedt vier datastromen, maar geen ondersteuning voor kanalen van 160 MHz. Aangezien de meeste clients maximaal twee datastromen ondersteunen, zou ondersteuning voor 160 MHz in de praktijk weleens beter kunnen werken. De goedkopere Orbi RBK763s presteert in elk geval net zo goed als deze set.

Conclusie

Netgears RBK863s is op zich een prima presterend wifi-mesh-systeem, maar dat is gezien de al prima voorganger geen verrassing. Toch zijn we een beetje teleurgesteld, met name door het gebrek aan vooruitgang. Voor een set van 1300 euro(!) biedt Netgear nu gewoon te weinig functionaliteit. Het is leuk dat Netgear de router heeft voorzien van een nog snellere wan-poort, maar in de praktijk was een multigigabit-aansluiting van 2,5 Gbit/s op de satellieten nuttiger geweest. Die luxe is in het assortiment van Netgear vooralsnog alleen weggelegd voor topmodel RBK962, die eveneens wifi 6E biedt. En ook die nieuwe wifi-standaard ontbreekt, waardoor de technische stap tussen deze set en het topmodel nu wel heel groot is. Deze set biedt kortom te weinig vernieuwing, en dat maakt een jaar lang gratis internetbeveiliging in combinatie met de hoge prijs niet goed.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?