Heb je nog geen internet via glasvezel? Dan krijg je waarschijnlijk vroeg of laat de vraag of je aangesloten wilt worden op een glasvezelnetwerk. Aanbieders van glasvezel mogen je huis alleen aansluiten als je toestemming geeft. Maar wat zijn de consequenties van wel of geen toestemming geven?

Ook interessant voor jou:KPN voert glasvezelsnelheid op naar 4Gbit/s, Delta gooit er een schepje bovenop

Met een glasvezelaansluiting kun je gebruikmaken van supersnel internet. De snelheid is minimaal 50 megabit per seconde, maar 2 gigabit per seconde is ook mogelijk. Dat is 40 keer zo snel. Sommige glasvezelaanbieders gaan nog verder met snelheden van 5 of 8 megabit per seconde. Heb je nu een kabelaansluiting, dan heb je maximaal een snelheid van 1 gigabit per seconde, afhankelijk van je provider en je abonnement. Heb je nog een koperdraadaansluiting (dsl), dan hangt je internetsnelheid ook af van de afstand tot de wijkcentrale. Een extra voordeel van glasvezel is dat je net zo snel kunt uploaden als downloaden. 

©ACM

Steeds meer huizen aangesloten op glasvezel

Anno 2024 hebben al meer huizen een glasvezelaansluiting dan een koperdraadaansluiting om te internetten, televisie te kijken en te bellen via een vaste lijn. Uit de meest recente cijfers blijkt dat er eind vorig jaar bijna 2,6 miljoen glasvezelaansluitingen waren tegen ongeveer 1,9 miljoen koperaansluitingen. Maar verreweg de meeste huizen hebben nog een aansluiting op de (coax-)kabel: 3,3 miljoen.

In heel Nederland zijn aanbieders van glasvezel bezig om het netwerk uit te breiden. Misschien liggen er bij jou in de straat ook al glasvezelkabels. Op bovenstaand kaartje, afkomstig van de ACM Telecommonitor, kun je zien waar in Nederland al een glasvezelnetwerk in de grond ligt. Om van het netwerk gebruik te kunnen maken, moet er ook een verbinding gemaakt worden met je meterkast. Voor dat stukje is jouw toestemming nodig. 

©FedericoC | ChiccoDodiFC

Als je woont in een eengezinswoning

Als een glasvezelaanbieder jouw huis wil aansluiten op het netwerk, krijg je een brief in de bus of er komt iemand langs. Het maakt niet uit of je in een eigen huis of in een huurhuis woont. Alleen als je in een appartement woont, verloopt het proces anders (zie hierna). Als het goed is, krijg je mondeling en/of schriftelijk uitleg over de gang van zaken. Vervolgens krijg je de vraag voorgelegd of je toestemming geeft voor de aansluiting. Toestemming geven kun je online doen.

Er zijn veel redenen om wel toestemming te geven, bijvoorbeeld omdat je binnenkort of op de langere termijn wilt overstappen op glasvezel. Maar ook als je nog niet weet of je wilt overstappen, ligt het voor de hand om toch toestemming te geven. Tenminste, als de aansluiting gratis is en als die je niet verplicht tot het afsluiten van een abonnement. In de meeste gevallen verplicht de aansluiting je tot niets. Je kunt dat bij twijfel altijd navragen aan de aanbieder.

Het doortrekken van het glasvezelnetwerk tot in de meterkast heeft geen noemenswaardige nadelen. Je moet een monteur binnenlaten, dus je moet ervoor thuis zijn. Er moet in de buitenmuur worden geboord. Dat gebeurt meestal onder de grond, op een plek waar ook andere leidingen het huis binnenkomen. Heb je een voortuin? Daarin hoeft meestal niet te worden gegraven, omdat de kabel door de grond wordt ‘geschoten’. 

Je kunt natuurlijk besluiten om geen toestemming te geven, omdat je nu en in de toekomst geen behoefte hebt aan glasvezel. Denk hier goed over na, want als je later toch een glasvezelaansluiting wilt, moet je wel kosten betalen. Heb je nu alleen een koperdraadaansluiting en wil je wel blijven internetten, tv-kijken en/of vast bellen? Dan heb je glasvezel nodig. KPN gebruikt het koperdraadnetwerk niet meer op plaatsen waar glasvezel ligt. 

Ook interessant: 5 manieren om je wifi-snelheid te verbeteren

©tiero

Als je woont in een appartement

Woon je in een appartement? Dan moet de eigenaar van het gebouw toestemming geven voor de aansluiting van het gebouw op het glasvezelnetwerk. Bij een huurappartement maakt het bedrijf dat het glasvezelnetwerk wil aanleggen afspraken met de eigenaar of woningbouwcorporatie. Krijgt jouw flat glasvezel, dan ben je als huurder verplicht mee te werken aan het doortrekken van de kabels door jouw meterkast naar de meterkasten van medebewoners.

Bij een koopappartement moet de Vereniging van Eigenaren toestemming geven. Alle eigenaren zijn daar lid van, dus je kunt altijd je stem laten horen. Je kunt als Vereniging van Eigenaren ook zelf contact opnemen met een bedrijf dat glasvezel aanlegt. Komt er glasvezel in jouw appartementencomplex, dan ben je als bewoner verplicht toestemming te geven voor het doortrekken van kabels door je meterkast. Dat staat in de Telecomwet. Anders zouden de kabels buitenom moeten worden doorgetrokken en dat is meestal niet de beste optie. 

©PXimport

En dan nu: snel internetten!

Een glasvezelaansluiting is nog niet genoeg om ook via glasvezel te kunnen internetten. Daarvoor heb je een glasvezelabonnement en een ander modem nodig. Dit kun je regelen bij een internetprovider. Uit welke providers je kunt kiezen, ligt aan de beheerder van het glasvezelnetwerk. Wil je weten wat op jouw adres mogelijk is, doe dan een postcodecheck, bijvoorbeeld op deze website. Of kijk op de website van de operator die in jouw straat het glasvezelnetwerk beheert of gaat aanleggen, zoals KPN NetwerkNL, Open Dutch Netwerk of Delta Netwerk.  

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.