Wifi is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven en we gebruiken onze draadloze netwerken steeds intensiever. Er komen meer apparaten in huis die draadloos verbinding maken met internet, en we verwachten dus ook steeds meer van het wifi-netwerk. Hoe zit het met al die standaarden?

Wi-Fi is de merknaam voor draadloze netwerken gebaseerd op IEEE 802.11-standaarden en wordt beheerd door de Wi-FI Alliance. Het is uitgevonden in 1997 en verscheen vanaf 1999 bij de consument thuis in de vorm van 802.11b. In 2003 volgde het snellere 802.11g gevolgd door het nog snellere 802.11n in 2006. De huidige standaard, 802.11ac, is te koop sinds 2013. Uiteraard wordt wifi steeds sneller, maar hoe zit het verder? Lees ook: Zo kun je veiliger gebruik maken van openbare wifi.

2,4 versus 5 GHz

Waarom 2,4 GHz?

Voordelen

Groot bereik

Gaat relatief makkelijk door muren heen

Breed ondersteund

Nadelen

Lagere maximale snelheid

Storing van andere apparatuur

Waarom 5 GHz?

Voordelen

Hogere maximale snelheid (zeker ac)

Minder storing

Nadelen

Gaat slecht door muren heen

Wordt minder breed ondersteund

Twee frequenties

Het succes van wifi komt voor een groot gedeelte doordat de technologie zonder vergunning gebruikt kan worden. Er kan frequentieruimte worden gebruikt op twee frequentiebanden: 2,4 en 5 GHz. De 2,4GHz-frequentieband is de oudste en veruit de populairste. Veel apparatuur is alleen geschikt voor 2,4 GHz. Het nadeel is dat de beschikbare frequentieband maar 83,5 MHz breed is, terwijl hier toch dertien kanalen met een breedte van 20 MHz in moeten passen. Dat kan uiteraard niet en er is dus een grote overlap tussen kanalen: de overlap is zelfs zo groot dat je eigenlijk alleen de kanalen 1, 6 en 11 kunt gebruiken. Je hebt dus snel kans dat je op hetzelfde kanaal als je buren zit en wifi op 2,4 GHz zit dan ook meer dan vol.

Gelukkig biedt de 5GHz-band uitkomst. De eerste reden hiervoor is dat de 5GHz-band veel minder gebruikt wordt. Dat lijkt natuurlijk maar tijdelijk, want de standaard 802.11ac die alleen gebruikmaakt van 5 GHz is in opkomst en zal steeds populairder worden. De tweede reden is de beschikbare capaciteit. In potentie biedt deze frequentieband 455 MHz aan bandbreedte, verdeeld over negentien kanalen die ieder netjes een volle bandbreedte van 20 MHz tot hun beschikking hebben. Anders dan op de 2,4 GHz-band is er dus geen overlap tussen kanalen. Helaas zijn er maar vier echt vrije kanalen met kanaalnummers 36, 40, 44 en 48. De overige 15 kanalen zijn strenger gereguleerd en kun je lang niet op alle apparatuur gebruiken. Vier kanalen is er nog altijd eentje meer dan het aantal effectieve kanalen op 2,4 GHz, zul je denken. Toch is dat niet helemaal waar. Om de meeste snelheid uit een router te halen, worden er kanalen gebundeld. Bij 802.11ac worden er vier kanalen gebundeld tot één kanaal met een totale bandbreedte van 80 MHz. Toch is dit minder erg dan het lijkt, want 5 GHz reikt veel minder ver dan 2,4 GHz, waardoor je minder last van je buren hebt. Daar staat tegenover dat je zelf doorgaans ook twee routers of accesspoints nodig hebt om in je hele huis 5GHz-dekking te hebben.

Van 802.11n naar 802.11ac

De meest gebruikte vorm van wifi is momenteel 802.11n, waarvan de standaard is vastgesteld in 2009. Ten opzichte van de 802.11g-standaard zijn er drie belangrijke verbeteringen. De belangrijkste verbetering is dat er door het toevoegen van antennes meer dan één datastroom mogelijk wordt. De maximale snelheid per datastroom is 150 Mbit/s. De eerste routers hadden één of twee antennes. Latere modellen hebben drie antennes met een theoretische topsnelheid van 450 Mbit/s. Ook nieuw is dat twee kanalen van 20 MHz gekoppeld kunnen worden tot één kanaal van 40 MHz. Dit is nodig om de topsnelheid van 150 Mbit/s per antenne te kunnen halen. Op de 2,4GHz-frequentie is een 40MHz-kanaal door het overvolle spectrum meestal niet mogelijk en zal je router terugvallen naar 20 MHz met een topsnelheid 72,2 Mbit/s per antenne. Misschien de belangrijkste verbetering voor wifi-problemen is dat er naast de 2,4GHz-band ook gebruik gemaakt kan worden van de 5GHz-band. Op 5 GHz is het doorgaans wel mogelijk om een bandbreedte van 40 MHz te gebruiken.

De meest courante standaard is 802.11ac, die uitsluitend gebruikmaakt van de 5GHz-band. Het grootste verschil met 802.11n is dat er bij 802.11ac voor meer bandbreedte vier 20MHz-kanalen worden samengevoegd tot één kanaal van 80 MHz met een topsnelheid van 433,3 Mbit/s per antenne. Net als bij 802.11n kan er van meerdere antennes en dus datastromen gebruikgemaakt worden. Bij één antenne is de maximumsnelheid dus 433,3 Mbit/s, bij twee antennes 867 Mbit/s en bij drie antennes 1300 Mbit/s. De meeste ac-routers die je momenteel kunt kopen, hebben een theoretische maximumsnelheid van 1300 Mbit/s. In de praktijk haal je hier maximaal 600 Mbit/s mee als je pc of laptop ook drie datastromen ondersteunt. De meeste laptops ondersteunen echter maar twee datastromen, waarmee in de praktijk zo'n 380 Mbit/s te halen is.

Wifi te succesvol?

Open de netwerklijst op je laptop en de draadloze netwerken vliegen je waarschijnlijk om de oren ... letterlijk. Helaas is wifi niet berekend op veel gebruikers en zorgen de netwerken van je buren in jouw huis voor een slechtere ontvangst en snelheid. Gaat wifi ten onder aan zijn eigen succes? Op onze website vind je een uitgebreid verhaal over wifi-problemen.

Repeater

Een repeater of range extender is een kastje dat je in het stopcontact plugt, waarna het wifi-signaal versterkt wordt en de dekking van je netwerk wordt uitgebreid. Je moet je wel bewust zijn van de sterke en zwakke punten van het product. Een repeater moet tegelijkertijd ontvangen en weer zenden. Dit zorgt ervoor dat de bandbreedte en dus de snelheid van het aangeboden draadloze netwerk ten opzichte van je normale netwerk halveert. Het belangrijkste voor de werking van een repeater is de plaatsing. Je moet de repeater niet plaatsen waar je net geen bereik hebt, maar juist waar je nog wel goed bereik hebt. Wij hebben in de praktijk met een goede repeater op de eerste verdieping een internetsnelheid van zo'n 50 Mbit/s gehaald op onze zolder waar normaal geen dekking is. Het netwerk dat hierbij versterkt werd, had een snelheid van zo'n 90 Mbit/s.

©PXimport

Een repeater is de eenvoudigste oplossing om de dekking van je netwerk uit te breiden.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.