ID.nl logo
Wat is de PSD2 richtlijn voor banken?
© Reshift Digital
Huis

Wat is de PSD2 richtlijn voor banken?

Sinds september vorig jaar moeten alle Nederlandse banken voldoen aan PSD2, de Europese richtlijn die bepaalt dat derden toegang moeten kunnen krijgen tot jouw bankrekening. Je moet daar wel akkoord voor geven. Wat zijn daar de gevolgen van?

Wat is de PSD2 richtlijn?

PSD2 is een afkorting van Payment Service Directive 2. Zoals de naam misschien al doet vermoeden is het een opvolger van de oorspronkelijke PSD, die uit 2007 komt. Het is misschien niet de eerste keer dat je hoort over PSD2. Niet zo gek, want er is jarenlang gerotzooid over de wet. De PSD-richtlijn werd al in 2016 aangenomen door het Europees Parlement, maar de landen van de EU kregen tot begin 2018 de regels ook daadwerkelijk door te voeren. Zelfs dat leverde nog veel vertraging op. Eigenlijk had de wet al officieel in januari van vorig jaar van kracht moeten zijn.

De PSD2 is een richtlijn, die betalingsverkeer tussen landen en banken regelt, waarmee Europa wil zorgen voor meer concurrentie in de financiële wereld. Hierdoor moeten er meer innovatieve diensten komen. De richtlijn scherpt ook de bescherming van consumenten aan en wil de veiligheid van het betaalverkeer verder verbeteren.

Eén aspect van de richtlijn krijgt verreweg de meeste aandacht. Banken zijn voortaan verplicht om derde partijen met een PSD2-vergunning kosteloos toegang te geven tot de rekening van klanten. Daar moet de klant wel eerst toestemming voor geven. Hoeveel informatie een derde partij precies krijgt, varieert. Een klant kan toestemming geven voor het doen van een eenvoudige betaling, voor het checken van het saldo of voor het ophalen van rekeninginformatie. Met die laatste optie komt de derde partij bijzonder veel te weten over een particulier. Toegang wordt eenmalig of continu verleend. In het laatste geval moet de toestemming elke 90 dagen worden bevestigd.

©PXimport

Betaalrevolutie?

Volgens sommigen zorgt PSD2 voor een revolutie in de financiële wereld, omdat het allerlei nieuwe diensten mogelijk maakt. Een bekend voorbeeld zijn apps die je hele financiële handel en wandel analyseren. Door alle betalingen door te spitten, kan zo’n dienst vrij snel zien of je niet te veel betaalt voor bijvoorbeeld mobiele telefonie, elektriciteit of hypotheek.

PSD is een Europese richtlijn. Dat maakt het makkelijker geld over te maken naar andere banken of betaaldiensten. De regel werd zo opgezet dat het makkelijker moest worden om zelf een bank te beginnen door een bankvergunning aan te vragen.

Inmiddels zijn er echter veel meer bedrijven die zich op één of andere manier bezig houden met betalingsverkeer. Dergelijke informatie is ook interessant voor bedrijven die profielen opbouwen van consumenten. Denk aan Google of Apple die eigen betaalmethodes willen opzetten, of PayPal en VenMo waarmee je geld kunt versturen. De wet is daarom bijgewerkt om te zorgen dat er meer ruimte ontstaat voor concurrentie. Bedrijven krijgen bijvoorbeeld makkelijker toegang tot je betaalinformatie zodat ze daar betere diensten omheen kunnen bouwen. Denk daarbij aan apps waarbij je verschillende rekeningen van verschillende banken in één keer kunt bekijken.

Er zijn in Nederland nog maar weinig partijen die een PSD2-vergunning hebben. Een invasie van fintech bedrijven blijft dus vooralsnog uit. Van de Nederlandse ondernemingen die wel een vergunning heeft, zijn onder meer Peaks (beleggen met wisselgeld), Huishoudboekje.nl en MoneyMonk (online boekhouden voor zzp'ers) bekende namen.

Privacy en de PSD2

Op langere termijn wordt niet uitgesloten dat de grote internetbedrijven toch informatie van rekeningen gaan gebruiken om profielen aan te vullen. Er zijn voortekenen dat Google die kant op wil, want het bedrijf heeft in Litouwen een vergunning aangevraagd waarmee het toegang kan vragen tot alle rekeninginformatie. Wat Google precies van plan is met die vergunning, heeft het bedrijf niet bekendgemaakt.

Onder grote internetbedrijven is er de laatste tijd sprake van een trend om zich bezig te houden met betaalproducten. Zo kondigde Facebook de eigen cryptomunt Libra aan, waarmee betalingen gedaan kunnen worden los van traditionele betaalmiddelen. Apple maakte bekend met een eigen creditcard te komen die veel profijt kan hebben van PSD2-mogelijkheden. De kaart moet klanten inzicht geven in hun eigen uitgaven, vergelijkbaar met een digitaal huishoudboekje. De kaart zal Apple ook in staat stellen om meer grip te krijgen op klanten, onder meer via een spaarprogramma. Of Apple plannen heeft om de creditcard naar Nederland te brengen, is niet duidelijk.

©PXimport

©PXimport

Omdat Europa één markt is, kan een bedrijf met een PSD2-vergunning op zak in de hele EU aan de slag. Critici zien daarin een zwak punt. Ze vrezen dat minder betrouwbare bedrijven op zoek gaan naar het land waar ze het makkelijkst een PSD2-vergunning ontvangen en daarna op bijvoorbeeld de Nederlandse markt actief worden. Het land waar de vergunning is verleend, is verantwoordelijk voor het toezicht. Wel moet een bedrijf in ons land voldoen aan de Wet op het Financieel Toezicht. De Autoriteit Financiële Markten heeft aangekondigd eventuele problemen door te spelen aan de buitenlandse toezichthouder, zodat die actie kan ondernemen.

Bij DNB zijn inmiddels dertien aanvragen binnengekomen van Nederlandse bedrijven voor een PSD2-vergunning.

Privacyverzet tegen de PSD2

Grote vraag is of consumenten bereid zijn om bedrijven toegang te geven tot hun bankrekening. Privacy-activisten zijn bang dat veel mensen achteloos toegang zullen verlenen, net zoals dat nu gaat bij cookiemeldingen. Veel zal afhangen van wat bedrijven er als beloning tegenover stellen. Als consumenten aantrekkelijke diensten of korting op producten krijgen, is de kans groot dat een fors aantal overstag gaat. Toegang kan altijd weer ingetrokken worden, maar daarmee zijn de gegevens nog niet verdwenen bij het bedrijf. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) bepaalt wel dat consumenten kunnen vragen om het verwijderen van die gegevens.

Overigens levert het verlenen van toegang nog een extra privacyprobleem op. Door de toegang krijgt een bedrijf ook te zien naar welke personen je geld overmaakt en van wie je geld ontvangt. Die personen hebben daar geen toestemming voor gegeven.

Reactie banken

©PXimport

De meeste banken stonden ook niet bepaald te springen bij het idee om rekeninggegevens te delen met derden. Nu ze daar door Europa toe worden gedwongen, biedt het ook kansen voor ze. Dankzij PSD2 kunnen banken de eigen dienstverlening uitbreiden. Onder meer ING heeft plannen in die richting. De bank begint met de mogelijkheid om straks betaalrekeningen van andere banken toe te voegen aan de ING-app en Mijn ING. Hier werd al eerder mee getest. Wanneer klanten daar gebruik van kunnen maken, is nog niet bekend.

Andere banken hebben vergelijkbare plannen. Zo kunnen klanten van ABN Amro via hun bankapp rekeninginformatie inzien van de Rabobank, als ze daar ook klant zijn. Het is de bedoeling dat andere banken snel worden toegevoegd. Dat ABN Amro als eerste Rabobank-gegevens beschikbaar stelt, heeft te maken met de voortvarendheid op dit gebied van Rabobank. Naar verwachting kun je binnenkort ook bij andere banken meerdere rekeningen van verschillende banken in je overzicht zien. Ook de ING werkt hier aan.

Verder heeft ABN Amro de app Grip die inkomsten en uitgaven automatisch in categorieën zet. Per categorie kan een budget worden ingesteld. Dankzij PSD2 kunnen klanten van andere banken de app binnenkort ook gebruiken.

Bij andere banken wordt eveneens koortsachtig gewerkt aan nieuwe diensten die mogelijk zijn dankzij PSD2. Daarbij voelen banken de hete adem in de nek van nieuwe toetreders. Als ze geen nieuwe innovatieve diensten ontwikkelen, bestaat de kans dat ze nog slechts als geldbewaker zullen fungeren, terwijl andere de (veelal lucratieve) aanvullende diensten voor hun rekening zullen nemen.

Wat zijn voor mij de voordelen van PSD2?

PSD2 biedt vooral voor banken en bedrijven veel kansen. Het wordt bijvoorbeeld makkelijker om apps en diensten te bouwen die gebruik maken van de PDS2-richtlijn. Voorbeelden zijn er genoeg. Apps die automatisch advies geven over pensioenen op basis van je spaargedrag, diensten die helpen bij het opstellen van een budget, die koopadviezen geven, of nieuwe manieren bedenken om te betalen... PSD2 kan de markt in theorie flink opschudden, en dat is goed voor de innovatie.

Een ander voordeel is dat je bij sommige online betalingen goedkoper uit bent. Onder de PSD2 mogen webwinkels namelijk geen extra kosten meer (door)rekenen voor het gebruik van debet- en creditcards. Niet meer dat extra kwartje voor Thuisbezorgd dus.

PSD2 zorgt bovendien voor meer veiligheid. De richtlijn verplicht betaalproviders strenge veiligheidseisen in te stellen, zoals tweestapsverificatie voor betalingen en betere fraudedetectie.

Wat zijn de nadelen van de PSD2?

Het grote nadeel van de PSD2 blijft natuurlijk de privacy, uit het betaalverkeer van een persoon valt heel veel af te leiden. Dat is de reden dat de wet de laatste jaren zo vaak in het nieuws kwam. Hij is namelijk niet erg privacyvriendelijk. Zo is er angst dat grote techbedrijven als Facebook en Google makkelijk toegang krijgen tot betaalgegevens, of dat Nederlanders te makkelijk hun bankrekening openbaar maken in ruil voor een paar euro korting op diensten.

Privacy was zo'n zwaarwegend punt dat de wet daardoor lang werd uitgesteld. Sindsdien zijn er ook strenge eisen gekomen voor hoe klanten ermee omgaan. Zo is er een opt-in waarbij klanten expliciete toestemming moeten geven als zij hun gegevens willen delen. Die toestemming moet iedere 90 dagen worden vernieuwd, en kan altijd worden ingetrokken. En ieder bedrijf dat toegang tot betaalgegevens wil moet een vergunning krijgen van De Nederlandsche Bank.

Toch zijn die beschermende maatregelen niet erg gedetailleerd. Het delen van gegevens is nogal alles-of-niets: een klant kan niet kiezen bepaalde gegevens alsnog achter te houden. Contributies aan een politieke partij? Bekend. Pinbetalingen in een coffeeshop? Ook bekend. Parkeerbetalingen bij een plek die je liever stilhoudt? Niet meer onder PSD2...

Bovendien geldt hetzelfde principe voor PSD2 als voor bijvoorbeeld Facebook: misschien zit jij er niet op, maar iemand anders wel. Als jij geen toestemming voor datadeling geeft maar je vrienden wel, dan worden al die onderlinge transacties alsnog gedeeld. Zo komt bijvoorbeeld die Tikkie-betaling naar een vriend alsnog in de database van Facebook terecht als de ontvanger het sociale netwerk toegang heeft gegeven tot de betaalgegevens.

©PXimport

PSD2-me-niet-register

Uiteraard zijn privacyvoorvechters ook niet echt te spreken over de wet. Privacy First eist bijvoorbeeld een 'PSD2-me-niet-register' waarin iedereen zich kan uitschrijven voor het delen van gegevens. "De wet is teveel gericht op het verbeteren van mededinging en innovatie en het privacybelang van de rekeninghouders is uit het oog verloren", schrijft de stichting. Privacy First ergert zich vooral aan de alles-of-niets-houding, en het feit dat 'bijzondere persoonsgegevens' in de betaaldata niet kunnen worden gefilterd bij het delen.

Reacties op deze wet?

Uiteraard zijn er veel bedrijven erg blij met de wet. De Nederlandsche Bank zegt nu al met meer dan 15 bedrijven in gesprek te zijn over een mogelijke vergunning. Ook de banken zien veel mogelijkheden en daar de afgelopen maanden veel campagne voor gevoerd.

Ook in Den Haag is niet iedereen even blij met de wet. "In de praktijk zullen mensen vaak gewoon op ‘akkoord’ klikken", zegt SP-kamerlid Mahir Alkaya tegen NRC. "Zeker als ze worden verleid met kortingen op een hypotheek of zorgverzekering."

De Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse privacywaakhond, heeft ook al aangegeven goed naar de situatie te kijken.

De Consumentenbond is ook sceptisch. Hoewel de organisatie wel voordelen ziet werd er ook lang gepleit voor een 'extra veiligheidsslot' voor PSD2. Dat moet een extra mate van beveiliging zijn waarbij gebruikers niet met slechts één druk op de knop hun gegevens delen, zoals de huidige cookiewetgeving op dit moment bijvoorbeeld in de praktijk werkt.

De Consumentenbond ziet bovendien ook obstakels in de betere beveiliging. Voor creditcardbetalingen wordt het bijvoorbeeld verplicht de betaling te bevestigen met een sms-code. Klanten die geen telefoon hebben kunnen dan geen betalingen doen. Hoe groot het percentage is van betalers die wél een creditcard maar geen mobiele telefoon hebben is niet bekend, maar een erg groot probleem zal dat niet zijn. Desondanks wil de Consumentenbond dat er ook een een backupoptie komt voor die mensen.

▼ Volgende artikel
Wifi wel snel op je telefoon, maar traag op je laptop? Hier ligt dat aan!
© A Stockphoto
Huis

Wifi wel snel op je telefoon, maar traag op je laptop? Hier ligt dat aan!

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

  • Verouderde standaarden: Als je laptop alleen wifi 4 (802.11n) ondersteunt, zul je nooit de snelheden halen van een telefoon met wifi 6 (802.11ax). De hardware kan het simpelweg niet aan.

  • Actieve VPN-verbinding: Veel werklaptops hebben een actieve VPN-verbinding voor beveiliging. Dit vertraagt de internetsnelheid aanzienlijk vergeleken met een 'open' telefoonverbinding.

  • De 2,4GHz-valkuil: In dichtbevolkte wijken is de 2,4GHz-band zo vervuild door signalen van de buren, dat een laptop die hierop vastzit nauwelijks vooruitkomt.

  • Batterijbesparing: Als je laptop niet aan de lader ligt en in Eco-modus staat, wordt de stroom naar de wifi-kaart vaak geknepen, wat direct ten koste gaat van het bereik en de snelheid.

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

▼ Volgende artikel
Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen arriveert op 16 april
Huis

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen arriveert op 16 april

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Watch on YouTube

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.