Een pop-up, belletje, gepling uit je smartphone … gebeurt het jou regelmatig dat je weer niet hebt kunnen doen wat je eigenlijk van plan was? Dan ben je misschien te snel afgeleid. Met deze tien tips heb jij straks minder afleiding en doe je meer.

Tip 01: Verslaafd?

We laten ons tijdens onze dagelijkse werkzaamheden allemaal weleens afleiden. We beantwoorden een whatsappje dat tussendoor komt, zitten tijdens de pauze misschien iets te lang op Facebook en – wauw wat leuk – een goede vriend heeft via Instagram zojuist wat vakantiefoto’s gedeeld die we toch graag even snel willen bekijken.

Het lijkt onschuldig, maar al deze onderbrekingen kunnen aardig wat tijd opslokken. De Universiteit van Californië heeft er uitgebreid onderzoek naar gedaan. Daaruit bleek dat we bij een onderbreking in meer dan tachtig procent van de gevallen de taak waarmee we bezig waren toch weer oppakken, maar dat dit gemiddeld pas na zo’n 23 minuten gebeurt. Bovendien zorgen onderbrekingen ervoor dat we sneller geneigd zijn om fouten maken en dat we ook nog eens meer stress ervaren.

Waarom doen we het dan toch weer iedere keer? Dat heeft te maken met het feit dat we het van nature erg moeilijk vinden om weerstand te bieden aan voldoening die we op de korte termijn kunnen krijgen. Iedere keer als we tussendoor Facebook checken of kijken welk berichtje er nu weer in de mailbox of WhatsApp is binnengekomen, maken onze hersenen namelijk een kleine beetje van de neurotransmitter dopamine aan, wat een prettig gevoel geeft. Door deze hersenkronkel rechtvaardigen we telkens een onderbreking.

Tip 02: Minder mobiel

Wat is dé boosdoener als het gaat om afleiden? In vrijwel alle gevallen is dat de mobiele telefoon, die inmiddels bij een groot deel van de wereldbevolking aan de hand lijkt te zijn vastgeplakt. Gemiddeld gebruiken we onze smartphone meer dan vier uur per dag(!). Het klinkt als een open deur, maar: probeer het gebruik zoveel mogelijk te beperken. Dat doe je door al die zinloze apps te verwijderen, niet constant het nieuws of mail te checken en op je werk of bij thuiskomst die smartphone – bijvoorbeeld als je je moet concentreren of tijdens een samenzijn met familie – uit te zetten of op te bergen. De wereld zal heus niet vergaan. Helemaal geen behoefte meer aan al die sociale toeters en bellen? Er zijn steeds meer mensen die om deze reden een heel eenvoudige smartphone kopen.

©PXimport

Tip 03: Niet storen/Stil

Zowel iOS als Android beschikt over de optie om het toestel op Stil of Niet Storen te zetten. Het is een ideale manier om zonder onderbrekingen te kunnen werken, want notificaties en meldingen worden niet langer getoond en telefoongesprekken worden onderdrukt. We leggen de werking voor iPhone uit. Ga naar Instellingen / NietStoren. Hier kun je aangeven dat oproepen van contactpersonen die je hebt toegevoegd aan je Favorieten-lijst wél zijn toegestaan. Ook handig is dat je hier de mogelijkheid hebt om Niet storen automatisch in te plannen, bijvoorbeeld elke ochtend tussen negen en tien. Zo voorkom je dat je gestoord wordt terwijl je met een klusje bezig bent dat alle aandacht opeist, bijvoorbeeld de ochtendmail wegwerken. Ook kun je bijvoorbeeld instellen dat je ’s avonds na een bepaald tijdstip niet meer gestoord mag worden. Op een gegeven moment is de werkdag echt om, toch?

Tip 04: Boompjes planten

©PXimport

Vind je het toch moeilijk om – zelfs wanneer je telefoon op ‘stil’ staat – tussendoor niet even WhatsApp, Facebook of een andere app te openen? Probeer dan eens Forest: stay focused, be present. Deze app (iOS, Android, Chrome-extensie) plant een stekje waaruit vervolgens in de daaropvolgende dertig minuten een boompje groeit. Verlaat je echter tussentijds de app, dan gaat het boompje dood. De app houdt precies bij hoelang je op deze manier dagelijks gefocust blijft en is een handig hulpje voor wie zich snel laat afleiden.

Tip 05: Outlook op stil

Een veelgehoorde klacht van mensen die met Outlook werken, is dat ze tijdens het plannen van afspraken, sorteren van mail of maken van takenlijstjes toch telkens gestoord worden door nieuwe berichten die binnenkomen. En Outlook uitschakelen is geen optie, want het bevat juist informatie die noodzakelijk is om de zaken waarmee je bezig bent te kunnen doen … Maar weinig mensen weten dat het mogelijk is om ervoor te zorgen dat Outlook tijdelijk geen nieuwe mail ophaalt. Je gaat hiervoor naar het tabblad Verzenden/Ontvangen en drukt rechts in het lint op de knop Offline werken. Door op een later moment nogmaals op deze knop te drukken, werkt Outlook weer als vanouds.

Werk je met een Microsoft Exchange Server? Kijk dan hier en ontdek hoe je de Exchange-modus met cache kunt inschakelen. Daarmee kun je je mail ook offline doorzoeken.

©PXimport

Tip 06: Stille webmail

Gebruik je webmail? Naast het compleet sluiten van het tabblad waarin je je webmail organiseert, kun je er ook voor zorgen dat je niet langer storende meldingen ontvangt. Ga hiervoor in Outlook.com naar Instellingen (tandwiel rechtsboven) en kies links in de lijst voor Berichtopties. Verwijder de vinkjes om meldingen of geluiden bij nieuwe berichten uit te schakelen. In Gmail doet je dit door rechtsboven op het tandwiel te klikken en te kiezen voor Instellingen. Scrol naar beneden en kies achter Desktopmeldingen voor Meldingen voor nieuwe berichten uit. Als je nog Yahoo Mail gebruikt, ga je naar Instellingen / E-mail bekijken en haal je het vinkje weg voor Desktopmeldingen activeren voor.

©PXimport

Tip 07: Maak een takenlijst

Een heel effectieve manier om je minder snel te laten afleiden, is door duidelijker te visualiseren wat je allemaal moet doen. De één doet dit door simpelweg taken op Post-it-briefjes te schrijven en die onder aan de monitor te plakken, de ander maakt liever gebruik van een digitale takenlijst. Je kunt bijvoorbeeld gebruikmaken van het gratis Microsoft To-Do, maar ook Google Tasks werkt prima. De echte fanatiekelingen gebruiken betaalde oplossingen als ToDoist, Trello of Wunderlist. Het principe is echter hetzelfde. Maak je hoofd leeg door alle taken op te schrijven, maak iedere ochtend een top 3 van de meest urgente zaken en ga iedere dag als eerst met deze taken aan de slag. Check regelmatig de takenlijst om te checken of je nog op schema ligt.

Tip 08: Browsergebruik

Is het bij jou niet je mobiel maar je webbrowser die telkens de aandacht opeist, omdat je tijdens het werken regelmatig allerlei websites bezoekt? Je bent ook hier lang niet de enige. Een goede eerste stap is inzicht krijgen welke sites het zijn die een negatieve invloed hebben op je concentratie. De extensie Webtime Tracker (Chrome) en Mind the Time (Firefox) brengen dit kraakhelder voor je in beeld (niet schrikken!). Kun je vervolgens nog steeds de verleiding niet weerstaan, gebruik dan de uitbreiding StayFocusd (Chrome) of LeechBlock (Firefox) om het aantal minuten dat je dagelijks aan de boosdoeners mag besteden te maximaliseren of deze sites zelfs helemaal te blokkeren.

©PXimport

Tip 09: WhatsApp dimmen

Van alle stoorzenders is WhatsApp inmiddels misschien wel de meest beruchte. Zeker wanneer je (ongevraagd) deel uitmaakt van groep met veel deelnemers, krijg je waarschijnlijk veel meldingen van nieuw ontvangen berichtjes. En omdat er misschien personen zijn waarvan het wél belangrijk is dat je een hoorbare melding krijgt, is WhatsApp compleet het zwijgen opleggen geen optie. Gelukkig heeft WhatsApp hiervoor een handige functie. Ga naar de eigenschappen van het storende gesprek. Daar heb je bij Stil of bij Dempen de mogelijkheid om gedurende 8 uur, 1 week of 1 jaar niet gestoord te worden door die conversatie. De berichtjes blijven binnenkomen, maar je krijgt hier niet langer een (hoorbare) melding van.

Tip 10: Actiecentrum

Het Actiecentrum – je weet wel, die verticale balk die in Windows 10 verschijnt aan de rechterkant van het scherm wanneer je op het pictogram in het systeemvak klikt – is als het om meldingen gaat een enorme verbetering ten opzichte van voorgaande Windows-versies. Desalniettemin kunnen de verschillende meldingen behoorlijk de aandacht opeisen. Ga daarom via Start / Instellingen naar het onderdeel Meldingen en acties en gebruik de schuifknoppen om het aantal meldingen te beperkingen. Wil je even helemaal geen meldingen ontvangen? Klik dan met de rechtermuisknop op het pictogram van het actiescherm in de taakbalk en kies uit het menu dat verschijnt voor Stiltetijd inschakelen. Je zult niet langer worden gestoord totdat je deze functie weer uitzet.

©PXimport

Tip 11: Meldingen per app

Wanneer je even verder naar beneden scrolt in het onderdeel Meldingen en acties, dan vind je onder Meldingen van deze afzenders ontvangen een hele lijst met apps en programma’s op jouw computer die je meldingen kunnen geven. Je kunt met de schuifknop alle meldingen uitschakelen, maar beter is het om op de naam van de app te klikken om de achterliggende opties te bekijken. Net als bij de apps op je smartphone of tablet kun je hier onder andere bepalen hoeveel meldingen er in het Actiecentrum mogen worden getoond, welke prioriteit deze meldingen hebben en of ze al of niet op het vergrendelingsscherm van Windows mogen worden getoond.

©PXimport

Actie door rust

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.