De schijfruimte van de partitie waarop je Windows hebt geïnstalleerd, begint op te raken. Terwijl er op een andere partitie nog ruimte zat is. Kun je dan de volle partitie vergroten? Ja, daar zijn binnen Windows 10 verschillende opties voor. We leggen er drie aan je voor.

We gaan uit van de volgende situatie: je systeempartitie is te klein geworden. Naast de Windows-map staan hier ongetwijfeld programma- en mogelijk gegevensbestanden op. Dat is natuurlijk erg vervelend, omdat je niet langer programma’s kunt installeren. Nog erger is het als het leidt tot een onwerkbaar traag systeem en zelfs tot complete vastlopers. Met wat geluk bent je dit probleem snel de baas, zelfs zonder extra gereedschap. Dit is vooral het geval als er achter je systeempartitie (vermoedelijk C) nog voldoende schijfruimte is die niet is toegewezen.

Het wordt iets lastiger, maar niet onmogelijk, als zich er achter je C-partitie een datapartitie bevindt (vaak de D-schijf). In dat geval is het noodzakelijk om de benodigde vrije ruimte van de datapartitie af te snoepen en aan je C-partitie toe te wijzen. Je kunt de niet-toegewezen schijfruimte ook koppelen aan je C-partitie. Als laatste is er nog het scenario waarbij je schijf simpelweg te klein is. Dan rest alleen nog de optie om je schijf – of minstens het besturingssysteem – over te zetten naar een groter exemplaar.

Voor we gaan jongleren met schijfpartities, is het van belang dat je van je huidige partitie een back-up maakt. Mocht er iets mis gaan, dan kun je altijd nog terug naar de oude situatie.

Partitie vergroten met niet-toegewezen ruimte

Wanneer de voorzorgsmaatregelen zijn genomen, kun je aan het delicate partitiewerk beginnen. We beginnen met het eenvoudigste scenario. Onmiddellijk achter je C-partitie bevindt zich mogelijk nog niet-toegewezen schijfruimte. Om de exacte situatie in kaart te brengen, druk je op Windows-toets+R en voer je diskmgmt.msc uit. Onderaan krijg je een grafische weergave van de schijfbezetting.

Merk je meteen achter je C-partitie een zwart gedeelte met de naam ‘Niet-toegewezen’ op, dan zit je goed. Klik met de rechtermuisknop op je C-partitie en kies voor Volume uitbreiden. Druk op Volgende, selecteer dezelfde schijf en bevestig met Toevoegen. Bij Selecteer de hoeveelheid ruimte in MB geef je aan hoeveel vrije schijfruimte je aan de C-partitie wilt toevoegen. Druk op Volgende en Voltooien. Even later leeft je systeempartitie op grotere voet.

©PXimport

Partitie verkleinen

Ander scenario: je wilt je C-partitie vergroten maar je D-partitie heeft de resterende schijfruimte ingepikt. Dan moet je de D-partitie eerst verkleinen om vervolgens de vrijgekomen ruimte aan je C-partitie te kunnen doneren.

Om de D-partitie te verkleinen, spreek je nog steeds het ingebouwde schijfbeheer aan. Natuurlijk moet er op die partitie wel voldoende vrije ruimte beschikbaar zijn. Klik met de rechtermuisknop op de D-partitie en kies Volume verkleinen. Vul het veld in bij Geef op met hoeveel MB de partitie moet worden verkleind en bevestig met Verkleinen.

Je hebt nu een C-partitie, gevolgd door een D-partitie, op zijn beurt gevolgd door niet-toegewezen schijfruimte. Daar kunnen we in Windows Schijfbeheer jammer genoeg verder niets mee. We pikken daarom de draad op met een meer flexibele tool en wat ons betreft wordt dat de gratis MiniTool Partition Wizard Free.

MiniTool Partition Wizard Free gebruiken

Let er tijdens de installatie op dat je geen ongewenste extra’s mee installeert. Hierna start je de tool op en klik je op Launch Application. Er verschijnt een tekstueel en grafisch overzicht van de schijfbezetting. Je hebt nu eigenlijk twee mogelijkheden, die uiteindelijk tot hetzelfde resultaat leiden. De makkelijkste manier is wellicht de volgende.

Klik met de rechtermuisknop in een van beide overzichten op je C-partitie en kies voor Extend (uitbreiden). Bij Take Free Space from kies je het niet-toegewezen schijfdeel, iets als x[Unallocated]. Verplaats hier de schuifknop naar uiterst rechts als je alle beschikbare ruimte wilt opeisen.

©PXimport

Ziet alles er goed uit, druk dan op OK. De gevraagde actie vind je linksonder terug, bij Operations Pending. Druk op Apply en bevestig met Yes om die effectief uit te voeren.

Er is nog een andere methode. Rechtsklik op je D-partitie en kies Move/Resize. Versleep het rechterpijlknopje tot helemaal aan het einde van de niet-toegewezen ruimte en versleep vervolgens het linkerpijlknopje (die het begin van je D-partitie markeert) naar rechts. Dit doe je tot er voldoende ruimte beschikbaar komt voor je C-partitie.

Vervolgens ga je voor de C-partitie aan de slag zoals beschreven: kies Extend en duid de vrijgekomen ruimte aan. Beide operaties kun je vervolgens bevestigen met Apply en met Yes.

Windows overzetten naar nieuwe schijf

Over naar een derde en een wat lastiger scenario: je huidige schijf is echt aan de krappe kant en je kunt er nauwelijks nog schijfruimte uit losweken. Er zit dan weinig anders op dan een bijkomende, grotere en wellicht snellere (ssd-)schijf aan te schaffen.

We gaan ervan uit dat het om een sata-schijf gaat en die kun je vast wel aan een vrije sata-connector en dito stroomkabel hangen. Op een laptop kun je de tweede schijf tijdelijk als externe schijf koppelen via een usb-naar-sata-adapter. Herstart daarna je pc zodat MiniTool Partition Wizard beide schijven correct detecteert.

©PXimport

In het wizardvenster kies je vervolgens Migrate OS to SSD/HD Wizard. Klik op Next en markeer de (systeem)schijf die je wenst over te zetten. Je wilt hier mogelijk de optie I would like to replace my system disk with another hard disk selecteren. In dat geval zet de MiniTool Partition Wizard álle partities op je systeemschijf over en niet alleen de partities die het besturingssysteem absoluut nodig heeft.

Klik op Next en duid de extra schijf aan. Houd er wel rekening mee dat door deze operatie alle eventueel bestaande data op de doelschijf onherroepelijk verdwijnen. Bevestig je keuze met Next en met Yes.

Normaal gesproken opent zich nu een extra dialoogvenster, waarin je twee keuzes krijgt. Je kunt kiezen voor Copy partitions without resizing. Daarmee behouden de partities van je originele schijf de exacte grootte. Dat lijkt ons niet optimaal, omdat je de systeempartitie op de doelschijf nog moet zien uit te breiden.

De betere keuze lijkt ons Fit partitions to entire disk. Hierdoor worden standaard alle partities op je originele schijf proportioneel uitvergroot tot alle ruimte op de doelschijf is benut. Vanuit hetzelfde dialoogvenster kun je ervoor zorgen dat bijvoorbeeld alleen je systeempartitie meer ruimte krijgt toebedeeld en de eventueel resterende niet-toegewezen ruimte zich aansluitend en uitsluitend achteraan de schijf bevindt.

©PXimport

Het vinkje bij Align partitions to 1 MB laat je best staan. Houd er rekening mee dat je met de gratis versie een migratie van het besturingssysteem alleen kunt uitvoeren tussen schijven met dezelfde partitiestijl (mbr of gpt). De betaalde pro-variant laat zo’n omzetting alsnog toe (59 dollar). Bevestig met Next, Finish, Apply en nogmaals met Yes.

Het kan zijn dat je nu de melding krijgt dat de (systeem)schijf in gebruik is. Dan kies je Restart now, zodat de tool na een herstart de procedure alsnog kan voortzetten. Of je schaft de pro-versie aan. Die laat het toe om een bootmedium te creëren waarmee je de pc opstart. Vanuit hier kun je de transferoperatie zonder herstart uitvoeren.

Is alles netjes afgerond dan kun je je originele schijf door de andere vervangen. Of je stelt het bios zo in dat de pc voortaan van die extra schijf opstart. Nu heb je weer genoeg ruimte over voor het opslaan van bestanden en het installeren van software!

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.