De schijfruimte van de partitie waarop je Windows hebt geïnstalleerd, begint op te raken. Terwijl er op een andere partitie nog ruimte zat is. Kun je dan de volle partitie vergroten? Ja, daar zijn binnen Windows 10 verschillende opties voor. We leggen er drie aan je voor.

We gaan uit van de volgende situatie: je systeempartitie is te klein geworden. Naast de Windows-map staan hier ongetwijfeld programma- en mogelijk gegevensbestanden op. Dat is natuurlijk erg vervelend, omdat je niet langer programma’s kunt installeren. Nog erger is het als het leidt tot een onwerkbaar traag systeem en zelfs tot complete vastlopers. Met wat geluk bent je dit probleem snel de baas, zelfs zonder extra gereedschap. Dit is vooral het geval als er achter je systeempartitie (vermoedelijk C) nog voldoende schijfruimte is die niet is toegewezen.

Het wordt iets lastiger, maar niet onmogelijk, als zich er achter je C-partitie een datapartitie bevindt (vaak de D-schijf). In dat geval is het noodzakelijk om de benodigde vrije ruimte van de datapartitie af te snoepen en aan je C-partitie toe te wijzen. Je kunt de niet-toegewezen schijfruimte ook koppelen aan je C-partitie. Als laatste is er nog het scenario waarbij je schijf simpelweg te klein is. Dan rest alleen nog de optie om je schijf – of minstens het besturingssysteem – over te zetten naar een groter exemplaar.

Voor we gaan jongleren met schijfpartities, is het van belang dat je van je huidige partitie een back-up maakt. Mocht er iets mis gaan, dan kun je altijd nog terug naar de oude situatie.

Partitie vergroten met niet-toegewezen ruimte

Wanneer de voorzorgsmaatregelen zijn genomen, kun je aan het delicate partitiewerk beginnen. We beginnen met het eenvoudigste scenario. Onmiddellijk achter je C-partitie bevindt zich mogelijk nog niet-toegewezen schijfruimte. Om de exacte situatie in kaart te brengen, druk je op Windows-toets+R en voer je diskmgmt.msc uit. Onderaan krijg je een grafische weergave van de schijfbezetting.

Merk je meteen achter je C-partitie een zwart gedeelte met de naam ‘Niet-toegewezen’ op, dan zit je goed. Klik met de rechtermuisknop op je C-partitie en kies voor Volume uitbreiden. Druk op Volgende, selecteer dezelfde schijf en bevestig met Toevoegen. Bij Selecteer de hoeveelheid ruimte in MB geef je aan hoeveel vrije schijfruimte je aan de C-partitie wilt toevoegen. Druk op Volgende en Voltooien. Even later leeft je systeempartitie op grotere voet.

©PXimport

Partitie verkleinen

Ander scenario: je wilt je C-partitie vergroten maar je D-partitie heeft de resterende schijfruimte ingepikt. Dan moet je de D-partitie eerst verkleinen om vervolgens de vrijgekomen ruimte aan je C-partitie te kunnen doneren.

Om de D-partitie te verkleinen, spreek je nog steeds het ingebouwde schijfbeheer aan. Natuurlijk moet er op die partitie wel voldoende vrije ruimte beschikbaar zijn. Klik met de rechtermuisknop op de D-partitie en kies Volume verkleinen. Vul het veld in bij Geef op met hoeveel MB de partitie moet worden verkleind en bevestig met Verkleinen.

Je hebt nu een C-partitie, gevolgd door een D-partitie, op zijn beurt gevolgd door niet-toegewezen schijfruimte. Daar kunnen we in Windows Schijfbeheer jammer genoeg verder niets mee. We pikken daarom de draad op met een meer flexibele tool en wat ons betreft wordt dat de gratis MiniTool Partition Wizard Free.

MiniTool Partition Wizard Free gebruiken

Let er tijdens de installatie op dat je geen ongewenste extra’s mee installeert. Hierna start je de tool op en klik je op Launch Application. Er verschijnt een tekstueel en grafisch overzicht van de schijfbezetting. Je hebt nu eigenlijk twee mogelijkheden, die uiteindelijk tot hetzelfde resultaat leiden. De makkelijkste manier is wellicht de volgende.

Klik met de rechtermuisknop in een van beide overzichten op je C-partitie en kies voor Extend (uitbreiden). Bij Take Free Space from kies je het niet-toegewezen schijfdeel, iets als x[Unallocated]. Verplaats hier de schuifknop naar uiterst rechts als je alle beschikbare ruimte wilt opeisen.

©PXimport

Ziet alles er goed uit, druk dan op OK. De gevraagde actie vind je linksonder terug, bij Operations Pending. Druk op Apply en bevestig met Yes om die effectief uit te voeren.

Er is nog een andere methode. Rechtsklik op je D-partitie en kies Move/Resize. Versleep het rechterpijlknopje tot helemaal aan het einde van de niet-toegewezen ruimte en versleep vervolgens het linkerpijlknopje (die het begin van je D-partitie markeert) naar rechts. Dit doe je tot er voldoende ruimte beschikbaar komt voor je C-partitie.

Vervolgens ga je voor de C-partitie aan de slag zoals beschreven: kies Extend en duid de vrijgekomen ruimte aan. Beide operaties kun je vervolgens bevestigen met Apply en met Yes.

Windows overzetten naar nieuwe schijf

Over naar een derde en een wat lastiger scenario: je huidige schijf is echt aan de krappe kant en je kunt er nauwelijks nog schijfruimte uit losweken. Er zit dan weinig anders op dan een bijkomende, grotere en wellicht snellere (ssd-)schijf aan te schaffen.

We gaan ervan uit dat het om een sata-schijf gaat en die kun je vast wel aan een vrije sata-connector en dito stroomkabel hangen. Op een laptop kun je de tweede schijf tijdelijk als externe schijf koppelen via een usb-naar-sata-adapter. Herstart daarna je pc zodat MiniTool Partition Wizard beide schijven correct detecteert.

©PXimport

In het wizardvenster kies je vervolgens Migrate OS to SSD/HD Wizard. Klik op Next en markeer de (systeem)schijf die je wenst over te zetten. Je wilt hier mogelijk de optie I would like to replace my system disk with another hard disk selecteren. In dat geval zet de MiniTool Partition Wizard álle partities op je systeemschijf over en niet alleen de partities die het besturingssysteem absoluut nodig heeft.

Klik op Next en duid de extra schijf aan. Houd er wel rekening mee dat door deze operatie alle eventueel bestaande data op de doelschijf onherroepelijk verdwijnen. Bevestig je keuze met Next en met Yes.

Normaal gesproken opent zich nu een extra dialoogvenster, waarin je twee keuzes krijgt. Je kunt kiezen voor Copy partitions without resizing. Daarmee behouden de partities van je originele schijf de exacte grootte. Dat lijkt ons niet optimaal, omdat je de systeempartitie op de doelschijf nog moet zien uit te breiden.

De betere keuze lijkt ons Fit partitions to entire disk. Hierdoor worden standaard alle partities op je originele schijf proportioneel uitvergroot tot alle ruimte op de doelschijf is benut. Vanuit hetzelfde dialoogvenster kun je ervoor zorgen dat bijvoorbeeld alleen je systeempartitie meer ruimte krijgt toebedeeld en de eventueel resterende niet-toegewezen ruimte zich aansluitend en uitsluitend achteraan de schijf bevindt.

©PXimport

Het vinkje bij Align partitions to 1 MB laat je best staan. Houd er rekening mee dat je met de gratis versie een migratie van het besturingssysteem alleen kunt uitvoeren tussen schijven met dezelfde partitiestijl (mbr of gpt). De betaalde pro-variant laat zo’n omzetting alsnog toe (59 dollar). Bevestig met Next, Finish, Apply en nogmaals met Yes.

Het kan zijn dat je nu de melding krijgt dat de (systeem)schijf in gebruik is. Dan kies je Restart now, zodat de tool na een herstart de procedure alsnog kan voortzetten. Of je schaft de pro-versie aan. Die laat het toe om een bootmedium te creëren waarmee je de pc opstart. Vanuit hier kun je de transferoperatie zonder herstart uitvoeren.

Is alles netjes afgerond dan kun je je originele schijf door de andere vervangen. Of je stelt het bios zo in dat de pc voortaan van die extra schijf opstart. Nu heb je weer genoeg ruimte over voor het opslaan van bestanden en het installeren van software!

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.