Windows 10 gaat alweer een tijdje mee en dan gaan die inmiddels overbekende achtergronden en pictogrammen je misschien wat vervelen. We geven Windows 10 daarom een fris uiterlijk en delen de werkomgeving naar onze voorkeur in. Aan de slag!

Zoals ongetwijfeld bekend is, is Windows 11 inmiddels gelanceerd. Die opvolger biedt een opgefrist uiterlijk en een frisse werkomgeving. Dat biedt perspectief, maar je hoeft niet per se over te stappen om te genieten van je eigen nieuwe Windows-look …

Wisselende achtergrond

Ben je uitgekeken op de achtergrond van het bureaublad? Zorg voor een roterende achtergrond, zodat je meerdere achtergronden kunt inzetten. Maak eerst een map met de afbeeldingen die je wilt inzetten. Zorg voor de hoogst mogelijke resolutie van de bestanden. Open het instellingenvenster: in het Startmenu klik je op het tandwiel, of gebruik de toetscombinatie Windows-toets+I. Kies nu voor Persoonlijke instellingen. Kies Achtergrond en selecteer Diavoorstelling bij Achtergrond. Klik op Bladeren en wijs de zojuist gemaakte map aan. Bij Afbeelding wijzigen elke geef je aan hoe snel de afbeeldingen elkaar moeten opvolgen. Dit kan elk uur zijn, maar ook dagelijks.

Windows biedt de mogelijkheid om de functie uit te schakelen zodra je een laptop gebruikt op accustroom. Wil je dat ook dan de achtergronden blijven roteren, dan zet je de schuif op Aan bij Diavoorstelling zelfs uitvoeren als de batterij in gebruik is. De achtergronden worden standaard getoond op alfabetische volgorde, tenzij je dit uitschakelt via de optie Willekeurige volgorde. Kies tot slot hoe de afbeeldingen moeten worden getoond, bijvoorbeeld schermvullend of verspreid over meerdere schermen.

Bureaubladpictogrammen

Standaard bevat het bureaublad het pictogram van de Prullenbak, maar je kunt extra systeempictogrammen tonen. Bijvoorbeeld voor het netwerk of een snelkoppeling naar de gebruikersmappen. In de sectie Persoonlijke instellingen van het instellingenvenster kies je voor Thema’s en klik je op Instellingen voor bureaubladpictogrammen. Plaats vinkjes naast de pictogrammen die je voortaan wilt zien. Ben je uitgekeken op de standaardpictogrammen, dan kun je alternatieve icoontjes kiezen via de knop Ander pictogram.

Niet meer synchroniseren

Vergrendelingsscherm

Zorg meteen voor een eigen achtergrond die wordt getoond zodra je de computer vergrendelt. In het instellingenvenster kies je voor Persoonlijke instellingen en klik je op Vergrendelingsscherm. Kies bij Achtergrond voor Afbeelding en selecteer de gewenste plaat. Eerder las je over de mogelijkheid om de bureaubladachtergrond af te laten wisselen. Die mogelijkheid is ook beschikbaar op het vergrendelingsscherm. Kies voor Diavoorstelling. Het vergrendelingsscherm biedt ook ruimte voor extra informatie, zoals het weer en items in de agenda. Selecteer wat je wilt tonen, bij Kies welke apps de snelle status op het vergrendelingsscherm weergeven.

©PXimport

Beter zichtbaar

Behoefte aan een iets groter – en daarmee duidelijker – lettertype? In het instellingenvenster kies je voor Systeem, Beeldscherm. Bij Schaal en lay-out geef je bij De groottevan tekst, apps en andere items wijzigen aan hoe groot de letters moeten worden getoond. Windows zelf geeft altijd een aanbevolen waarde aan, bijvoorbeeld 150%

Sinds Windows XP maakt het besturingssysteem gebruik van ClearType om letters vloeiender te tonen. ClearType rondt de hoeken af en maakt de overgangen zachter. Wist je dat je ClearType aan je eigen wensen kunt aanpassen of zelfs helemaal kunt uitschakelen als je hieraan geen behoefte hebt? In het instellingenvenster typ je Cleartype. Kies voor ClearType-tekst aanpassen. Volg de stappen van de wizard om de beste ClearType-modus te kiezen of de optie volledig uit te schakelen.

©PXimport

Taakbalk

In opvolger Windows 11 is de taakbalk onder handen genomen, maar gelukkig heb je in Windows 10 ook de nodige mogelijkheden. Kies in het instellingenvenster voor Persoonlijke instellingen / Taakbalk. Zo kun je de taakbalk automatisch laten verdwijnen zodra je deze niet meer nodig hebt. Zet de schuif op Aan bij De taakbalk automatisch verbergen in de bureaubladmodus. Ook is het mogelijk om deze flink compacter te maken dan de standaardweergave, via de optie Kleine taakbalkknoppen gebruiken.

Hoewel de taakbalk standaard onderin het scherm wordt getoond, is dat niet vereist. Zo kun je de taakbalk bijvoorbeeld ook links of boven in het scherm tonen. Kies de gewenste plek bij de optie Locatie van taakbalk op het scherm.

Bepaal hierna meteen welke pictogrammen een plaatsje mogen krijgen in het systeemvak (het gedeelte naast de klok in de Windows-taakbalk). Ga in het instellingenvenster naar Systeem, Meldingen en acties. Selecteer bij Meldingen van deze afzenders ontvangen welke apps een melding mogen tonen. Klik op een app om te bepalen of deze een melding als banner mag tonen en een melding in het actiecentrum van de taakbalk mag plaatsen.

©PXimport

WindowBlinds

Voor een verregaande controle over het uiterlijk van Windows, schakelen we de hulp van externe software in. We maken gebruik van WindowBlinds, een programma van Stardock dat al heel wat jaren meegaat. Je vindt de nieuwste versie via www.tiny.cc/winblind. Een 30-daagse proefversie is beschikbaar; hierna betaal je circa 11 euro voor de volledige licentie.

Eenmaal geïnstalleerd, vind je in het hoofdvenster verschillende onderdelen. In de sectie Style kun je het thema kiezen. Er worden meerdere thema’s getoond: zo kun je onder meer het uiterlijk van Windows 7 kiezen en het Windows Vista-thema activeren. Selecteer eerst de gewenste stijl. Vervolgens kun je deze direct toepassen (Apply style to desktop), maar ook eerst de instellingen verder aanpassen. Kies voor Modify style. Het venster breidt zich uit. Bovenin vind je de secties die je kunt veranderen: Colours, Transparancy, Textures en Fonts.

In de eerste sectie kies je de steunkleuren als je niet tevreden bent met de kleuren uit het thema. Geef bij Transparancy aan in hoeverre de menu’s doorzichtig moeten worden getoond. Je bepaalt dit per onderdeel: zo kun je onder meer het Startmenu, de Windows-taakbalk, de vensters en de contextmenu’s onder handen nemen.

Open nu de sectie Textures. Geef hier aan welke achtergrond moet worden gebruikt in de titelbalken. Tot slot open je Fonts. Hier kun je aangeven hoe groot het lettertype van het thema moet zijn. Bovendien kun je het standaardlettertype vervangen door een alternatief font.

Wil je nóg meer controle, klik dan op Change individual style fonts en geef per substijl het gewenste lettertype op. Bevestig met een klik op Save font change. Om terug te keren naar de oorspronkelijke instellingen: kies Recover original. Ben je tevreden over de aanpassingen? Ga naar het hoofdvenster Style en klik op Manage presets. Kies Save current colour & texture as preset. Zo kun je het aangepaste thema in de toekomst weer snel aanroepen.

©PXimport

Meer thema’s

Achtergrond en uitzonderingen

De volgende sectie (links in het venster van WindowBlinds) is Wallpaper. Ten opzichte van de eerder besproken instellingen voor achtergronden in Windows zelf, biedt WindowBlinds nauwelijks extra functies. In deze sectie kies je de achtergrond.

Prettig is de mogelijkheid om in het geval van een wisselende achtergrond aan te geven op welke momenten de achtergrond moet worden vernieuwd. Kies Settings en klik op Random wallpaper settings. Kies nu bijvoorbeeld voor Change my wallpaper on a Monday morning, om aan te geven dat de achtergrond elke maandagochtend mag worden vervangen.

Klik hierna door naar de sectie Settings. Dit onderdeel is interessant voor het maken van uitzonderingen. Zo kun je hier opgeven dat voor de Windows-taakbalk en het Startmenu een andere stijl dan het gekozen thema moet worden gebruikt (Use the taskbar and startmenu from this style). Ook kun je het formaat van de taakbalk loskoppelen van het standaardformaat dat hoort bij de stijl (The taskbar should be sized as follows).

Bovendien kun je in hetzelfde venster aangeven wat er moet gebeuren als je dubbelklikt op een titelbalk. Normaal gesproken vergroot je hiermee het venster tot maximale grootte (en bij een volgende dubbelklik weer naar de oorspronkelijke afmetingen). Je kunt een alternatieve actie opgeven, bijvoorbeeld het minimaliseren van het venster (Minimize Window) of het verkleinen tot pictogram in het systeemvak naast de klok (Send to tray).

De optie eronder – Action to take when right clicking on a titlebar – bepaalt wat er gebeurt bij een rechtermuisklik. Kies bijvoorbeeld voor Send to bottom om het venster achter alle andere vensters te plaatsen.

©PXimport

Geavanceerd

Wil je specifieke apps uitsluiten van een aangepast uiterlijk? Standaard gebeurt dit al bij sommige browsers, waaronder Chrome. Je kunt apps uitsluiten via de sectie Settings, Per application. Klik op de knop Add en wijs het programma aan dat geen aangepast uiterlijk mag krijgen. Voortaan blijven de geselecteerde apps hun eigen uiterlijk gebruiken.

©PXimport

Startmenu

Het Startmenu is een van de belangrijkste menu’s van Windows, dus zorgen we ervoor dat het volledig aan onze wensen is aangepast. We maken gebruik van Open-Shell-Menu, een programma waarmee je het Startmenu kunt verbeteren en dat je bovendien gratis mag gebruiken. Je vindt het via www.tiny.cc/open-shell.

Het hoofvenster is opgebouwd uit een aantal tabbladen. Op de tab Start Menu Style kies je het gewenste Startmenu. Kies voor Classic style als je graag gebruikmaakt van het Startmenu uit Windows 9x, bestaande uit één overzichtelijke kolom die uitklapt met subsecties. De optie Classic with two columns activeert het Startmenu met een tweede kolom, zoals ook bekend uit Windows 10.

De laatste optie Windows 7 style vervangt het huidige Startmenu door het geliefde Windows 7-uiterlijk. Via de tweede sectie van het programma kun je de Startknop onder handen nemen. Zo kun je kiezen voor de klassieke, vierkante Startknop, maar ook een eigen afbeelding gebruiken. Kies Custom en klik op Pick image. Gebruik hiervoor een bmp- of png-afbeelding.

©PXimport

Verdere instellingen

Standaard toont Open-Shell-Menu een beknopte set van opties. Wij nemen hiermee geen genoegen: plaats een vinkje bij Show all settings, zodat alle tabbladen verschijnen. Open hierna de tab Customize Start Menu. Via deze tab geef je aan welke onderdelen in het Startmenu moeten worden getoond en bepaal je zelf de indeling.

Zo kun de menu-opties binnen de lijst naar boven en beneden slepen. In de kolom Display bepaal je bovendien of het menu-item als aanklikbare link of juist als menu moet worden getoond. Open hierna de tab General Behavior, waarop je algemene instellingen vindt. Hier kun je onder meer de snelheid bepalen waarmee het menu wordt geopend (standaard is dit 400 milliseconden), kun je drag-&-drop (slepen en neerzetten) activeren en kun je aangeven of er meerdere kolommen in submenu’s mogen worden getoond.

Hierna openen we de tab Skin, waar je het uiterlijk van het Startmenu kunt bepalen. Bij Skin options geef je aan welke onderdelen van de skin moeten worden toegepast op het menu. Kies bijvoorbeeld voor Large font voor een groter lettertype of Show user picture om de gebruikersafbeelding in het menu te tonen. Je kunt altijd terugkeren naar de beginwaarden via een klik op Reset skin. Heb je een skin aangepast? Je kunt de skin opslaan als xml-bestand. Voordeel hiervan is dat je dezelfde skin bij een herinstallatie eenvoudig opnieuw kunt gebruiken, maar ook dezelfde skin kunt toepassen op meerdere computers. Klik op Backup en kies Save to XML File. Je kunt de skin later weer opvragen door te kiezen voor Backup, Load from XML File.

©PXimport

Start hier

©PXimport

Achtergrond XL

Gebruik je meerdere beeldschermen? Met wat hulp van buitenaf heb je meer controle over de achtergronden, bijvoorbeeld als je een profiel wilt maken voor werk en een ander profiel voor privé-gebruik. Met Incredible Desktop Wallpaper maak je meerdere profielen waartussen je eenvoudig kunt schakelen. Kies voor Toestaan dat DisplayFusionhet bureaublad beheert. Maak vervolgens een nieuw profiel aan bij de sectie Bureaubladachtergrond profiel.

Heb je een foto met veel detail en meerdere beeldschermen waarover je de achtergrond kunt spreiden? Bij Achtergrondmodus kies je voor Achtergrond spreiden over alle beeldschermen. Kies de gewenste afbeelding bij Bureaubladachtergrondbron. Klik op Wijzigen.

Je ziet het resultaat meteen bij Bureaubladachtergrond voorbeeld. Bovendien kun je voor elk beeldscherm een unieke afbeelding kiezen: handig als je de beeldschermen onderling uit elkaar wilt houden. Kies bij Achtergrondmodus voor Verschillende achtergronden per scherm. Overigens kun je via het programma ook op zoek gaan naar nieuwe achtergronden van verschillende bronnen. Zo biedt NASA ruimtefoto’s aan, maar kun je ook achtergronden binnenhalen van Reddit of Instagram.

©CIDimport

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆