Als het over virtual reality gaat denken we vaak in de eerste plaats aan dure headsets die op nog duurdere computers worden aangesloten om de meest indrukwekkende games te spelen. Maar in werkelijk is het social media die virtual reality echt groot gaat maken.

Dat blijkt wel uit een nieuw initiatief van Oculus, dat nu een sociale VR-hub heeft gebouwd voor de Rift en de Gear VR. Daarmee lijkt het bedrijf inderdaad de kant op te gaan die Mark Zuckerberg voorspelde: Virtual reality wordt social.
 

Logische evolutie

De aankoop van Oculus door Facebook was één van de meer opvallende overnames in zowel de tech- als de game-sector. Weinig mensen keken op toen het sociale netwerk WhatsApp en Instagram overnam, want dat is een logische evolutie voor sociale media. Maar Oculus? Dat maakt met de Rift een apparaat dat vooral voor gamen bedoeld is, en dan niet de casual games zoals FarmVille die je doorgaans op Facebook vindt.

 

Facebooks aankoop van Oculus leek aanvankelijk vreemd

Twee jaar na die aankoop lijkt het erop dat Facebook een slimme zet heeft gedaan door Oculus over te nemen. Dat is nog niet het geval met de dure high-end Rift, maar wel met de Gear VR die het bedrijf in samenwerking met Samsung maakte.

 

Schot in de roos

De Gear VR blijkt een schot in de roos. De bril zit op een heel comfortabele positie tussen twee kampen in: Aan de ene kant zitten de dure headsets zoals de Rift, aan de andere de praktisch gratis Cardboard-achtige brillen van slechte kwaliteit. De Gear VR is daarmee de enige bril die én goed én relatief betaalbaar is.

De goedkope hardware zorgt ervoor dat virtual reality voor praktisch iedereen beschikbaar is. Het maakt virtual reality toegankelijk, en niet alleen een product voor de hardcore gamers. Dat betekent dat er straks ook automatisch meer applicaties beschikbaar komen die zich richten op de massa en niet op die high-end-gebruikers.

 

Fabrikanten willen sociaal worden

Ook fabrikanten proberen virtual reality toegankelijk te maken

Er zijn meer manieren waarop fabrikanten en ontwikkelaars virtual reality socialer willen maken. Dat was goed te zien op het Mobile World Congress, waar een flink aantal hardwarefabrikanten een eigen 360gradencamera toonden. Neem de Gear 360 van Samsung - niet geheel toevallig met dezelfde naam als de Gear VR. Dat is een kleine camera die ondanks zijn stevige prijs van 430 euro vooral bedoeld is voor de doorsnee gebruiker die leuke foto's van zichzelf en de omgeving wil nemen. Het zijn dat soort beelden waar Facebook heil in ziet.

 

Softwarematig

Het sociale netwerk bouwt namelijk zelf ook al aan manieren om beelden in virtual reality te bekijken. Zo is het mogelijk om video's van 360 graden op de site te plaatsen, die je vervolgens kunt bekijken door je telefoon te draaien. Ook YouTube heeft inmiddels een dergelijke functie, die al lang niet meer alleen door kunstenaars wordt ingezet, maar ook door 'gewone gebruikers'.

 

Non-verbale communicatie

Een andere reden voor het sociaal maken van VR is een wetenschappelijke. Communicatie zou er namelijk veel persoonlijker door worden. Waar we jaren geleden vooral nog communiceerden via geschreven taal draait sociale media nu vooral nog om beeld. Aanvankelijk foto's, maar nu bandbreedte en opslagruimte steeds goedkoper worden gaat het vooral om video. En video waarin je helemaal kunt opgaan is dan helemaal een logische stap. Non-verbale communicatie is belangrijker dan verbale, en iedere volgende stap in sociale media is dat de non-verbale communicatie een steeds grotere rol krijgt. Foto's zeggen maar dan tekst, video's zeggen meer dan foto's. En straks zegt virtual reality-video meer dan gewone video.

 

Non-verbale communicatie maakt VR een stuk aantrekkelijker

Hoe die sociale toekomst er precies uit gaat zien is nog niet duidelijk. Virtual reality in het algemeen zit nog in een vroeg stadium, waarin ontwikkelaars en fabrikanten allemaal nog zoeken naar de perfecte vertelvorm.

 

Obstakels

Er zijn nog een hoop obstakels te overwinnen om virtual reality echt sociaal te maken. In de eerste plaats is VR nu nog te statisch. Het is nog niet mogelijk om binnen een virtuele wereld te bewegen (tenzij je een controller gebruikt).

Ook zal VR nog een stuk realistischer moeten worden. Nu bestaat virtual reality nog uit cartoonistische avatars, maar dat gaat veranderen als de hardware beter wordt en we bijvoorbeeld camera's kunnen gebruiken om ons gezicht virtueel beschikbaar te maken.

 

De toekomst

Virtual reality wordt straks veel toegankelijker voor iedereen, en sociale apps zijn daar een logisch vervolg van. Er blijft altijd een groepje hardcore gebruikers over die vooral high-end games willen spelen, maar de meerderheid van de gebruikers wil toch vooral nog interactievere foto's kunnen delen. Ook mooi.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.