ID.nl logo
Windows-wachtwoord vergeten? Dit kun je doen
© Reshift Digital
Huis

Windows-wachtwoord vergeten? Dit kun je doen

Het zal je maar gebeuren. Je hebt Windows op een tweede pc geïnstalleerd, een tijdlang niet meer gebruikt en nu ben je je Windows 10- of Windows 11-wachtwoord vergeten. Op zich niet onoverkomelijk, maar het wordt spannender als het om je enige administrator-account gaat. Gelukkig zijn er ook dan nog mogelijkheden. We gaan eens kijken hoe we dit probleem kunnen oplossen.

Een degelijke wachtwoordbeheerder, zoals LastPass, DashLane of KeePass X, is al een goed hulpmiddel. Hiermee onthoud je eenvoudig alle wachtwoorden voor onder meer Windows, wifi en allerlei onlinediensten en -applicaties. Veel gebruikers vinden zo’n tool helaas gecompliceerd of houden er niet van dat wachtwoorden online worden bijgehouden. Zij blijven daarom een beroep doen op hun eigen geheugen. Tot dat dat hen plotseling in de steek laat. In dit artikel beschrijven we hoe je in verschillende scenario’s zo’n pijnlijk moment kunt overleven.

Windows-accounts

Er zijn in principe twee types Windows-accounts. De eerste is het lokale account dat aan de pc is gekoppeld en dat normaal gesproken alleen op deze computer wordt bewaard. De tweede is een Microsoft-account. Dat bestaat uit een e-mailadres en een wachtwoord, zoals dat bij veel andere diensten het geval is. Het grootste voordeel is dat je je hiermee op meerdere pc’s kunt aanmelden en dat een en ander via de cloud automatisch wordt gesynchroniseerd.

Om te weten te komen met welk accounttype je bij Windows bent aangemeld, open je in Windows 10 de Instellingen en kies je  Accounts uw info. Hier vind je verder een optie om over te schakelen naar een ander accounttype: via In plaats daarvan aanmelden met een lokaal / Microsoft account. Vanuit dit venster kun je nieuwe accounts creëren of bij een Microsoft-account via Uw instellingen synchroniseren bepalen welke onderdelen je over je verschillende toestellen synchroon wilt houden.

Ook als je Windows 11 gebruikt ga je naar de Instellingen-app, maar klik je daarna op Accounts en daarna op Uw info. Onder Accountinstellingen kun je vervolgens net als in Windows 10 overschakelen naar een ander accounttype. 

©PXimport

Microsoft-account

Ben je je wachtwoord vergeten, dan maakt het accounttype dus uit. Laten we van een Microsoft-account uitgaan. Je gaat hiervoor naar https://account.live.com/password/reset. Vul hier je e-mailadres in en klik op Volgende. Afhankelijk van de gegevens die je eerder aan dit account hebt gekoppeld, verschijnt er een ander venster. Je kunt bijvoorbeeld aangeven hoe je een beveiligingscode ter verificatie wilt ontvangen, bijvoorbeeld via e-mail, sms of telefonisch bericht. Op die manier kun je een nieuw wachtwoord instellen.

De andere optie is dat je kiest voor Ik heb geen van deze gegevens. Nu vul je het e-mailadres in waarop je op dit moment bereikbaar bent. Na het invullen van de captcha druk je op Volgende. Even later ontvang je op dit adres een code die je in het venster intikt.

Druk op Bevestigen en beantwoord enkele vragen. Het kan even duren voordat Microsoft je een geautomatiseerde mail stuurt. Hierin staat of je voldoende informatie hebt ingevuld om je account via een ander wachtwoord weer toegankelijk te maken.

©PXimport

Wachtwoordherstelschijf

Het wachtwoord terughalen van een lokaal account is meestal lastiger. Het handigst is het als je vooraf een zogeheten wachtwoordherstelschijf hebt aangemaakt. Dat doe je als volgt. Meld je met een lokaal account aan, stop een usb-stick in je pc, druk op de Windows-toets, tik Configuratie in en start de app Configuratiescherm op.

Klik vervolgens twee keer na elkaar op Gebruikersaccounts en kies of zoek op Een wachtwoordherstelschijf maken. De wizard Vergeten wachtwoord start op. Druk op Volgende, verwijs naar je usb-stick en druk op Volgende. Vul je huidige wachtwoord in, druk nogmaals op Volgende (2x) en rond af met Voltooien.

Mocht je later je wachtwoord kwijtraken, laat dan het wachtwoord in het Windows-aanmeldvenster dan leeg en druk op de pijlknop achter het wachtwoordveld. Bevestig met OK en kies Wachtwoord opnieuw instellen. Scrol naar In plaats daarvan een wachtwoordherstelschijf gebruiken, zodat de wizard Wachtwoord opnieuw instellen verschijnt.

Stop de usb-stick met het wachtwoord in je pc en klik op Volgende. Verwijs naar de usb-stick, druk op Volgende, vul een nieuw wachtwoord in (2x) en geef een geheugensteuntje op. Dat laatste krijg je te zien wanneer je bij een volgende aanmelding een fout of leeg wachtwoord invult. Rond af met Volgende en met Voltooien.

©PXimport

Beveiligingsvragen

Het kan natuurlijk nog erger: je beschikt niet over een wachtwoordherstelschijf en ook de geheugensteun bezorgt je geen aha-moment. Dan is er nog steeds hoop. Als je werkt met Windows 10 1803 of hoger, dan heb je bij het aanmaken van je account een aantal veiligheidsvragen beantwoord. Denk aan vragen over hoe je huisdier heet en wat je bijnaam als kind was.

Klik bij het aanmelden een verkeerd of leeg wachtwoord in. Klik vervolgens op Wachtwoord opnieuw instellen en na het correct beantwoorden van drie vragen kunt alsnog een nieuw wachtwoord voor je account opgeven.

Je kunt deze beveiligingsvragen overigens op elk moment aanpassen via Instellingen, Accounts, Aanmeldingsopties. Hier klik je op Wachtwoord en op Beveiligingsvragen bijwerken. Nadat je er drie hebt geselecteerd en beantwoord, bevestig je met Voltooien.

©PXimport

Aanmeldingsopties

Naast een klassiek wachtwoord werk je in Windows 10 of Windows 11 het liefst ook nog met andere aanmeldopties. Denk aan een pincode, een afbeeldingswachtwoord, biometrische verificatie, zoals een gezicht of een vingerafdruk, of een fysieke beveiligingssleutel.

Gebruik je inderdaad een of meerdere van deze extra opties, dan kun je in het aanmeldingsvenster op Aanmeldingsopties klikken. Je kunt dan via een van de ingestelde opties alsnog aanmelden. Is je aanmelding gelukt, dan kun je als administrator het vergeten wachtwoord alsnog wijzigen. Je kunt een of meerdere van deze opties, voor zover beschikbaar op je apparaat, op elk moment toevoegen via Instellingen, Accounts, Aanmeldingsopties.

©PXimport

Extra administrator

Helpen geen van de bovenvermelde methodes je vooruit, dan is er nog een laatste handige uitweg. Tenminste wanneer je (of een andere gebruiker) zich nog met een ander administrator-account kunt aanmelden. Wanneer je namelijk als administrator bent ingelogd, dan kun je eenvoudig het wachtwoord wijzigen van een andere gebruiker.

Open het Configuratiescherm, klik op Gebruikersaccounts (2x) en kies Een ander account beheren. Selecteer het betreffende account, kies Het wachtwoord wijzigen en geef een nieuw wachtwoord op (2x), en ook een geheugensteun. Of open het Windows-startmenu, klik met rechts op Opdrachtprompt en kies Als administrator uitvoeren. Geef daarna het volgende commando: net user <accountnaam> <nieuw_wachtwoord> . Dat wordt dus zoiets: net user ComputerTotaal !Geheim123.

©PXimport

Wisseltruc met bootstick

Helaas, het zit je echt niet mee. Je bent je wachtwoord vergeten, je beschikt niet over een wachtwoordherstelschijf en over extra aanmeldingsopties. Je hebt geen (antwoorden op de) beveiligingsvragen en er is geen tweede administratoraccount. Gelukkig is er zelfs in dit extreme geval nog een uitweg.

Wel zit er weinig anders op dan je pc van een live bootmedium op te starten. Dat kan een Linux-distributie zijn, zoals Linux Mint of Ubuntu, maar het kan ook met een Windows-installatiestick. Laten we van deze laatste uitgaan.

Start je pc op van de usb-stick. Vul taal, land en toetsenbord in, druk op Volgende en kies Uw computer herstellen, Problemen oplossenGeavanceerde opties), Opdrachtprompt. Hier geef je de volgende twee opdrachten: cd a:\windows\system32 a:. Vervang a: telkens door de juiste letter van het station met je Windows-installatie (in ons voorbeeld d:). Als dit goed zit, geef je daarna ook de volgende twee commando’s rename utilman.exe utilman.bak en copy cmd.exe utilman.exe.

Herstart nu je pc. We gaan er wel vanuit dat je met Windows 10 1809 of nieuwer werkt. In het aanmeldvenster merk je rechtsonder de knop Toegankelijkheid op. Wanneer je die aanklikt, start niet de verwachte tool (utilman.exe) op, maar duikt een opdrachtvenster (cmd.exe) op met volledige administratorrechten. Inderdaad, daar heeft onze wisseltruc mooi voor gezorgd.

Op de opdrachtprompt geef je vervolgens net user op. Die toont je een lijst met gebruikersaccounts. Je hoeft nu alleen nog maar het wachtwoord van de vergeetachtige gebruiker te wijzigen met het al eerder vermelde commando: net user <accountnaam> <nieuw_wachtwoord>.

©PXimport

Media Creation Tool

Om een Windows installatiestick te creëren surf je naar hiernaartoe. Hier klik je op Hulpprogramma nu downloaden. Start de applicatie en kies Installatiemedia (usb-stick, dvd of iso-bestand) voor een andere pc maken. Klik op Volgende en verwijder eventueel het vinkje bij Gebruik de aanbevolen opties voor deze pc als je zelf Taal, Versie en Architectuur wilt instellen. Plug een (lege) usb-stick in je pc en druk op Volgende. Kies Usb-flashstation, duid de juiste stick aan en bevestig met Volgende. Na afloop is je stick startklaar.

©PXimport

Hiren’s BootCD PE

Wil je de wisseltruc in dit artikel liever niet gebruiken, dan kun je het nog proberen met een reddingsstick, zoals Hiren’s BootCD PE. Download het beeldbestand HBCD_PE_x64.iso en zet dit met je favoriete tool om naar een bootstick. Wij doen dat graag met het gratis, portable Ventoy. Stop de stick in je pc, start Ventoy, verwijs naar de stick en druk op Install. Vervolgens hoef je het gedownloade iso-bestand maar naar de stick te kopiëren, in de partitie met de naam Ventoy. Start je pc vervolgens van deze stick op. Als het goed is, dan start een wat uitgeklede Windows 10-omgeving op. Open het startmenu, ga naar All programs, Security, Passwords en kies NT Password Edit. Bij Path to SAM verwijs je naar de map **Windows\System32\Config** op je Windows-partitie. Open hier het sam-bestand en selecteer het gewenste account. Klik op Change password, laat New Password en Verify leeg en bevestig met OK, Save changes en Exit. Je kunt zich nu met dat account wachtwoordloos aanmelden bij Windows. Je maakt natuurlijk alleen in noodgevallen gebruik van deze procedure.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.