Wanneer je op zoek bent naar de snelste ssd die je kunt kopen, dan zul je al snel bij een m.2-ssd terechtkomen. Toch kun je niet zomaar iedere m.2-ssd kopen, want er zijn grote verschillen. Wij leggen je uit waar je op moet letten om een echt snelle m.2-ssd te kopen.

©CIDimport

Lees hier wat dit betekent.

Net als harde schijven maken veel ssd’s gebruik van de sata-interface. Die interface is ooit bedacht voor harde schijven en voldoet daarvoor nog uitstekend. Er zijn nog geen harde schijven die sneller zijn dan de 600 MB/s die de sata-interface kan verwerken. Voor ssd’s geldt dat niet: deze overschreden de sata-limiet een paar jaar geleden al en inmiddels worden ssd’s sterk geremd door de sata-interface. Zo heeft de allersnelste ssd van Samsung - de SSD 960 PRO - een maximale leessnelheid van maar liefst 3500 MB/s, terwijl de maximale schrijfsnelheid 2100 MB/s bedraagt. Hoe is dat mogelijk?

Pci-express

In de vorm van pci-express (of pci-e) is iedere pc al uitgerust met een interface die veel sneller is dan sata en gebruikt wordt voor grafische kaarten en andere insteekkaarten. Pci-express werkt op basis van zogenoemde lanes die in het geval van de huidige pci-e 3.0-standaard een snelheid hebben van 1 GB/s. Er kunnen echter meerdere lanes gecombineerd worden, waardoor een snelheid van 4 GB/s geen enkel probleem is. Hoewel ze wel bestaan, is een ssd in de vorm van een forse insteekkaart niet echt handig. Gelukkig is m.2 bedacht, een compact kaartje dat net groot genoeg is om alle benodigde chips voor een ssd te bevatten en geschikt is voor pci-e. De nieuwste m.2-ssd’s maken ook gebruik van het special voor ssd’s ontworpen nvme-protocol en worden daarom nvme-ssd’s genoemd.

Pas op: ook sata

Voor snelheid heb je dus m.2 nodig, maar niet iedere m.2-ssd behoort tot de snelste ssd’s. Dat komt doordat er ook m.2-ssd’s zijn die gebruikmaken van de sata-interface. Niet ieder systeem is immers geschikt voor pci-express, en m.2 heeft bovendien het kleine fysieke formaat als voordeel. Voor bijvoorbeeld goedkopere laptops is een m.2 sata-ssd dan ook een prima oplossing. Maar in combinatie met een modern moederbord of moderne laptop wil je natuurlijk de allersnelste nvme-ssd. Hoe weet je nou zeker dat je een ‘echte’ razendsnelle m.2-ssd aanschaft? Uiteraard kun je een blik op de specificaties werpen. Zie je in de specificaties termen als PCIe of NVMe of opgegeven snelheden die (ver) boven de 600 MB/s liggen? Dan zit je goed. Zie je in de specificaties de term SATA voorbijkomen en liggen de snelheden onder de 600 MB/s? Dan gaat het om een op sata gebaseerde m.2-ssd. 

Herken de sleutel

Er is nog een manier waarop je een razendsnelle nvme-ssd kunt herkennen. Hiervoor moet je kijken welke ‘sleutels’ de connector heeft: B, M of allebei. De connector bestaat uit een rij contactpunten met daarin één of twee inkepingen. Een inkeping met daarnaast een kort strookje van 5 contactpunten is een M-sleutel. Een inkeping met daarnaast 6 contactpunten is een B-sleutel. Er zijn ook ssd’s met twee inkepingen. Deze hebben zowel een M-sleutel als een B-sleutel en die combinatie noemen we dan ook een B&M-sleutel.

©CIDimport

Links een m.2-ssd met de M-sleutel en rechts een m.2-ssd met de B & M-sleutel.

Nvme via M-sleutel

De allersnelste verbinding die gebruikmaakt van vier pci-e-lanes is enkel mogelijk via de M-sleutel, want via de B-sleutel kunnen er maar maximaal 2 pci-e-lanes gebruikt worden. Sata werkt via zowel de B als de M-sleutel. Een ssd met alleen een M-sleutel is in de praktijk eigenlijk altijd een razendsnelle nvme-ssd. Een m.2-ssd met een B&M-sleutel is een sata-ssd, die in alle m.2-sloten past. Voor de volledigheid is een kleine waarschuwing overigens op zijn plaats, want officieel kun je geen harde conclusies uit de gebruikte sleutels trekken. Een ssd voorzien van een M-sleutel kan in theorie namelijk ook een sata-variant zijn, terwijl een m.2-ssd met de B&M-sleutel in theorie ook een op pci-e gebaseerde variant kan zijn met twee in plaats van vier lanes. Let dus goed op, zeker als je dergelijke ssd’s koopt via niet-officiële kanalen. 

©CIDimport

Conclusie

Ben je op zoek naar de allersnelste ssd zoals de Samsung SSD 960 PRO, dan heb je sowieso een m.2-exemplaar nodig. Inmiddels zul je wel begrepen hebben dat de ene m.2-ssd de andere niet is. Want hoewel je de allersnelste nvme-ssd’s vrijwel alleen in het m.2-formaat kunt kopen, zijn er ook sata-ssd’s op m.2-formaat. Het kopen van een m.2-ssd geeft je dus zeker niet de garantie dat je één van de allersnelste ssd’s op de markt aanschaft. Let er dus goed op of een m.2-ssd echt gebruik maakt van pci-express in combinatie met nvme, alleen dan weet je zeker dat je de beste prestaties krijgt. Met een Samsung SSD 960 EVO of SSD 960 PRO zit je altijd goed: beide ssd’s maken gebruik van nvme en zijn razendsnel.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.