Een goede monitor maakt je productiever, geeft je ogen rust, of maakt je een betere gamer. Aandacht besteden aan het scherm waar je grote delen van de dag tegenaan kijkt, is daarom erg belangrijk. En als je je bedenkt dat een gemiddelde monitor toch aardig wat jaren mee hoort te gaan, wordt die keuze nog belangrijker. Wil je een nieuwe monitor kopen? In dit artikel vertellen we je waar je op moet letten.

Paneeltype

Een van de belangrijkste specificaties van een monitor is het type paneel dat wordt gebruikt. De meeste schermen gebruiken een tn-, ips-, va- of oledpaneel. Geen van deze types zijn goed of fout, maar ze hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen en bepalen zo voor een groot deel hoe jouw ervaring met het scherm zal zijn.

Tn was het paneeltype dat je in de eerste generatie flatscreen monitors vond. In tegenstelling tot ips- en va-panelen biedt een tn-paneel matige kijkhoeken, waarbij de kleuren en helderheid snel afnemen naarmate je scheef achter je scherm gaat zitten. Een tn-paneel is echter wel erg goedkoop, waardoor we dit veel terugvinden in instapmodellen.

 Ons algemene advies is om tn-panelen links te laten liggen als je een goed scherm zoekt, vooral omdat ips- en va-monitors vandaag de dag ook niet meer zo duur hoeven te zijn. Ben je een gamer die puur voor de snelheid van een scherm gaat en weinig geeft om de kleurprestatie of kijkhoek, dan kun je een tn-paneel overwegen, maar ieder ander kan beter verder kijken naar een va- of ips-paneel.

Ips

Het uitgangspunt voor een allround- of productiviteitsmonitor is een ips-paneel. Het was oorspronkelijk een flink duurdere techniek, maar bracht wel kwalitatief betere schermen. Goede ips-panelen bieden namelijk wel het kleurbereik waar je op hoog niveau mee kunt foto- of videobewerken, en geven meestal ook een aangenamere ervaring; ze worden vaak als rustiger ervaren.

Eerdere generaties ips-panelen stonden bekend als traag, maar tegenwoordig behoren de sommige ips-panelen juist tot de snelste schermen op de markt, en zien we ook voor mensen die graag een spelletje spelen, ips-panelen als beste optie uit de bus komen. De meeste gamers profiteren tenslotte ook van een betere beeldkwaliteit, kleuren, en dergelijke.

©PXimport

Va voor contrast

Va-panelen waren ooit de tussenweg tussen tn en ips, maar spelen vandaag de dag een compleet andere rol, namelijk die van contrastkampioen. Vergeleken met ips en tn is het contrast van va-schermen veel beter, wat ze vooral op het gebied van entertainment erg interessant maakt, ook omdat de kijkhoeken en kleuren over het algemeen alsnog erg goed zijn.

Toch verliest va terrein. En dat is vooral omdat de beeldkwaliteit op het contrast na wat achter blijft op ips, zeker als goede kleuren echt een must zijn. De enige reden om toch een va-paneel te overwegen, is de lagere kosten. 

©PXimport

Oled vooral voor tv

In televisies zijn oledschermen al niet meer weg te denken, en tegenwoordig heeft dit type paneel zich ook de intrede gedaan bij monitors. Hoewel oled prachtig contrast biedt en voor velen een fantastische ervaring is, blijft het een gevoelig issue bij computermonitors. Zo blijft burn-in heikel punt, en is dat zeker op een pc met veelal veel vaste elementen, zoals de taakbalk, een probleem. Het is prachtig voor wie wat risico’s durft te lopen, maar blind adviseren kunnen we vooralsnog niet.

Resolutie

Een hogere schermresolutie heeft een enorme impact op je ervaring. Meer pixels betekent zowel een scherper beeld als meer werkruimte, en daar profiteert bijna iedereen van. De populairste resolutie van het afgelopen decennium was 1080p, ook wel bekend als Full HD of 1920 × 1080 pixels. Dit zie je dan ook op de meeste betaalbare schermen terug. 

Gebruik je de monitor niet om iedere dag acht uur op te werken en voer je er slechts kantoortaken op uit, dan is Full HD prima. Kijk je gedurende de dag echt veel naar het scherm, dan kun je beter uitkijken naar een monitor met een hogere resolutie. Denk aan 1440p (WQHD, 2560 × 1440 pixels), 4K (UHD, 3840 × 2160 pixels), of 1440p Ultrawide (UWQHD, 3440 × 1440 pixels). 

Met hogere resoluties is het veel makkelijker om meerdere applicaties naast elkaar te draaien. Zet bijvoorbeeld je Word-document aan de ene kant van je scherm en je browser aan de andere kant. Ook voor creatieve applicaties, zoals Adobe Photoshop of Adobe Premiere Pro, is een hogere resolutie onmisbaar. Voor die laatste doelgroep, videobewerking met Premiere Pro, is zelfs 1440p al wat krap, en adviseren we een nog hogere resolutie.

Voor gamers is de resolutie een kwestie van het afwegen van de voor- en nadelen. Gamen op een hogere resolutie zorgt voor meer immersie in je spel, maar dat vereist ook meer van je grafische kaart. 1440p is voor deze doelgroep normaal gesproken de gulden middenweg.

©PXimport

Formaat

Er is geen ideaal formaat scherm, het is maar net wat op jouw bureau past en welke resolutie je wilt. 1080p op een 24inch-scherm oogt veelal prima, maar wil je een reuzescherm van 43 tot 55 inch, dan is 1080p veel te blokkerig. Andersom geldt hetzelfde: 4K is fantastisch, maar je hebt er niets aan op een klein scherm.

Tot enkele jaren geleden was een scherm van 24 inch de standaard, tegenwoordig is dat 27 inch, maar 32inch-monitors maken een flinke opmars. Het 27- tot 32inch-formaat misstaat op de meeste bureaus niet. De ervaring leert dat je hier snel aan went, bovendien is dat formaat niet zó groot dat je moet zoeken naar wat er op je scherm gebeurt. 

Vind bij Kieskeurig.nl de beste 32inch-monitoren voor de laagste prijs.

Niet geheel verrassend zijn dit dan ook de formaten waarvoor tal van goede schermen te vinden zijn en waarbij hogere resoluties zoals 1440p of 4K uitstekend passen. Het is dan ook ons advies om dit als uitgangspunt te nemen voor algemeen gebruik, productiviteit en gaming.

Een 34- of 38inch-monitor kan een alternatief zijn. Die zijn ongeveer even hoog als een 27inch-monitor, maar een stuk breder. Het gevolg is dat je netto wat meer werkruimte hebt, maar niet iedereen is gecharmeerd van een dergelijk breed beeld. Zelf ervaren is dan ook het beste advies.

Refreshrate

Hoewel een sneller scherm ook in algemeen gebruik of productiviteit merkbaar soepeler aanvoelt, zijn schermen met een hoge refreshrate, denk aan 144 Hz of hoger, waar de traditionele standaard 60 Hz is, toch vooral als gamer te overwegen. Voor games, of je nu razendsnelle e-sports-titels of adventuregames als God of War of the Witcher 3 speelt, is een snel scherm absoluut waardevol. 

Voor echte fanatieke gamers kan een hogere verversingssnelheid hét verschil maken tussen winnen en verliezen en voor hen is het argument helder. Maar ook voor iedereen die slechts af en toe een spelletje speelt, is de winst van een hogere refreshrate duidelijk zichtbaar.

Bewegende objecten zijn nu eenmaal zichtbaar scherper, en dat maakt de ervaring aangenamer en rustiger voor de ogen. Daarbij hoeft een snel scherm tegenwoordig ook niet heel veel meer te kosten.

De stap van 60 Hz naar 144-165 Hz is heel erg groot, maar is wel aan te raden voor zowel fanatieke als casual gamers, omdat je dit kunt combineren met de hogere resoluties die voor algemeen gebruik en productiviteit gewenst zijn. Zo kun je het beste van beide werelden combineren.

©PXimport

Variabele refreshrate

Speel je graag een spelletje, dan gaat het niet alleen om snelheid van het scherm, maar ook om de variabele refresh rate, oftewel VRR. Traditioneel ververst een scherm op vaste intervallen, van boven naar beneden. Zo kan het gebeuren dat de bovenkant van het scherm een bepaald frame weergeeft, terwijl de onderkant nog niet zo ver is. Dit effect heet tearing, en als het je eenmaal opgevallen is, kun je er niet meer omheen.

Met een variabele refreshrate geeft je monitor het beeld weer zodra de videokaart er klaar voor is. Het gevolg is een soepeler beeld, zonder haperingen en tearing.

Heb je een AMD-videokaart, kijk dan naar een monitor met ondersteuning voor Freesync om van VRR te kunnen profiteren. Heb je een Nvidia-videokaart, zoek dan naar de termen ‘G-Sync’ of ‘G-Sync compatible’.

©PXimport

Ergonomie

Een goed scherm is belangrijk, maar een goede houding achter je scherm is dat ook. Het is tegenwoordig gelukkig goed gesteld met de ergonomie van de betere monitors, waarbij basale functies als het verstellen van de hoogte, tilten en roteren om de as in nagenoeg alle monitors standaard zijn. Nagenoeg standaard is echter geen synoniem voor gegarandeerd, dus zorg ervoor dat je bij de keuze voor een monitor de specificaties nog even checkt.

Aansluitingen

Het aantal aansluitingen op monitors kent nauwelijks beperkingen; de meeste beschikken wel over DisplayPort en HDMI, en daarmee kun je eigenlijk wel alle computers van de afgelopen jaren verbinden. Alleen als je een hele oude computer wilt gebruiken met enkel VGA- of DVI-aansluitingen, wordt het wat lastiger. 

VGA is achterhaald en vormt daarom een goede reden om de pc te upgraden. Een DVI-uitgang op je pc vormt geen probleem, want met een DVI-naar-HDMI-kabel kun je er alsnog een moderne monitor aan koppelen.

Als je een pc van slechts enkele jaren oud hebt, dan kun je stilstaan bij welke aansluitingen je nog meer op je monitor wilt terugzien. Zo kan een ingebouwde usb-hub in je monitor een handige toevoeging zijn als je usb-apparaten aan je monitor wilt koppelen. Ook de moderne usb-c-aansluiting die op sommige monitors zit, is erg fijn, vooral voor thuiswerkers met een laptop. Zo kun je buiten de deur gewoon op je laptop werken, en bij thuiskomst steek je de usb-c-kabel van de monitor in je laptop en kun je verder werken op de grote monitor en de daaraan gekoppelde randapparatuur. 

Ga je voor een monitor met usb-c-aansluiting, dan raden we ook aan te controleren of de monitor over usb power delivery beschikt. Zo kun je met één kabel je laptop koppelen en opladen, en kun je de lader van je laptop lekker in de tas laten zitten. Ideaal!

©PXimport

Extra features

Heb je nagedacht over het type scherm, het schermformaat, de resolutie, de refreshrate en de aansluitingen, dan word je al richting een bepaald soort scherm gestuurd. Toch loont het ook nog na te denken over de volgende punten:

- HDR. Dit kan een enorme boost opleveren in de ervaring met films en games. Helaas is de HDR-weergave van de meeste monitors maar matig. Voor een goede HDR-ervaring moet je op zoek naar een scherm met een VESA-certificaat (DisplayHDR 1000 of hoger) en dan ben je al snel 1000 euro of meer kwijt.

- VESA mount. Wil je de monitor op een beugel monteren, let dan op ondersteuning voor VESA mount.

- Curve. Weliswaar een subjectief punt, maar bedenk of je een gebogen scherm wilt of niet. Twijfel je? In onze optiek voegt het pas echt wat toe bij schermen van 32 inch en groter.

- Speakers. De meeste monitors hebben geen speakers, of het zijn speakers van twijfelachtige kwaliteit. Handig voor het bekijken/beluisteren van een video bijvoorbeeld. Maar wil je echt van muziek genieten, dan ben je altijd beter af met een losse speakerset of headset.

Benieuwd hoeveel geld je maandelijks aan boodschappen, abonnementen en verzekeringen spendeert? Een digitaal huishoudboekje komt dan goed van pas. Importeer je banktransacties, koppel je bankrekening(en) of voer alle betalingen handmatig in. Vervolgens zie je in één klap aan welke zaken je je geld uitgeeft. Zo krijg je meer grip op je financiën. We zetten de beste Nederlandstalige hulpjes op een rij.

Hoewel veel banken in hun apps alle uitgaven specificeren, zijn digitale huishoudboekjes nog altijd de moeite waard. Afhankelijk van welke toepassing je kiest, kun je namelijk meerdere rekeningen koppelen. Zo krijg je dus een compleet beeld van alle inkomsten en uitgaven. Veel online tooltjes zijn gratis, maar de functionaliteit is vaak beperkt. Voor de volledige versie dien je een maand- of jaarabonnement af te sluiten. Aangezien we met een digitaal huishoudboekje de uitgaven juist willen inperken, passeren in dit artikel alleen gratis oplossingen de revue.

BankTrans

Hoewel de Nederlandse eigenaar begin 2024 met de ontwikkeling van BankTrans stopte, blijft het programma nog wel bestaan. Download een versie voor Windows, macOS of Linux en importeer vervolgens banktransacties van verschillende rekeningen. Dat kan via diverse bestandsformaten, zoals csv, txt en MT940. Bij vrijwel iedere Nederlandse bank kun je een geschikt transactiebestand ophalen.

De oubollige gebruikersomgeving is even wennen. Zodra de transactiegegevens zijn ingelezen, verschijnen alle inkomsten en uitgaven in een lange waslijst. Bekijk onder meer of iets via een incasso, betaalautomaat of iDEAL is betaald. Je dient handmatig categorieën aan transacties toe te wijzen. Sleep hiervoor geselecteerde transacties naar een categorie aan de linkerkant. Wanneer deze klus eenmaal is geklaard, zie je precies hoeveel geld je maandelijks of jaarlijks aan pakweg kleding, cadeaus en brandstof uitgeeft. Gebruik hiervoor de filteropties.

Budgetbeheerder, Geld tracker

Zoek je een digitaal huishoudboekje voor je smartphone of tablet, dan is Budgetbeheerder, Geld tracker een goede keuze. Deze breed gewaardeerde app is zowel voor Android als iOS beschikbaar. Je kunt de toepassing gratis gebruiken, al komen er dan wel regelmatig advertenties en reclamevideo’s tevoorschijn.

Dit huishoudboekje is simpel in gebruik. Selecteer eerst de gewenste datum en tik daarna op het plusteken om inkomen of een kostenpost toe te voegen. Kies hierbij ook een van de beschikbare categorieën. Is deze lijst niet compleet? Geen probleem, want je maakt in de instellingen zo nodig een nieuwe categorie aan. Handig is dat je (een foto van) een kassabon, factuur of loonstrook kunt bijsluiten.

Helaas is het importeren van een transactiebestand niet mogelijk. Hierdoor kost het veel tijd om alles handmatig in te voeren. Wie alle transacties zorgvuldig toevoegt, kan een balans van een week, maand, jaar of aangepaste periode opvragen. Stel optioneel herinneringen in, zodat je het huishoudboekje op gezette tijden kunt bijwerken.

De Huishoudkist

Net als BankTrans heeft ook De Huishoudkist een gedateerde vormgeving. Bovendien vraagt de softwareontwikkelaar voor het analyseren van banktransacties een klein bedrag. Plaats een transactiebestand van jouw bankrekening in de downloadmap van Windows. Via Invoer / Import bank plukt De Huishoudkist alle transacties uit het bankbestand. Werkt het goed en wil je grafieken van de ingelezen banktransacties tonen, dan kost deze module eenmalig 7,60 euro. Als alternatief kun je de boel ook handmatig invoeren.

Je dient eigenhandig de juiste categorieën aan betalingen en inkomsten toe te voegen. De Huishoudkist heeft hiervoor een uitgebreide lijst. Een pluspunt is dat je een heleboel grafieken kunt opvragen, zoals de gemiddelde inkomsten en uitgaven per maand of het jaarbudget van jouw gezin. Daarnaast kun je een grafiek met uitgaven van alle geselecteerde categorieën opvragen. Wil je liever niet dat andere gezinsleden De Huishoudkist gebruiken, dan beveilig je het programma met een wachtwoord.

Dyme Basic

Dyme is een modern vormgegeven app voor Android en iOS. We bespreken in dit artikel de gratis basisversie. Maak na de installatie eerst een account aan. Overigens kun je ook met een profiel van Apple, Google of Facebook inloggen. Vervolgens ga je je bankrekening koppelen, waarna Dyme automatisch alle transacties ophaalt. Soms werkt deze koppeling niet meteen, maar blijf het in dat geval gewoon proberen. Ben je ietwat huiverig om zomaar bankgegevens met een app te delen? Weet dan dat Dyme voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank. Al jouw gegevens worden gecodeerd opgeslagen.

Je kunt optioneel pushberichten aanzetten. Zo weet je een dag van tevoren bijvoorbeeld wanneer de woonstichting huur afschrijft of jouw werkgever salaris stort. Fijn is dat Dyme Basic op eigen houtje inkomsten, vaste lasten en uitgaven categoriseert. Dat scheelt vergeleken met andere huishoudboekjes een heleboel tijd! Je kunt hierbij naar onderliggende subcategorieën doortikken.

De app checkt ook of er voor bepaalde verzekeringen, energieleveranciers en providers goedkopere alternatieven zijn. Misschien kun je zelfs rechtstreeks overstappen. Dit is trouwens een belangrijk verdienmodel van Dyme, want het Amsterdamse bedrijf strijkt op die manier commissies op. Met de betaalde versie (Silver of Gold) kun je onder andere ongewenste contracten opzeggen, eigen categorieën toevoegen en transacties naar Excel exporteren.

MijnGeldzaken.nl - Brons

In 2019 nam MijnGeldzaken.nl het populaire online huishoudboekje AFAS Personal over. Deze dienst is nog altijd gratis beschikbaar, al is het zogenoemde Brons-account wel beperkt. Zo koppel je in tegenstelling tot Dyme Basic slechts één rekeningnummer. Verder kun je niet budgetteren en geen eigen categorieën aanmaken. Wie niet op deze beperkingen zit te wachten, betaalt voor een Koper-abonnement zo’n 27 euro per jaar.

Nadat je een account hebt aangemaakt, log je op de website of in een app (Android en iOS) in. MijnGeldzaken.nl kan zo nodig gegevens van een oud AFAS Personal-account importeren. Het dashboard is behoorlijk uitgebreid. Neem dus even de tijd om alle functies te verkennen. Je kunt een bankrekening koppelen óf handmatig banktransacties importeren via een csv-bestand. Helaas is voor gratis leden het koppelen van een bankrekening slechts een beperkte periode beschikbaar. MijnGeldzaken.nl voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank.

Het huishoudboekje toont in het hoofdscherm hoeveel geld je volgens historische data deze maand nog ontvangt en nog dient te betalen. Verder wijst MijnGeldzaken.nl zelfstandig categorieën aan inkomsten en uitgaven toe. Een cirkeldiagram toont hoeveel geld je aan wonen, huishouden, vervoer, verzekeringen, vrije tijd en kleding spendeert. Jammer genoeg maakt deze webdienst nauwelijks gebruik van kleuren, waardoor de gebruiksomgeving nogal saai oogt.

Bankkoppeling intrekken

Je kunt de zogeheten PSD2-koppeling naar jouw bank op ieder moment weer stopzetten. Nuttig voor het geval je Dyme of MijnGeldzaken.nl niet meer gebruikt. Duik hiervoor in de instellingen van de gebruikte tool en navigeer naar je bankgegevens. Vervolgens kun je de PSD2-koppeling intrekken.

Conclusie

Hoewel de mogelijkheden van MijnGeldzaken.nl Brons en Dyme Basic in grote lijnen overeenkomen, geven we toch de voorkeur aan laatstgenoemde aanbieder. Je kunt hiermee in de gratis versie namelijk meerdere rekeningnummers koppelen, waarna deze app alle transacties automatisch categoriseert. Bovendien blijft de bankkoppeling in stand, terwijl die bij MijnGeldzaken.nl Brons na de proefperiode vervalt. Wellicht wil je liever niet dat het digitale huishoudboekje banktransacties rechtstreeks bij jouw bank ophaalt. In dat geval zijn BankTrans (desktopprogramma) en Budgetbeheerder, Geldtracker (app) bruikbare alternatieven.

Sony lanceert met de PS-LX3BT en PS-LX5BT twee nieuwe draadloze draaitafels. Met een prijsverschil van precies 100 euro (349 vs 449 euro) rijst bij veel consumenten direct de vraag: heb je die extra kwaliteit van het duurdere model eigenlijk wel nodig als je toch via bluetooth luistert?

Veel mensen denken onterecht dat de kwaliteit van een platenspeler er niet toe doet zodra je het signaal draadloos verstuurt. 'Bluetooth comprimeert het geluid toch, dus waarom zou ik betalen voor betere hardware?' is een veelgehoorde aanname. In dit artikel leggen we uit waarom de mechanische basis zelfs bij draadloos luisteren van belang is, en wanneer je die 100 euro beter in je zak kunt houden.

De strijd tegen trillingen

De belangrijkste technische reden om voor een duurder model zoals de PS-LX5BT te kiezen, zit 'm puur in de fysica: massa en materiaal. Een platenspeler is in feite een seismograaf; hij moet minuscule trillingen in de groef van een plaat registreren, maar mag geen enkele andere trilling oppikken.

Bij instapmodellen is de behuizing vaak lichter en de toonarm eenvoudiger. Hierdoor dringen trillingen van de motor, je voetstappen of zelfs de luidsprekers makkelijker door tot de naald. Dit resulteert in een rommelig geluidsbeeld. De PS-LX5BT onderscheidt zich hier met een zwaardere, uit één stuk opgebouwde behuizing en een aluminium toonarm.

Een bluetooth-chip verstuurt uiteindelijk exact wat hij binnenkrijgt. Als de naald door een lichtere constructie trillingen oppikt of de groef niet stabiel volgt, wordt die vervorming óók digitaal verstuurd. Geen enkele dure codec (zoals aptX Adaptive) kan een slecht bronsignaal repareren. Een betere mechanische basis zorgt in dit geval dus voor een schoner signaal vóórdat de bluetooth-compressie plaatsvindt.

©Sony

Gemak boven audiofiel genot

Wanneer is het instapmodel (de PS-LX3BT) dan wél de slimste keuze? Als je vinyl vooral ziet als een sfeervolle toevoeging aan je interieur en je luistersessies vaak op de achtergrond plaatsvinden. Deze goedkopere speler is ontworpen voor gebruiksgemak (met één druk op de knop speel je een plaatje af) en voelt zich prima thuis in elk interieur.

Sluit je de speler aan op een compacte soundbar of een draagbare speaker in de keuken? Dan vallen de subtiele details die een duurdere speler wel oppikt vaak weg in de beperkingen van je luidspreker. Voor het draaien van een plaatje tijdens het koken of borrelen biedt het duurdere model in deze context nauwelijks hoorbare meerwaarde.

©Sony

Wanneer details verloren gaan in de mix

De beperkingen van een lichtere, goedkopere platenspeler merk je pas zodra je écht gaat luisteren. Zet je een hoofdtelefoon met goede noise-cancelling op, dan hoor je bij een instapper sneller bijgeluiden, zoals een lichte brom van de motor of een minder strakke baslijn omdat de naald het moeilijk heeft bij complexe muziekstukken.

De PS-LX5BT met zijn zwaardere rubber mat en stabiele arm zorgt voor rust in het geluid. Vooral bij dynamische muziek (met harde en zachte stukken) of oudere platen die niet meer perfect vlak zijn, moet het betere mechaniek de naald stabieler in de groef houden. Daardoor hoor je meer muziek en minder 'apparaat'.

Prijs versus prestatie

Het idee dat hardware er niet toe doet bij bluetooth-audio is een fabel. De mechanische kwaliteit van de platenspeler bepaalt de kwaliteit van het bronmateriaal. Voor achtergrondmuziek en sfeer is de Sony PS-LX3BT een prima stijlvolle keuze. Echter, wie de stabiliteit en rust in zijn muziek zoekt die vinyl zo uniek maakt, vindt in de PS-LX5BT een duidelijk hoorbare upgrade. Die 100 euro betaal je niet voor extra functies, maar voor een stabielere basis van je geluid.