Heb je net een frisse Linux-installatie uitgevoerd, dan is het tijd om eerst de essentiële programma's binnen te halen. In dit artikel stellen we de beste Linux-software aan je voor en leggen we ook uit hoe het installeren werkt. Dat gaat namelijk net even anders dan op Windows.

Een applicatie is in Linux op verschillende manieren te installeren. De meeste software vind je in repositories ofwel pakketbronnen, met vele honderden toepassingen. De kans is groot dat ook jouw Linux-distro in een grafische interface voor het pakketbeheer voorziet. Voor Ubuntu is dat Ubuntu Software Centre, voor Linux Mint de Software Manager (Programmabeheer). Van hieruit software installeren is zo simpel als het gewenste pakket zoeken en een download- of installatieknop in te drukken.

In veel Linux-distro’s laat deze ‘pakketbeheerder’ zich ook vanaf de terminal aanroepen, bijvoorbeeld met sudo apt-get install <pakketnaam>.

Het kan gebeuren dat bepaalde toepassingen zich niet in zo’n repository bevinden. In dat geval kun je het pakketbestand wellicht rechtstreeks downloaden van de site van de ontwikkelaar. Zulke bestanden kunnen diverse extensies hebben, zoals .deb (Ubuntu, Linux Mint, Debian, …) of .rpm (Red Hat, openSUSE, …). 

Ook deze software is op diverse manieren te installeren, bijvoorbeeld vanaf de terminal. In Ubuntu kan dat bijvoorbeeld met de commando’s:

wget https://dl.google.com/linux/direct/google-chrome-stable_current_amd64.deb

sudo dpkg -i google-chrome-stable_current_amd64.deb

Of je dubbelklikt op het gedownloade pakketbestand waarna de grafische pakketbeheerder het installatieproces overneemt. Met deze methodes kun je zo ongeveer alle gewenste software installeren. Zeker degenen die we hieronder bespreken.

©PXimport

Office-documenten bewerken

Een van de meest populaire kantoortoepassingen is een heuse suite, namelijk LibreOffice dat zich zo’n tien jaar geleden afsplitste van het nog steeds bestaande OpenOffice. De suite bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder een tekstverwerker (Writer), rekenblad (Calc), presentatiepakket (Impress) en een tekentool (Draw). De interface heeft veel weg van oudere MS Office-versies en de suite is redelijk compatibel met de formaten van MS Office (vooral de tekstverwerker).

Andere kantoorsuites zijn onder meer OnlyOffice en WPS Office (het vroegere Kingsoft Office, gratis voor persoonlijk gebruik). De interface oogt erg fraai en je kunt uiteenlopende documenten in een enkel applicatievenster openen.

Deze suite bevat ook enkele degelijke pdf-tools, waarmee je pdf-documenten kunt annoteren en bewerken. Een nog krachtiger pdf-tool is Master PDF Editor, waarbij de gratis editie de bewerkte pdf’s helaas wel van een watermerk voorziet. Dit valt te omzeilen door een oudere versie te installeren (4.3.89) via www.tiny.cc/pdfmastered (deb) of www.tiny.cc/pdfmastered2 (rpm). 

Met deze tool kun je onder meer tekst en objecten manipuleren, afbeeldingen en tekst invoegen en verplaatsen, allerlei annotaties doorvoeren, heuse pdf-formulieren creëren en documenten digitaal ondertekenen. 

©PXimport

Speciale tekstverwerkers

Schrijft of bewerk je vaak scripts, html-code of programmeertalen dan is Notepadqq een uitstekende teksteditor. Die heeft trouwens veel weg van zijn Windows-tegenhanger (Notepad++). Uiteraard ondersteunt de tool syntax highlighting (voor meer dan 100 talen) en ook automatisch inspringen. Bijzonder is wel ‘multiple editing’: je kunt meerdere cursors in je code plaatsen en die vervolgens op die locaties tegelijkertijd bewerken.

Heb je de voorkeur voor een gewone tekstverwerker? Het liefste zonder al te veel toeters en bellen, waarbij je dus makkelijker gefocust blijft op je eigen tekst? Dan zijn Focuswriter en Aphostrophe (vroeger UberWriter) prima oplossingen. Deze laatste heeft bijvoorbeeld een focusmodus waarbij alle tekstregels grijs kleuren behalve de zin waarmee je bezig bent. 

Tijdens het typen kan Apostrophe ook alle bedieningselementen verbergen. Handig is ook de live teller van woorden en tekens. Exporteren kan naar diverse formaten, waaronder odt, pdf, epub, html en rtf.

Aan de andere kant van het spectrum vinden we een heuse dtp-editor (desktop publishing) als Scribus. Deze tool is weliswaar niet zo krachtig als Adobe InDesign maar is dus wel helemaal gratis en opensource. 

Je creëert frames in je publicatie en die voorzie je van de gewenste objecten, zoals afbeeldingen of tekstkaders, inclusief ondersteuning van cmyk-kleurbeheer. Op die manier maak je snel een fraai vormgegeven publicatie, of het nou gaat om een uitnodiging of een compleet clubmagazine.

©PXimport

Fotobewerking in Linux

Vind je Adobe Lightroom wat duur, dan heb je een prima alternatief aan Darktable. Die doet zowel dienst als fotobeheerder en fotobewerker, met een indrukwekkend aantal bewerkingsmodules en met ondersteuning van diverse raw-formaten. Zowat alle wijzigingen en metadata die je met de bewerker doorvoert, komen in een xmp sidecar-bestand terecht maar bij het exporteren kun je die alsnog in de fotobestanden zelf opnemen. Een vergelijkbare tool is Digikam. Deze heeft bovendien een leuke gezichtsherkenningsmodule.

Is het je meer te doen om foto’s creatief bewerken, dan kun je nauwelijks om het populaire Gimp heen. De interface is misschien niet zo gebruiksvriendelijk maar het programma kan met nagenoeg alle fotoformaten overweg. Het heeft bovendien een indrukwekkend functiearsenaal, inclusief laagmaskers, bezier-curves, filters en een animatiemodule. Het laat zich ook gemakkelijk uitbreiden met tal van extensies.

Met de afbeeldingenbrowser gThumb kun je foto’s op allerlei manieren bekijken. Hiermee kun je niet alleen diashows samenstellen en bekijken, maar bijvoorbeeld ook webalbums. Foto’s rechtstreeks vanaf een camera importeren is ook mogelijk. Verder kun je met gThumb foto’s ook (in batch) roteren, schalen en bijsnijden. 

Daarnaast kun je een aantal klassieke beeldmanipulaties uitvoeren, zoals het aanpassen van contrast, helderheid en verzadiging, of foto’s zwart/wit maken of van een of ander kleurfilter voorzien. Trefwoorden en beoordelingen aan je foto’s toewijzen kan ook, maar metadata weer weghalen is net zo goed mogelijk.

©PXimport

Overige grafische programma's

Krita is een leuke tool voor wie graag creatief uit de hoek komt en over enig teken- of schildertalent beschikt. Het kan overweg met de meest gebruikelijke grafische tabletten en laat je met bestaande afbeeldingen werken of helemaal vanaf nul een eigen artistieke tekening  ontwerpen. Er zijn heel wat penselen beschikbaar en die kun je ook zelf aanpassen, of je creëert gewoon je eigen penselen. Dankzij de laagondersteuning en talrijke filtereffecten zijn ook best complexe creaties mogelijk.

Inkscape is ook een ontwerpprogramma maar werkt op een geheel andere manier. Terwijl Krita op pixels gebaseerd is, werkt Inkscape met vectorfiguren, vergelijkbaar met bekende commerciële pakketten als Coreldraw of Adobe Illustrator. Bitmap-plaatjes kun je in Inkscape eventueel overtrekken om ze zo naar vectorfiguren om te zetten. Inkscape heeft een gestroomlijnde interface en kan ook met meer geavanceerde functies overweg, zoals klonen en alfablending. Alleen op het vlak van tekstformattering scoort de tool wat matig.

Liggen je ambities net wat hoger en spreken ook heuse 3D-ontwerpen je aan, dan kun je eigenlijk niet buiten het populaire Blender. Dit is een geïntegreerde 3D-suite met een erg actieve en enthousiaste community. Je kunt hier niet alleen terecht voor modelling en rendering, maar ook voor animatie en interactieve creaties. Houd wel rekening met een steile leercurve – maar dat heb je bij elk 3D-ontwerpprogramma.

©PXimport

Video's bewerken in Linux

In Linux zijn heel wat opensource videobewerkingstools te vinden waarvan de meeste de uitstekende ffmpeg-bibliotheek gebruiken, die compatibiliteit garandeert met tal van bestandsformaten. Een van de bekende tools is het vrij laagdrempelige OpenShot. 

De interface heeft de typische drieledige opbouw van video-editors: een tabblad voor je projectbestanden, een voor het videovoorbeeld en onderaan een reeks audio- en videosporen op een tijdlijn. De bedoeling is dus dat je je mediabestanden naar de gewenste plaats op de tijdlijn versleept. 

Daarna kun je er allerlei effecten op loslaten: van het wegknippen van overtollige fragmenten, tot het invoegen van allerlei transities en het experimenteren met beeld- en geluidseffecten, zoals ‘chromakey’ (groen scherm). Exporteren kan naar uiteenlopende videoformaten. 

Minder bekend maar ook prima is Kdenlive, die zelfs videoclips met meerdere audiosporen kan importeren en over een stevig effectenarsenaal beschikt. Mag het nog iets professioneler? Ga dan voor DaVinci Resolve. De leercurve is behoorlijk veel steiler dan bij bijvoorbeeld OpenShot, maar de functies zijn ook veel uitgebreider. 

Codecs als Apple ProRes worden zomaar ondersteund, maar het importeren van ‘eenvoudige’ mp3-bestanden lukt dan weer niet zonder conversie. Het zal je weinig verbazen dat de betaalde Studio-variant (circa 260 euro) enkele extra functies aan boord heeft, zoals hardware-versneld coderen, ook met meerdere gpu’s, resoluties hoger dan uhd en gezichtsherkenning.

©PXimport

Audio bewerken

Wie muziekbestanden of andere audio-opnames wil bewerken haalt met het populaire Audacity een uitstekende tool in huis. Je kunt meerdere audiosporen tegelijk inladen (tot 32-bit/384kHz-audio) en bewerken of mixen. En ook zelf opnames maken van diverse audiobronnen. Audacity komt ook met een aardig aantal instelbare geluidseffecten, zoals fade-in, echo en galm, en enkele tools voor spectrumanalyse. 

Liefhebbers van midi-keyboards kunnen het gratis LMMS overwegen, die we nog het beste als een instap-daw (digital audio workstation) kunnen beschrijven. Deze tool laat je geïmporteerde muziek met diverse instrumentenplug-ins te bewerken, waaronder enkele synthesizers. Een echte audio-editormodule zit er helaas niet bij – maar daar hen je dan weer Audacity voor.

Of je tast in de portemonnee voor het bekende pakket Ardour, dat alle gebruikelijke niet-lineaire bewerkingen niet-destructief kan doorvoeren en zich met allerlei vst-2 plug-ins laat uitbreiden.

©PXimport

Video's afspelen, e-mailen en meer

Heb je behoefte aan een flexibele mediaspeler, probeer dan eens VLC Media Player. Die kan namelijk van huis uit overweg met bijna alle mogelijke containers en codecs, voorziet in flink wat audio- en video-effecten, en laat zich zelfs als mediaconverter en -recorder inzetten.

Ben je een verwoed verzamelaar van e-boeken dan mag Calibre niet ontbreken. Hiermee kun je niet alleen e-boeken lezen maar ook beheren en synchroniseren met de exemplaren op je mobiele apparaten. Rechtstreeks downloaden van allerlei online collecties kan ook.

Van dezelfde uitgevers als de browser Firefox is er ook Thunderbird, een van de betere e-mailclients. E-mailaccounts instellen doe je met behulp van wizards. Handig is ook dat je e-mailberichten in diverse tabbladen kunt openen en een snelfilter zorgt ervoor dat je vlug op de gewenste berichten inzoomt.

Tenslotte dan: vergeet een wachtwoordbeheerder niet, zoals het gratis en opensource KeePassXC. Deze tool is een afsplitsing van het populaire KeePassX maar voorziet in een fraaiere interface en een betere browserintegratie. Tip: zie ook onze gratis cursus Veilig omgaan met wachtwoorden.

Nintendo brengt Super Mario Bros. Wonder opnieuw onder de aandacht met een Switch 2-upgrade en bijbehorende uitbreiding. Wij mochten de uitbreiding recent al spelen en wat blijkt: de game verandert feitelijk in Mario Party. De duidelijke focus op multiplayer doet ons vooral afvragen of we nóg zo’n partygame nodig hebben.

Om eerlijk te zijn betrad ik onlangs de burelen van Nintendo in het Duitse Frankfurt met een klein katertje. Iets te veel wijntjes de avond ervoor - ook ik ben niet zonder zonden. Gelukkig was daar het creatieve elan van de Japanse ontwikkelaar, die de droge smoel en lichte koppijn deed wegsmelten als sneeuw voor de zon. Mijn god, wat heb ik toch allemaal voor leuks gespeeld vorige week.

Wat nu voorligt is de uitbreiding annex heruitgave van Super Mario Bros. Wonder. Nintendo plakt een kenmerkend tergende titel op het pakket, die ik alleen nu en onderaan dit stuk zal gebruiken: Super Mario Bros. Wonder – Nintendo Switch 2 Edition + Samen naar het Bellabelpark. Tot zover mijn zuurheid hoor, want Nintendo brengt een uitbreiding uit waar je in potentie enorm van zal smullen. Tenminste, als je zit te wachten op nóg een partygame.

©Nintendo

Met recht een 2D-Mario Party

Ik kon samen met een paar collega’s ruim een half uur aan de slag met het multiplayersegment in twee verschillende speelsituaties. We speelden met z’n vieren op één console, waarna we uit elkaar gingen en elk een eigen console kregen. We speelden via lokale, draadloze verbinding verder. Het werkt allemaal uiterst soepel, ideaal wanneer je je realiseert dat je straks met één exemplaar samen kunt spelen met vrienden die de game niet in het bezit hebben.

Bellabel Park breidt Wonders Flower Kingdom uit met een groot pretpark. Vanuit daar krijg je toegang tot talloze multiplayerervaringen, in de vorm van verschillende attracties met elk een stuk of acht verschillende levels. Er zijn varianten waarin je samenwerkt of het juist tegen elkaar opneemt. Elke minigame is ook nog te tunen op drie verschillende moeilijkheidsgraden, waardoor de game in feite verandert in een tweedimensionale Mario Party. In versus-situaties heb je ook nog de keuze om voor free-for-all te gaan of om in teams te spelen. Met recht een 2D-Mario Party dus.

Woede en plezier volgen elkaar op

Elk level zet ons in Frankfurt voor een unieke uitdaging. Teken paden zodat andere spelers ze kunnen bewandelen (dat werkt verrassend goed met de muismodus van de Joy-Con), probeer als levende stuiterbal alle andere stuiteraars (lees: de twee Duitsers naast me) voor te zijn bij de finish, of zorg dat jouw superschattige baby Yoshi de meeste appeltjes eet. Elk level is dezelfde prettige chaos die, áls je kunt communiceren (alweer die Duitsers!), zeer efficiënt te doorlopen is.

Zo lekker als het voelt wanneer je met zijn vieren zo’n uitdaging haalt, zo chagrijnig werd ik van twee specifieke minigames. Eentje draaide letterlijk om verstoppertje spelen. Twee spelers zoeken, de andere twee veranderen met één druk op de knop in iets dat zich in het level bevindt. En dan moet ik stil blijven zitten, zorgen dat ik niet opval. Dat lukt dus nooit, waardoor ik in tijdsbestek van drie minuten totaal overprikkeld raak door alle shit op het scherm. Chaos óm de chaos.

©Nintendo

Oké, deze tweede krijgt misschien ietwat onterecht m’n furie, maar er was dus ook zo’n level waarin we aan bloemen moesten hangen. Ja, we hingen aan bloemen, de wind blies ons naar voren en dan moet je dus kantelen om de meeste wind onder je bloem te krijgen. Natuurlijk: onderweg kom je allemaal van die random obstakels tegen die je nooit kunt ontwijken als je blind op volle snelheid wil gaan.

Dat deed ik dus. Woede, alleen maar woede. “Rotspel”, denk ik nog voordat we doorgaan. Het is niets meer dan katerige coping vanwege mijn eigen incompetentie. Bij al die 2v2-minigames kan ik die Duitser naast me nog de schuld geven, maar hier val ik dan toch door de mand. Niet leuk.

©Nintendo

Zit je écht op nog een partygame te wachten?

Maar goed, los van de smaak en skill van ondergetekende: aan de kwaliteit van Bellabel Park valt weinig af te dingen. De modus is leuk om te spelen en zal groepen spelers tot in de lengte van dagen kunnen vermaken. Echter, is die partygame-behoefte inmiddels niet wat verzadigd? Alleen al op Nintendo Switch 2 heb je met Mario Party Jamboree en Mario Kart World genoeg aan couch co-op-chaos op de markt.

Waarom geen schepje boven op de basiservaring van Wonder? Nieuwe, nog brutere levels? Zeker wanneer je beseft dat bijvoorbeeld een New Super Mario Bros. U al ongelooflijk veel multiplayergeweld in de basisgame had. Oké, eerlijk: dit bouwt wel degelijk voort op de basisgame. Je krijgt nieuwe personages met Rosalina en Luma en een avontuur waarin je de Koopalings moet verslaan.

©Nintendo

Dat stemt hoopvol, maar het lijkt vooral om remixes van bestaande levels te gaan. Als dat de ambitie van Nintendo is, dan stellen ze me toch een beetje teleur, al schijnen de kindjes Koopa wel allemaal bizarre Wonder-vormen te krijgen in de uitbreiding. Ik heb er zelf niets van gespeeld bij Nintendo, maar de marketing wijst erop. Maar goed, in het donker zijn alle katten grijs, zullen we maar zeggen. Super Mario Bros. Wonder laat zich in maart weer zien en ik ga een kijkje nemen.

Super Mario Bros. Wonder – Nintendo Switch 2 Edition + Samen naar het Bellabelpark verschijnt op 26 maart voor Nintendo Switch 2.

Er is al wat meer bekend over welke trailers van aankomende films we tijdens de Super Bowl in de nacht van 8 op 9 januari kunnen verwachten. Opvallend genoeg zullen er waarschijnlijk geen trailers volgen van de Marvel-films die op de planning staan.

Deadline heeft een overzicht gepubliceerd met wat voor trailers we zoal tijdens de Super Bowl kunnen verwachten. De site meldt dat het zeer waarschijnlijk is dat er in ieder geval trailers van films als The Super Mario Galaxy Movie, de nieuwe Steven Spielberg-film Disclosure Day, Scream 7, The Mandalorian and Grogu en Minions 3 uitgezonden zullen worden.

Wel opvallend is dat het er op lijkt dat Marvel niets op de planning heeft staan. Dit terwijl er dit jaar twee Marvel-films staan uit te komen. In juli verschijnt Spider-Man: Brand New Day, terwijl aankomende december het langverwachte Avengers: Doomsday te zien zal zijn. Van laatstgenoemde film zijn onlangs al vier teaser trailers uitgekomen.

Super Bowl

Desalniettemin zal er dus genoeg te zien zijn tijdens de Super Bowl in de nacht van 8 op 9 december, zoals trailers van de hierboven genoemde films. Bedrijven pakken tijdens dit grootse Amerikaanse sportevenement altijd uit met trailers en reclames met diverse wereldsterren daarin. Aanstaande maandag zal het internet dus vol staan met interessante nieuwe trailers en reclamespots.