ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Reis naar mars met het Interplanetary Transport System

Al eeuwen droomt de mensheid van het reizen naar andere planeten. Na de maan leek Mars lang interessant, maar het lijkt nog lang te duren voordat we daar definitief landen. Toch? Of is een reis naar mars dichterbij dan we denken?

Niet als het aan Elon Musk ligt. De ambitieuze visionair die met SpaceX de hele lanceermarkt overhoop gooit door herbruikbare raketten te bouwen en lanceringen voor een spotprijs aan te bieden, zegt al jaren maar wat graag naar Mars te willen. Musk presenteerde daar eerder dit jaar een uitgebreid plan voor. Hij stelt een systeem voor dat in 2022 een eerste proeflancering moet doen en dat in 2024 voor het eerst mensen naar Mars moet brengen. Dat soort plannen is al vaker geopperd, maar als Elon Musk praat wordt dat niet onterecht serieus genomen.

Het Interplanetary Transport System of ITS moet hét project worden waar SpaceX in de toekomst naartoe wil. Dat project is op z’n zachtst gezegd ambitieus te noemen: het bedrijf wil tientallen raketten per jaar(!) lanceren met daarin honderden(!!) reizigers die makkelijk naar Mars kunnen reizen om daar een kolonie te starten.

En oh ja, de nieuwe raketten kunnen in de toekomst ook worden ingezet om op aarde in korte tijd grote afstanden af te leggen. Het is lastig om door de grandioze verkooppraatjes van Musk heen te kijken, maar wie dat doet ziet een weldoordacht plan waarbij voornamelijk geld het grote probleem is, en waarbij schaalbaarheid het sleutelwoord is. SpaceX wil klein beginnen en de plannen vervolgens stapsgewijs uitbreiden.

Big fucking rocket

Centraal in de plannen voor het ITS staat een enorme raket die uit slechts één trap bestaat, door Musk liefkozend de ‘BFR’ of ‘Big Fucking Rocket’ genoemd. Als die af is, kan de raket 150 ton naar een lage aardbaan brengen. Ter vergelijking: de Saturnus 5 kon tijdens het Apollo-programma 118 ton lanceren. De BFR wordt schaalbaar, zodat er ook kleinere versies kunnen worden gebouwd. Die moeten uiteindelijk de bestaande raketten van SpaceX vervangen. De BFR heeft een eigen laadruimte die in de raket zelf zit, zodat er geen aparte capsule nodig is voor vracht.

Uiteindelijk moeten alle bestaande SpaceX-raketten plaatsmaken voor de nieuwe raket. Op dit moment is dat alleen nog de Falcon 9, maar in de nabije toekomst komt daar de veel grotere Falcon Heavy bij, waarmee grotere vrachten naar boven kunnen worden gestuurd. Ook de Dragon-capsule, nu nog gebruikt om vracht naar het ISS te brengen en in de toekomst om astronauten te lanceren, verdwijnt en wordt geïntegreerd in de BFR.

Het is nog lastig een voertuig zacht te laten landen, en op dit moment onmogelijk om het weer te laten opstijgen

-

Ook nieuw aan de raket zijn de twee nieuwe motoren. Terwijl de Falcon 9 nog negen (aha!) Merlin-motoren gebruikt, krijgt de BFR slechts twee aandrijfmotoren. Die ‘Raptors’ worden op dit moment al uitvoerig getest en moeten net als de Merlin-motoren in en uit te schakelen zijn – ook tijdens een vlucht.

Dat laatste is vooral interessant voor de landing op Mars, want dat is op dit moment één van de grootste obstakels van de Rode Planeet: het is nog lastig daar een (groot) voertuig zacht te laten landen, en op dit moment onmogelijk om het weer te laten opstijgen. De Raptor-motoren moeten ervoor zorgen dat de BFR van een snelheid van 7 m/s afremt totdat hij veilig verticaal landt – precies zoals SpaceX nu al doet met zijn bestaande raketten.

Uitdagingen

Musk doet het overkomen alsof het slechts een kwestie van tijd (en geld) is voordat het plan rond is, maar technologisch gezien is er nog een aantal zaken dat moet worden opgelost. De raket moet zowel in een aardbaan worden bijgevuld (en dat is in microzwaartekracht nog nooit getest) en vervolgens moet op Mars brandstof van methaan en zuurstof worden gemaakt om de raket weer vol te tanken (ook nooit gedaan). Het landen met retroaandrijving en supersonische snelheden is eveneens een heet hangijzer: daar is op dit moment nog geen goed systeem voor en bestaande missies hebben aangetoond dat de landing uitermate riskant is.

Je moet van goeden huize komen om zo’n ambitieus plan te kunnen presenteren, en hoewel Elon Musk in het verleden niet alleen woorden, maar ook veel daden heeft laten zien, kwam er veel kritiek op zijn plannen. Die kritiek richt zich met name op de financiële situatie, en dat is meteen het gedeelte waar Musk geen sluitend antwoord op kan geven. Een bemande missie kost naar conservatieve schattingen van NASA meer dan 30 miljard dollar om te ontwikkelen en te lanceren, dus SpaceX heeft nog even te gaan voordat het dat bedrag bij elkaar heeft.

Musk wil zoals gezegd al het geld dat SpaceX met zijn lanceringen verdient in de ontwikkeling van het ITS stoppen. Dat bedrag kan mooi oplopen als het bedrijf raketten kan hergebruiken in plaats van telkens opnieuw te bouwen, maar zelfs een herbruikbare raket is minder dan de helft goedkoper dan een conventionele ‘wegwerpraket’. Wel schroeft SpaceX het aantal lanceringen in een jaar flink op. In 2017 werd een recordaantal van zeventien raketten gelanceerd; in 2018 moeten dat er dertig worden en in de toekomst nóg meer.

De toekomst

Toch is het totaal niet duidelijk hoeveel geld het private SpaceX heeft, nodig heeft en kan verdienen. Voorlopig lijkt het er niet op dat het bedrijf ooit naar de beurs gaat en blijven de financiën schimmig. Musk lijkt niettemin iets goed te doen en zijn bedrijf gezond te houden. Zijn intenties om een Mars-kolonie te bouwen zijn bovendien oprecht. Of het gaat lukken, is echter de vraag, maar misschien moeten we vast nadenken over de eerste woorden op de planeet. ‘Elon, bedankt!’ misschien?

▼ Volgende artikel
Waarom je monitor op het moederbord aansluiten je pc vertraagt
© Provokator
Huis

Waarom je monitor op het moederbord aansluiten je pc vertraagt

Je sluit je nieuwe monitor aan, de pc start op, maar de prestaties in zware programma's en games vallen vies tegen. In dit artikel ontdek je waarom de aansluiting op je moederbord de grafische kracht van je computer negeert en hoe je dat direct oplost voor maximale rekenkracht.

Het is een klassieke fout bij het opbouwen van een werkplek: de videokabel in het eerste gat steken dat je tegenkomt aan de achterzijde van je computerkast. Vaak belandt de kabel dan in een van de poorten van het moederbord, terwijl de krachtige videokaart een verdieping lager ongebruikt blijft. Dit misverstand ontstaat omdat beide aansluitingen identiek ogen, maar de interne route die de data aflegt verschilt als dag en nacht. Daarom leggen we je uit hoe je het volledige potentieel van je hardware benut en waarom die extra investering in je grafische kaart anders weggegooid geld is.

De interne omweg via de processor

Als je de HDMI- of DisplayPort-kabel in het moederbord plugt, dwing je de computer om de geïntegreerde grafische chip van de processor te gebruiken (mits die is ingeschakeld via het BIOS). Wij hebben dat uiteraard nog even getest en merkten dat alles inderdaad veel minder soepel aanvoelt zodra de processor deze dubbelrol moet vervullen. In plaats van dat de data direct naar de gespecialiseerde kernen van de videokaart gaat, moet de processor nu zowel de algemene berekeningen als de visuele output verwerken.

Dat veroorzaakt een een hoop warmte in de behuizing en de ventilatoren van de CPU beginnen sneller te loeien om de extra last op te vangen. Het is al met al een onhandige route waarbij de dure videokaart onderin je kast simpelweg geen signaal doorgeeft aan je scherm.

©stas_malyarevsky

Hier moet je de HDMI-kabel dus níét in steken als je de beste prestaties wilt.

Aansluiting heeft wel degelijk een functie

Er zijn echter specifieke scenario's waarin deze aansluiting juist je beste vriend is, bijvoorbeeld tijdens het stellen van een diagnose als er iets opeens niet werkt. Als je pc bijvoorbeeld geen beeld geeft via de videokaart, is inpluggen op het moederbord de enige manier om te controleren of de rest van je systeem nog wel functioneert.

Ook voor een eenvoudige kantoormonitor, die alleen wordt gebruikt voor tekstverwerking en e-mail, volstaat de interne chip van de processor en is een dedicated videokaart niet eens nodig. Deze route bespaart energie en houdt de pc stiller, omdat de zware videokaart (als die er is) in een diepe slaapstand kan blijven. Voor een secundair scherm waarop je alleen statische informatie zoals een chatvenster of Spotify in beeld hebt, kan deze configuratie zelfs een slimme manier zijn om de hoofdvideokaart te ontlasten van onnodige basistaken.

Verlies grafische rekenkracht

Zodra je echter een zware taak start, zoals videobewerking of een moderne game, loopt de pc direct tegen een muur aan. De geïntegreerde graphics hebben namelijk geen eigen snel geheugen en snoepen zodoende rekenkracht van het werkgeheugen van je systeem. Je merkt dat aan haperende beelden, een lage framerate en textures die traag laden.

Zo kan het gebeuren dat een krachtige gaming-pc, die normaal gesproken honderd frames per seconde (100 fps) haalt, via de moederbordaansluiting terugvalt naar een onwerkbare diavoorstelling van minder dan 10 fps. De hardware is aanwezig, maar de snelweg naar het scherm is afgesloten, waardoor je in feite maar een fractie van de capaciteit krijgt waarvoor je hebt betaald.

Situaties waarin je deze aansluiting sowieso moet vermijden

Het aansluiten op het moederbord is een absolute dealbreaker voor iedereen die met visuele content werkt of veeleisende games speelt. Als je voor honderden euro's een videokaart hebt aangeschaft, is het een kostbare vergissing om de monitor ergens anders in te pluggen.

Ook bij het gebruik van een 4K-monitor kan de interne chip de verversingssnelheid vaak niet bijbenen, waardoor je naar een schokkerig beeld zit te kijken terwijl je hardware veel vloeiender kan presteren. Voor creatieve professionals die software gebruiken voor 3D-rendering is het gewoon onmogelijk om te werken; de software zal vaak zelfs een foutmelding geven omdat de benodigde grafische bibliotheken niet worden ondersteund door de standaard processor-chip.

De snelle poorten zitten meestal verder naar onderen en zijn doorgaans horizontaal gepositioneerd.

Zo vind je de juiste poort

Kijk eens goed naar de achterkant van je computerkast om te bepalen of je de volle snelheid benut. De aansluitingen van het moederbord staan altijd verticaal in een blok met andere poorten, zoals usb en ethernet. De aansluitingen van de videokaart zitten een stuk lager en staan horizontaal in een aparte sleuf. Zit je kabel in het bovenste blok, dan werk je op de 'reservemotor'.

Verplaats de kabel naar de horizontale poorten onderaan en je zult direct horen dat de pc anders reageert bij het opstarten. Soms moet je na deze wissel de pc even herstarten, zodat de drivers de nieuwe configuratie herkennen en de resolutie optimaal kunnen instellen voor jouw specifieke beeldscherm.

Klaar voor optimale prestaties?

Het aansluiten van een monitor op het moederbord in plaats van de videokaart zorgt ervoor dat de grafische rekenkracht van de pc onbenut blijft omdat het systeem terugvalt op de beperkte interne chip van de processor. Dat leidt tot een drastische afname in prestaties bij games en zware software, aangezien de gespecialiseerde hardware van de videokaart volledig wordt gepasseerd. Voor een optimale ervaring moet je de monitor altijd in de horizontale poorten van de videokaart prikken. Alleen in noodgevallen of bij eenvoudiger kantoortaken is de moederbordaansluiting een bruikbaar alternatief.

▼ Volgende artikel
Bespaar nu al op de nieuwste Samsung Galaxy bij Belsimpel!
Huis

Bespaar nu al op de nieuwste Samsung Galaxy bij Belsimpel!

Nu de presentatie van de nieuwe Samsung Galaxy-topreeks nadert, draait de geruchtenmolen op volle toeren. Terwijl de techwereld uitkijkt naar de officiële onthulling op 25 februari, rijst de vraag hoe jij deze smartphone als eerste in huis haalt zonder meteen de hoofdprijs te betalen. Bij Belsimpel staat de deur al op een kier voor vroege vogels die willen profiteren van scherpe kortingen.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Belsimpel

Het mag geen verrassing zijn dat Samsung dit jaar vol inzet op wat zij noemen 'een nieuw tijdperk voor AI', waarbij de hardware volledig in dienst staat van slimme software. Of je nu razendsnel tekst wilt vertalen of je foto’s naar een professioneel niveau wilt tillen zonder ingewikkelde bewerkingsprogramma’s, de nieuwe generatie toestellen is ontworpen om dit soort processen vloeiender dan ooit te laten verlopen. De relevantie van deze upgrade zit 'm vooral in de naadloze integratie van AI in je dagelijkse handelingen, waardoor je telefoon proactief met je meedenkt in plaats van alleen commando's uitvoert.

Haal deze nieuwe Galaxy S via Belsimpel als eerste in huis!

©Samsung

Komende woensdag wordt bekend hoe de opvolger van de Galaxy S25 er uit zal zien.

Krachtige techniek onder de motorkap

Achter de vertrouwde schermen schuilt een flinke dosis nieuwe rekenkracht. Voor de Europese markt wijzen alle signalen op het gebruik van de eigen Exynos 2600-chip, die qua prestaties niet onderdoet voor de krachtigste processors van de concurrentie. In de praktijk betekent dit dat apps sneller opstarten en zware taken, zoals het renderen van video’s of intensief gamen, moeiteloos worden afgehandeld.

Het meest opvallende aan de nieuwe Ultra-variant is de mogelijke overstap naar de Snapdragon 8 Elite Gen 5, die met een indrukwekkende kloksnelheid van 4,74 GHz de absolute top van de markt opzoekt. Gecombineerd met een standaard opslagcapaciteit die is verdubbeld naar 256 GB heb je direct genoeg ruimte voor al je media en applicaties zonder dat je je zorgen hoeft te maken over een volgelopen geheugen.

Visuele beleving voor elk moment

De visuele ervaring blijft een speerpunt met drie verschillende schermformaten die variëren van handzaam tot gewoon lekker groot. Of je nu kiest voor de reguliere 6,3-inch variant of het indrukwekkende 6,9-inch scherm van de Ultra, de variabele verversingssnelheid zorgt ervoor dat animaties altijd vloeiend ogen terwijl de batterij wordt gespaard tijdens het lezen van tekst.

Voor de fotografieliefhebber brengt de nieuwe generatie verbeterde camerasoftware, die ruis minimaliseert en details verscherpt, zelfs als de lichtomstandigheden verre van ideaal zijn. Met de mogelijkheid om video's in 8K-resolutie op te nemen, leg je herinneringen vast in een kwaliteit die nog wel even mee kan.

©Samsung

Ook de Galaxy S25 Ultra krijgt dit jaar uiteraard een opvolger.

Welke moet je hebben?

Het vinden van de juiste match hangt natuurlijk af van hoe je je toestel gebruikt. Voor de gebruiker die veel onderweg is en waarde hecht aan een compact toestel dat makkelijk met één hand te bedienen is, blijft het basismodel de meest logische keuze. Wie echter de grenzen van mobiele fotografie wil opzoeken of een groot canvas nodig heeft voor werk en entertainment, vindt in de Ultra-opvolger de nodige extra's, zoals een groter diafragma voor superieure nachtfotografie. Het Plus-model vormt hierbij de gulden middenweg voor wie een groot scherm wenst zonder direct over te stappen naar de meest geavanceerde (camera)technologie.

Direct profiteren van persoonlijke voordelen

Het omarmen van al deze nieuwe technologie hoeft niet ingewikkeld te zijn. Belsimpel maakt de overstap extra aantrekkelijk door een systeem van persoonlijke kortingscodes aan te bieden aan iedereen die zich vooraf inschrijft. Hierdoor combineer je het voordeel van de nieuwste hardware met een direct financieel extraatje.

Wanneer je je aanmeldt bij Belsimpel , ontvang je niet alleen toegang tot exclusieve prijzen, maar profiteer je ook van 200 euro opslagvoordeel en een cashback van 30 euro. De ideale manier om direct bij release de beste deal te bemachtigen voor jouw nieuwe dagelijkse compagnon.

Klaar voor de opvolger?

Meld je hier vast aan voor extra voordeel!

Jouw weg naar de nieuwe Galaxy

De officiële onthulling vindt plaats op 25 februari om 19.00 uur Nederlandse tijd. Je kunt dit evenement live volgen via de kanalen van Belsimpel, waarbij je ook nog eens kans maakt om een van de nieuwe toestellen te winnen. Door je nu alvast in te schrijven via de actiepagina van Belsimpel, verzeker je jezelf van de hoogste korting en ben je als een van de eersten op de hoogte van alle officiële specificaties.

De opvolgers van de Samsung Galaxy S25-serie bieden met de Exynos 2600-chip en uitgebreide AI-functies een krachtige upgrade voor elke gebruiker. Dankzij een verdubbelde standaardopslag van 256 GB en geavanceerde camera-opties met 8K-video is het toestel volledig voorbereid op de toekomst. Door je vooraf in te schrijven bij Belsimpel, profiteer je van exclusieve kortingen tot wel 230 euro! Het Galaxy Unpacked-evenement op 25 februari markeert het officiële startpunt van dit nieuwe AI-tijdperk.

Maak je ecosysteem compleet!

Naast de nieuwe smartphones onthult Samsung op 25 februari ook de langverwachte opvolgers van de Galaxy Buds 3 Pro. Of je nu op zoek bent naar nog betere ruisonderdrukking of een kristalhelder geluid voor je favoriete playlists, deze nieuwe oortjes zijn ontworpen om naadloos samen te werken met de nieuwste Galaxy-toestellen. Goed nieuws voor wie direct wil upgraden: ook op deze nieuwe Buds geeft Belsimpel direct bij de lancering een hoge korting. Zo geniet je niet alleen van de nieuwste techniek in je broekzak, maar ook van de beste audio-ervaring in je oren tegen een extra scherpe prijs!