Windows zit vol met handige trucs die nét even meer uit het besturingssysteem halen. Je moet ze alleen maar net even kennen. Met de 15 Windows 10-tips in dit artikel zorgen we er onder andere voor dat bepaalde taken geautomatiseerd worden, wel zo efficiënt!

1. Windows taakplanner

Er zijn veel handelingen op de computer die we regelmatig herhalen. Die kun je automatiseren met de Windows Taakplanner. Open de Taakplanner door te klikken op Start en vervolgens Taakplanner in te typen. Wanneer je nu in het rechterdeelvenster klikt op Basistaak maken, dan kom je in een eenvoudig stappenplan. Je kunt aangeven wanneer de taak moet worden gestart (Trigger), bijvoorbeeld dagelijks, wekelijks, wanneer de computer start enzovoort.

Vervolgens kun je aangeven wat die actie moet zijn: een programma starten, een e-mail versturen of een bericht weergeven op het scherm. Die laatste twee opties zijn officieel ‘afgeschaft’, maar werken nog wel. Op deze manier kun je bijvoorbeeld eenvoudig rond lunchtijd je dieet-software laten starten of Netflix automatisch openen voor een geplande pauze.

©PXimport

2. Schuifopruiming

Wie een flinke harde schijf heeft, zal niet snel de behoefte hebben om ruimte vrij te maken. Loop je echter tegen ruimtegebrek aan, dan is het goed om te weten dat Windows daar een handig hulpje voor aan boord heeft. Schijfopruiming start je eenvoudig door te klikken op Start en vervolgens Schijfopruiming in te typen. Je ziet dan direct hoeveel ruimte het programma vrij kan maken.

Dit lijkt in bepaalde gevallen niet veel, maar klik je vervolgens op de knop Systeembestanden opschonen, dan toont het programma ineens nog veel meer bestanden die verwijderd kunnen worden. Dit kan al snel oplopen tot enkele gigabytes.

3. Mediastreaming

Wist je dat als je een smart-tv hebt, de kans groot is dat je beelden van je pc naar je tv kunt streamen? Klik op Start, tik mediastreaming in en klik op de optie die verschijnt. Standaard is deze functionaliteit uitgeschakeld, maar zoals je ziet schakel je het met één muisklik in.

Wanneer je smart-tv (of box) met hetzelfde netwerk verbonden is, zie je dat je eenvoudig de content van je pc kunt bekijken.

4. Quick Assist

Heb je een probleem met je pc, maar is de persoon die je kan helpen niet in de buurt? Geen nood: met Quick Assist kun je anderen vragen om je computer tijdelijk over te nemen om je te helpen. Je vindt Quick Assist door de naam van het programma in te typen in het menu Start.

Nu klik je op Ondersteuning krijgen. De persoon die je helpt, klikt op Ondersteuning geven. Er wordt dan een code gegenereerd die deze persoon aan jou door moet geven. Je vult die in en vervolgens kan er verbinding gemaakt worden en kan de andere persoon je computer besturen.

©PXimport

5. Sneller delen

Sinds de integratie van OneDrive is het heel eenvoudig om bestanden snel te delen met andere computers binnen of buiten het netwerk. Maar er zijn ook andere manieren om te delen. Stel dat er iemand is naar wie je met grote regelmaat bestanden stuurt via mail en je vindt het irritant om telkens al die stappen te doorlopen. Dat kan dus sneller.

Rechtsklik op het bestand dat je wilt delen en klik vervolgens op Delen. Je kunt dan klikken op Mail, maar je kunt ook aangeven met welke personen je vaak deelt. Als je die persoon instelt, kun je voortaan direct op die persoon klikken, waarna er een mail wordt opgesteld en het bestand automatisch wordt toegevoegd.

6. Dynamische vergrendeling

Het is om talloze redenen belangrijk om je computer te vergrendelen wanneer je even niet voor het beeldscherm zit. Maar als je vaak wegloopt, is dat best een gedoe. Dynamische vergrendeling automatiseert dat. Je koppelt je smartphone via bluetooth aan je pc, en zodra de twee van elkaar verwijderd raken, vergrendelt de pc.

Je schakelt deze optie in door Dynamisch vergrendelen te typen in het menu Start. Plaats een vinkje bij de optie, koppel je smartphone aan je pc, en het automatisch vergrendelen is een feit.

7. Zelf legende prullenbak

De prullenbak leeggooien is een snelle en handige manier om meer ruimte vrij te maken op je pc. Maar waarom leegt dat ding zichzelf niet? Dat kán dus wel degelijk, alleen is het niet standaard ingesteld, zodat je altijd nog bestanden terug kunt halen als he een fout hebt gemaakt.

Typ Opslag in het menu Start en klik op het gevonden resultaat. Zet de schakelaar bij Slim opslaan aan. Windows zal nu automatisch tijdelijke bestanden verwijderen en de prullenbak legen.

©PXimport

8. Windows Sonic Surround Sound

Windows 10 heeft een interessante optie om het geluid dat je hoort via je koptelefoon wat ruimtelijker te maken, genaamd Sonic Surround Sound. Deze optie is standaard uitgeschakeld. Je schakelt hem in door met de rechtermuisknop op het pictogram met de luidspreker te klikken en te kiezen voor Ruimtelijk geluid / Windows Sonic voor hoofdtelefoon. Het leukste is om even een koptelefoon op te zetten, een video te bekijken en de functie uit- en in te schakelen.

9. Taakweergave-tijdlijn

De Taakweergave (te activeren met de knop direct naast het vergrootglas, links in de Taakbalk) is een handige manier om weer te geven wat er allemaal openstaat in Windows. Maar onlangs is deze functie nog een stuk handiger geworden. Wanneer je deze weergave opent, zie je aan de rechterkant een schuifregelaar. Wanneer je die naar beneden schuift, krijg je een overzicht van wat er bijvoorbeeld gisteren en eergisteren openstond. Een soort browsergeschiedenis voor Windows dus.

©PXimport

10. Concentratiehulp

Als je je graag wilt concentreren en tijdelijk niet gestoord wilt worden, dan is Concentratiehulp in te schakelen. Klik hiervoor op het pictogram van Actiecentrum in het Systeemvak, dan op Uitvouwen en daarna op Concentratiehulp. Notificaties en andere afleidende zaken worden nu tijdelijk geblokkeerd.

Hoe deze blokkering precies werkt kun je zelf bepalen door in Start Concentratiehulp te typen, en de instellingen van deze functionaliteit naar je hand te zetten.

11. Videokaart toewijzen

Wanneer je een grafische chip op je moederbord hebt zitten én een krachtige videokaart hebt ingebouwd, dan heb je in Windows 10 de mogelijkheid om aan te geven welk programma welke hardware mag gebruiken. Zo wil je bijvoorbeeld dat Photoshop je videokaart gebruikt, maar Kladblok heeft die helemaal niet nodig. Op deze manier kun je heel wat energie en systeembronnen besparen.

Klik op Instellingen in Start en vervolgens op Systeem, Beeldscherm en Grafische instellingen. Klik op Bladeren en voeg de programma’s toe aan wie je de hardware wilt toewijzen. Klik nu op Opties bij het betreffende programma en bepaal welke hardware gebruikt mag worden.

©PXimport

12.Bestanden/mappen hoofdlettergevoelig maken

Je kunt bestanden en mappen nu eenvoudig hoofdlettergevoelig maken in Windows 10. Het gevolg daarvan is dat je dus zowel een map Foto’s als foto’s kunt hebben in één map. Om de inhoud van een map hoofdlettergevoelig te maken, klik je op Start, typ je cmd, rechtsklik je op Opdrachtprompt en klik je op Als administrator uitvoeren.

Vervolgens voer je het volgende commando in: fsutil.exe file setCaseSensitiveInfo “C:\Foto’s” enable waarbij C:\Foto’s moet worden vervangen door het pad naar de map waarvan je de inhoud hoofdlettergevoelig wil maken. De wijzigingen zijn direct van kracht.

13. Werken met het cloud-klembord

Het heeft een decennium of twee geduurd, maar eindelijk heeft het Klembord van Windows een flinke upgrade gekregen. Je kunt de functie inschakelen via Instellingen, Systeem, Klembord. Wanneer je nu items (tekst, foto’s enzovoort) kopieert met Ctrl+C, dan worden deze in je cloud-Klembord geplaatst. De Windows-toets in combinatie met de letter V roept dit Klembord op, waarna je eruit kunt plakken.

En het mooiste is: in de instellingen kun je ook aangeven dat dit Klembord gesynchroniseerd moet worden tussen alle apparaten die hetzelfde Microsoft-account gebruiken.

©PXimport

14. Delen via het netwerk

We beschreven eerder al even hoe je bestanden kunt delen via de functie Delen in het contextmenu, maar je kunt bestanden en mappen ook eenvoudig delen via het netwerk. Klik hiervoor met de rechtermuisknop op het bestand of de map die je wilt delen, en klik vervolgens op Eigenschappen, Delen.

Wanneer je nu klikt op Geavanceerd delen, kun je precies aangeven wie de map of het bestand mag openen, welke rechten deze persoon heeft en hoeveel mensen tegelijkertijd toegang hebben tot de map of het bestand.

15. OneDrive op aanvraag

Tot slot een tip die ons leven met meerdere pc’s een stuk eenvoudiger heeft gemaakt. OneDrive (tegenwoordig geïntegreerd binnen Windows) is superhandig, maar het feit dat alle bestanden worden opgeslagen op alle pc’s waarop je de dienst gebruikt, is natuurlijk niet efficiënt. Dat kan sinds kort gelukkig anders.

©PXimport

Klik op OneDrive in het Systeemvak, vervolgens op Meer, en daarna op Instellingen. In het tabblad Instellingen ziet je nu het kopje Bestanden op aanvraag.Wanneer je een vinkje plaatst bij deze optie, zal OneDrive alle bestanden op je harde schijf laten zien alsof ze er staan; in werkelijkheid nemen ze geen ruimte in. Pas als je ze opent, dan worden ze gedownload.

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.