Tip van een oplettende PCM-lezer: "Waarom kijken jullie niet eens naar Reaper, een muziekapplicatie ontwikkeld door de auteur van het fantastische Winamp." En kijk, meer is er niet nodig om onze aandacht te trekken!

Als een professioneel producer ons wijst op een muziekpakket waarvan we nog nooit gehoord hebben, dan zijn we meteen geïntrigeerd. We schreven in PCM oktober over pakketten als Sonar, Cubase en ProTools, maar Reaper is minstens even goed, aldus diezelfde professionele gebruiker. Voor we Reaper gingen downloaden, deden we toch nog even een korte rondvraag bij bevriende muzikanten/producers. Conclusie: totaal onbekend. De bezoekersaantallen van de website en het profiel van de bezoekers (forum) bevestigen ons vermoeden: veel animo, amper of geen professionele gebruikers. Maar is dat terecht?

Kopen

Het pakket koop je online: www.reaper.fm. Professionele gebruikers betalen $225, maar wij – voor de gelegenheid vermomd als amateur – konden de applicatie downloaden voor slechts $50, omgerekend nog geen €40. Wie liever niet meteen tot aanschaf overgaat, kan Reaper testen zonder enige functionele beperking. Bij het downloaden kijken we toch even raar op: een volledige audio- en midi-toepassing die amper 3,4 MB zwaar is? Het kan blijkbaar, want in minder dan vier minuten – het intikken van de url inbegrepen – kunnen we aan de slag met Reaper v2.51.

Schijn bedriegt

Na een razendsnelle opstart zien we een frisse, verzorgde en overzichtelijke interface. Alles wat we voor een eerste kennismaking nodig hebben, vinden we meteen terug: mengtafel onderaan, tracks erboven, menu's bovenaan en verhelderende pictogrammen. Als we de demo-song (inbegrepen in die 3,4 MB) inladen en op Play drukken, krijgen we meteen een eerste impressie. We zijn niet direct onder de indruk, maar het kan best ook aan de weinig inspirerende en slecht geproducete compositie liggen. Opvallend: we hoeven geen enkele instelling aan te passen; Reaper is blijkbaar slim genoeg om onze audio-instellingen correct te configureren.
Met midi hadden we meer moeite. Het is ronduit omslachtig om ons externe masterkeyboard te configureren. Zelfs met een usb-keyboard moeten we nog in menu's en submenu's duiken. Ook over de midi-ondersteuning kunnen we ons nauwelijks positief uitlaten. De meest rudimentaire functies zijn wel aanwezig, maar ze zijn slordig verpakt. Of wilde men bewust een eighties-effect nastreven? De grafische aantrekkelijkheid is blijkbaar een oppervlakkig verschijnsel, want ook als je dieper in de meegeleverde effecten en instrument duikt, slaat de saaiheid meteen toe. Behalve saai zijn de meeste plugins dermate onnauwkeurig dat ze niet professioneel inzetbaar zijn. Het volstaat niet om de tools een professionele naam te geven! Kortom: de plugins doen 'min of meer' wat ze beloven, maar om te concurreren met de pakketten uit PCM oktober (Sonar, Cubase, Live, Reason, FL Studio) is er meer nodig.

VST-Plugins

De VST-ondersteuning is dan weer wél uitstekend, maar we moeten het pakket wel duidelijk maken waar eerder geïnstalleerde VST-plugins zich bevinden. Let wel: het overkomt ook pakketten die een twintigvoud kosten. Eens de weg getoond, ondersteunt Reaper onze plugins zoals het hoort. Met de ASIO-drivers heeft Reaper ook geen moeite; we hoefden onze latency-instellingen – om maar iets te noemen – niet eens aan te passen om met onze dure plugins (van derden) te experimenteren. Over plugins gesproken: de meegeleverde instrumenten zijn een beetje belachelijk. Er zijn gelukkig genoeg gratis effecten en instrumenten te downloaden die beter ogen en klinken. De integratie in Reaper is een fluitje van een cent.PluspuntenMinpuntenConclusie

Reaper v2.51 is gezien zijn prijs zeker geen slechte muziekapplicatie, maar het pakket is duidelijk niet af en zeker niet klaar voor de concurrentie met de pakketten die we in PCM oktober testten. Als architectuur is Reaper een aantrekkelijke toepassing: gewoon optuigen met plugins van derden en klaar. Bij onze volgende vergelijkende vergelijkende test nemen we Reaper zeker mee. We zijn benieuwd hoe het pakket het er vanaf zal brengen, want de ontwikkelaars bij Cockos zitten duidelijk niet stil.

De plastic simkaart die we decennialang met een pinnetje uit onze telefoon peuterden, wordt steeds minder vanzelfsprekend: eSIM wint snel terrein (maar veel providers leveren nog altijd een fysieke simkaart als je dat wilt). Het belangrijkste verschil zit in de activering van je nummer en in hoe snel je kunt wisselen tussen toestellen of abonnementen.

Wat is eSIM precies?

Je kunt een eSIM het beste vergelijken met een programmeerbare chip die al in je telefoon zit. Waar een traditionele simkaart een fysieke sleutel is die je in een slot steekt, werkt eSIM als een slot dat je opent met een digitale code. In plaats van een kaartje te verwisselen, download je een profiel van je provider. Dat doe je meestal via de app van je provider of door een qr-code te scannen. In veel gevallen ben je binnen enkele minuten online, al kan de werkwijze per provider verschillen.

Providers in Nederland die eSIM ondersteunen

KPN, Odido en Vodafone ondersteunen eSIM al jaren, maar de fysieke simkaart is daar nog niet verdwenen. Vaak kun je bij het bestellen kiezen tussen eSIM en een plastic sim. Kies je voor eSIM, dan activeer je die meestal via de provider-app of met een qr-code/voucher.

Ook verschillende prijsvechters en virtuele providers bieden inmiddels eSIM aan, zoals Simyo, Youfone en Simpel. Hollandsnieuwe doet dit sinds november 2025 aan bestaande klanten; nog niet aan nieuwe klanten. Wil je zeker weten wat er kan, zoek dan op de site of in de app van je provider op eSIM. Je ziet dan snel wat de mogelijkheden zijn en of je bijvoorbeeld al kunt kiezen voor eSIM en of je nog zelf kunt kiezen tussen eSIM en een fysieke sim.

©hadrian - ifeelstock - stock.adobe.com

Toestellen die klaar zijn voor eSIM

De kans dat jouw telefoon eSIM ondersteunt, is het grootst bij modellen van de laatste jaren. Bij Apple kun je al sinds de iPhone XS (2018) eSIM gebruiken en Google Pixel-toestellen ondersteunen eSIM ook al een tijd. Bij sommige middenklassers van Xiaomi en Motorola is eSIM ook mogelijk. Tegelijk geldt: in het lagere segment is eSIM nog niet overal vanzelfsprekend, en bij telefoons van voor grofweg 2022 kom je het vaker niet tegen. Even checken in de specificaties (of in de instellingen bij 'simbeheer') voorkomt gedoe.

De voordelen van eSIM

Het grootste voordeel van eSIM is flexibiliteit, zeker als je reist. Ga je buiten de Europese Unie op vakantie, dan kun je vaak een reis-eSIM bundel kopen bij aanbieders zoals Airalo of Holafly en die direct downloaden. Je eigen nummer kun je intussen blijven gebruiken, bijvoorbeeld voor WhatsApp, terwijl je data via de reisbundel loopt.

Ook voor twee nummers op één telefoon is eSIM handig. Veel telefoons kunnen meerdere eSIM-profielen opslaan. Meestal kun je één of twee lijnen tegelijk actief houden (dat verschilt per model), maar het wisselen tussen werk en privé gaat in elk geval makkelijker dan met kaartjes.

De nadelen van eSIM

Esim maakt wisselen eenvoudiger, maar gaat niet altijd probleemloos. Het overzetten naar een nieuwe telefoon werkt vaak via de provider-app of via opnieuw activeren met een qr-code. Soms zit daar een extra beveiligingsstap tussen, of moet je eerst een nieuw profiel aanvragen. Dat kan betekenen dat je niet in één minuut klaar bent, zeker niet als je ook nummerbehoud of een overstapdatum hebt.

Er is nog een punt waar je pas aan denkt als het misgaat. Als je scherm kapot is, kun je niet altijd 'even' je simkaart in een andere telefoon stoppen om bereikbaar te blijven. Dan moet je eerst bij je provider inloggen om je eSIM-profiel op een ander toestel te activeren. Dat lukt meestal wel, maar het vraagt wél dat je toegang hebt tot je accounts.

Stappenplan: overstappen op eSIM

Begin met het simpelste: controleer of jouw telefoon eSIM ondersteunt. Dat doe je in de specificaties van het model of in de instellingen, waar je vaak 'mobiel netwerk' of 'simbeheer' vindt.

Houd je inloggegevens bij de hand. Bij eSIM draait alles om jouw account bij de provider: de app, je wachtwoord en soms een extra verificatie via sms of een authenticator. Zonder die toegang wordt activeren onnodig lastig.

Denk ook even aan die authenticator-apps. Als je bij een toestelwissel opnieuw moet inloggen en je 2FA zit op het oude toestel, kun je jezelf tijdelijk buitensluiten. Een back-up of overdracht van je authenticator scheelt stress op het moment dat je nummer net omschakelt.

Tot slot: zet je oude verbinding pas uit als je zeker weet dat de nieuwe werkt. Heb je nog een fysieke simkaart, laat die dan actief tot bellen, sms en data via de nieuwe activatie probleemloos lopen. Stap je over met nummerbehoud, dan  kan er bovendien een afgesproken omschakelmoment zijn waar je rekening mee moet houden.

Vanaf vandag biedt KLM tijdens diverse Europese vluchten gratis wifi aan voor Flying Blue-leden.

Dat kondigde het bedrijf gisteren aan. Ongeveer de helft van de Europese vluchten van de luchtvaartmaatschappij binnen Europa heeft vanaf vandaag gratis wifi. In de komende jaren moet er gratis, onbeperkt internet beschikbaar komen in alle A321neo's, E2 's en een deel van de B737-800's.

Internet tijdens KLM-vluchten was al een tijdlang beschikbaar, maar voorheen moesten passagiers een wifipas kopen om daar gebruik van te maken. Wifi is nu dus gratis in een gedeelte van de Europese vluchten, maar daar is wel een lidmaatschap op Flying Blue voor nodig. Dit lidmaatschap is echter geheel gratis af te sluiten.

Entertainment naar eigen invulling

Bij Europese vluchten zijn er geen entertainmentschermen aanwezig. Het is dan ook niet mogelijk om bijvoorbeeld films te bekijken via een scherm op de achterkant van passagiersstoelen. Dankzij de gratis wifi kunnen passagiers zichzelf toch vermaken tijdens vluchten. Zo kan men wifi gebruiken om op eigen apparaten (zoals laptops of smartphones) te e-mailen, internetten, muziek te luisteren, gamen of films te streamen.

"We luisteren goed naar wat onze passagiers belangrijk vinden en gratis internet stond al een tijdje op hun wensenlijst", zo stelt Stephanie Putzeist van de klantbeleving van KLM. "Met deze stap maken we de reis binnen Europa persoonlijker en comfortabeler: iedereen kan zijn vlucht op zijn eigen manier invullen en verbonden blijven. We zijn verheugd dat we dit nu voor onze passagiers mogelijk maken."