LG probeert met de Tone Free T90S een plekje te veroveren in de wereld van premium draadloze oordopjes. Voor 229 euro krijg je volgens LG hoogwaardige audio, slimme personalisatie en nog wat extra toeters en bellen. Klinkt mooi, maar is het écht zo bijzonder als LG beweert? We hebben de T90S grondig getest om te zien of deze oordopjes echt het prijskaartje waard zijn, of dat je beter verder kunt zoeken.

De LG Tone Free T90S is de nieuwste telg in de Tone Free-series. Dit model wordt geleverd met een indrukwekkende lijst aan specificaties. Denk dan aan drivers van puur grafeen, die een behoorlijke stap voorwaarts zijn in vergelijking met dynamische varianten. Die interne onderdelen zijn namelijk veel beter in staat te moduleren (het wisselen tussen toonsoorten). Ze bieden bovendien ondersteuning voor Snapdragon Sound, wat een verbeterde audiobeleving garandeert, ongeacht wat je aan het doen bent.

Daar staat wel een belangrijke kanttekening bij: Snapdragon Sound is alleen beschikbaar op apparaten die beschikken over de Snapdragon 8 Gen 3- of X Elite-processor. Daarnaast is er ondersteuning voor Dolby Atmos, inclusief head tracking, en ben je in staat het niveau van het ruimtelijke effect aan te passen – maar dat kan dan weer alleen op iOS. Zo op het eerste gezicht lijkt de LG Tone Free T90S dus klaar voor de toekomst, maar je hebt daar wel specifieke apparaten voor nodig. En geen van die apparaten biedt momenteel toegang tot álle functies.

©Wesley Akkerman

Een geavanceerde oplaadcase

Android-gebruikers kunnen kiezen uit drie audiocodecs, namelijk aptX Adaptive, SBC en AAC, terwijl iOS-luisteraars alleen de laatste twee codecs kunnen gebruiken (zoals Apple ontworpen heeft). De oordoppen maken gebruiken van bluetooth 5.4, de nieuwste bluetooth-versie van dit moment, en bieden een nog steeds unieke functie via de oplaadcase. Je kunt die namelijk aansluiten op een koptelefoon- of usb-c-aansluiting van een media-apparaat zonder bluetooth en zodoende het geluid draadloos doorsturen – net zoals dat met de recente Jabra’s kan.

Die oplaadcase biedt een totale accuduur van 36 uur, maar alleen als je de actieve ruisonderdrukking uitschakelt. Anders zal dat ongeveer 20 uur in totaal bedragen. Dat is een beetje weinig tegenwoordig. In het doosje zitten overigens nog meer functies verwerkt. Zoals UVnano-technologie, die de oordopjes tot 99,99 procent kan vrijmaken van bacteriën. We hebben het al eens eerder gezegd: dat hebben we helaas niet kunnen testen, dus dat moeten we maar geloven. We vermelden het er toch bij, zodat je weet waar je je geld aan uitgeeft.

©Wesley Akkerman

Vooral een heldere sound

De LG Tone Free T90S-dopjes hebben een goede en stabiele verbinding. Het viel ons op dat we naar de keuken en terug konden lopen (met een dikke muur ertussen), terwijl de gekoppelde smartphone enkele meters verderop op het bureau lag. Daarnaast hebben we volop gebruikgemaakt van de multipointfunctionaliteit, omdat er vanwege verbouwingen in de straat overdag flink wat herrie was. We hebben moeiteloos tussen tv en smartphone kunnen switchen. We moeten daar wel aan toevoegen dat de verbinding met de tv minder sterk was, maar dat ligt waarschijnlijk aan dat apparaat.

In beide gevallen hebben we prettig kunnen genieten van de audiobeleving. Wat vooral opvalt, is de heldere presentatie, die flink wat ruimte biedt voor tonen die normaal gesproken wat verstopt zitten. Meestal is het zo dat heldere klanken ten koste kunnen gaan van de basweergave. In dit geval is dat ook zo, maar veel minder dan we gewend zijn. Op sommige tracks kunnen die lage tonen wel een beetje uitgesmeerd klinken. Dan is er sprake van wat vervorming, maar gelukkig kun je dat opvangen door gebruik te maken van de equalizer.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Equalizeropties en Dolby Atmos

Binnen de LG Tone Free-app zijn er vijf standaardknoppen, namelijk Immersive, Neutral (standaard), Bass Boost, Treble Boost en 3D Sound Stage. Ook zijn er twee persoonlijke opties, waarmee je de equalizer zelf naar smaak instelt. Om de bas een beetje een boost te geven, hebben we geen gebruikgemaakt van Bass Boost, want die kan muziek soms genadeloos zwaar doen klinken. Immersive biedt een veel betere balans: niet alleen krijgt de baslaag meer ruimte, ook de hogere tonen hoeven het niet te ontzien. Het middensegment hobbelt er dan vrolijk achteraan.

Over Dolby Atmos zijn we nog steeds niet erg tevreden. Zangpartijen worden na het activeren van die functies naar de achtergrond geduwd, terwijl achtergrondelementen juist naar voren worden getrokken. Het zorgt in onze beleving voor een ongebalanceerde sound. We vinden equalizer-opties als Neutral en Immersive beter klinken dan Dolby Atmos, al kan die modus wel helpen bij het bekijken van videocontent. De ruisonderdrukking is voornamelijk goed in het filteren van aanhoudende herrie, maar typgeluiden en stemmen komen er nog weleens doorheen.

LG Tone Free T90S kopen?

Bedienen kan overigens op twee manieren: via de app of via de dopjes zelf. De app is overzichtelijk en presenteert de verschillende mogelijkheden opvallend overzichtelijk. Aangezien het er nogal wat zijn, is dat fijn om te zien. Mis je een functie die we in deze review noemen? Dan staat die waarschijnlijk onder Tone Free Labs, waar je experimentele functies vindt. Verder is het mogelijk de aanraakbediening aan te passen. Die reageert heel vlot, zonder dat je daarvoor de doppen verder in je oren hoeft te duwen. Al met al een zeer prettige ervaring, dus.

Dat kunnen we eigenlijk wel als algemene conclusie meegeven: De LG Tone Free T90S-oordopjes bieden een zeer complete, uitgebreide en prettige gebruikservaring. Dat geldt voor alle verschillende mogelijkheden, maar ook op het gebied van audio. De bas is niet het sterkste punt van dit setje, maar met de equalizer kun je die ervaring personaliseren. De dopjes zitten lekker, laten zich prettig bedienen en klinken voornamelijk helder en breed. 229 euro is nog wel wat prijzig, maar voor 160 euro of minder zul je niet snel beter of uitgebreider aantreffen dan dit.

Voor de ultieme bioscoopervaring thuis is geluid minstens zo belangrijk als scherp beeld. Om die reden kom je op veel moderne televisies en soundbars tegenwoordig de term eARC tegen. Het zou een onmisbare schakel voor je nieuwe apparatuur zijn, maar is dat ook zo? We scheiden de marketing van de feiten, zodat je precies weet of deze upgrade voor jou noodzakelijk is.

Wie onlangs een nieuwe televisie of soundbar heeft aangeschaft, is de term ongetwijfeld op de aansluitingen tegengekomen: HDMI eARC. Deze technologie belooft een superieure luisterervaring en meer gebruiksgemak, maar de technische details zijn niet altijd direct even duidelijk. In dit artikel leggen we uit wat enhanced Audio Return Channel (want daar staat de afkorting voor) precies doet, wat het verschil is met de oudere standaard en wanneer deze functie voor jou interessant is.

De evolutie van ARC naar eARC

Om te begrijpen wat eARC is, moeten we eerst kijken naar de voorganger. ARC, oftewel Audio Return Channel, maakte het jaren geleden mogelijk om via één HDMI-kabel zowel beeld als geluid te versturen tussen je televisie en een receiver of soundbar. Er waren niet langer extra optische kabels nodig en het zorgde er bovendien voor dat je het volume van je audiosysteem met de afstandsbediening van de tv kon bedienen.

eARC is de enhanced oftewel verbeterde versie van deze techniek. De grootste vooruitgang zit 'm in de bandbreedte en de snelheid waarmee audiosignalen worden verstuurd. Waar de oude standaard zich nog weleens kon verslikken in de hoeveelheid data die tegelijkertijd door de kabel werd gestuurd, zet de nieuwe versie de sluis volledig open voor moderne audioformaten.

'Lossless' geluid voor de thuisbioscoop

Het belangrijkste voordeel van deze verhoogde bandbreedte is de mogelijkheid om ongecomprimeerd (ook wel lossless geheten) geluid te versturen. De originele ARC-aansluiting moet het geluidssignaal vaak comprimeren om het door de kabel te krijgen, wat resulteert in kwaliteitsverlies. Bij eARC is dat niet langer nodig.

Hierdoor kun je genieten van audioformaten zoals Dolby TrueHD en DTS-HD Master Audio. Dat is vooral relevant voor liefhebbers van ruimtelijk geluid. Object-gebaseerde formaten zoals Dolby Atmos en DTS:X komen pas echt tot hun recht via een eARC-verbinding, omdat de hoogte- en diepte-effecten zonder compressie veel nauwkeuriger kunnen worden weergegeven. Je hoort het geluid precies zoals de regisseur het in de studio heeft bedoeld.

©Proxima Studio

Wanneer heb je eARC echt nodig?

Niet elke gebruiker heeft direct profijt van deze upgrade. Als je voornamelijk naar het journaal kijkt of net zo lief gebruikmaakt van de ingebouwde speakers van de televisie, is de meerwaarde verwaarloosbaar. De technologie wordt echter onmisbaar wanneer je investeert in een hoogwaardige soundbar of surround-set en content van hoge kwaliteit consumeert. Denk hierbij aan het kijken van 4K Blu-rays of het streamen van films via diensten als Netflix en Disney+ die Dolby Atmos ondersteunen.

Daarnaast is het voor gamers met een PlayStation 5 of Xbox Series X een belangrijke toevoeging, omdat het zorgt voor een ideale samenwerking tussen beeld en geluid – zonder vertraging. Een bijkomend voordeel van de nieuwe standaard is namelijk een verplichte correctie voor 'lip-sync', waardoor beeld en geluid altijd perfect gelijk lopen.

Benodigde apparatuur en kabels

Om gebruik te kunnen maken van deze functionaliteit, moet de gehele keten van apparatuur de standaard ondersteunen. Dat betekent dat zowel je televisie als je audiosysteem over een HDMI eARC-aansluiting moeten beschikken. Meestal is dat hardware die HDMI 2.1 ondersteunt. Ook de bekabeling speelt een rol. Hoewel sommige oudere HDMI-kabels met ethernet de signalen kunnen verwerken, wordt voor de zekerheid een 'Ultra High Speed' HDMI-kabel aangeraden.

Wanneer je zeker weet dat al je apparatuur compatibel is, hoef je in de meeste gevallen niets in te stellen; de apparaten herkennen elkaar automatisch en kiezen de hoogst mogelijke geluidskwaliteit.

ASUS heeft tijdens de CES-beurs de ROG NeoCore onthuld, een conceptrouter die gebruikmaakt van de nieuwe wifi 8-standaard. De fabrikant toonde hierbij de eerste praktijkresultaten, waaruit blijkt dat de focus bij deze generatie meer ligt op stabiliteit en bereik dan op pure snelheid. De eerste consumentenmodellen worden in de loop van 2026 op de markt verwacht.

Bij eerdere wifi-generaties leek het verbreken van snelheidsrecords vaak het enige doel. Wifi 8 gooit het echter over een andere boeg. De technologie is ontworpen om de verbinding krachtig te houden wanneer je niet pal naast de router staat. Het nieuwe protocol krijgt dan ook niet voor niets het label Ultra-High Reliability (UHR) mee.

Uit praktijktests van ASUS blijkt dat de snelheid op middellange afstand (denk aan de slaapkamer of de werkkamer op de bovenverdieping) tot wel twee keer hoger ligt dan bij wifi 7. De techniek gaat dan ook slimmer om met obstakels zoals dikke muren en betonnen plafonds. Voor jou betekent dit dat een 4K-stream of een belangrijke videocall niet meer hapert zodra je naar de keuken loopt voor een kop koffie. De beruchte 'dead zones' in huis behoren hiermee definitief tot het verleden.

Geen last meer van de buren

Woon je in een drukke wijk of in een appartementencomplex? Dan vecht jouw router eigenlijk constant met die van de buren om hetzelfde radiospectrum, met traag internet tot gevolg. Wifi 8 lost dat op door het beschikbare spectrum veel fijnmaziger te coördineren tussen verschillende netwerken. Je router herkent vreemde signalen sneller en ontwijkt ze proactief.

Daarnaast is er goed nieuws voor je smarthome-setup. Apparaten zoals slimme lampen, thermostaten en stekkers hebben vaak maar kleine antennes met een beperkt bereik. Wifi 8 verdubbelt het bereik voor dit soort Internet of Things-apparatuur (IoT). Die slimme stekker achter in de tuin of in de schuur blijft voortaan dus moeiteloos verbonden.

Onder de motorkap: Waarom wifi 8 ‘Ultra High Reliability’ heet

Waar wifi 7 nog draaide om brute snelheid, is de officiële naam van de wifi 8-standaard veelzeggend: IEEE 802.11bn Ultra High Reliability. Geen snellere topsnelheid dus (die blijft steken op een toch al indrukwekkende 46 Gbps), maar technologie die ervoor zorgt dat die snelheid ook echt aankomt bij je apparaat.

Daarbij spelen drie innovaties een belangrijke rol:

• De slimme buurman (Co-SR): Dankzij Coordinated Spatial Reuse praten routers in een drukke omgeving met elkaar. Jouw router herkent wanneer de buurman op hetzelfde kanaal zit en past zijn eigen zendkracht dynamisch aan om storingen te voorkomen. Resultaat? Tot 25 procent meer efficiëntie in drukke woonwijken.

• Geen zwakste schakel (UEQM): In huidige netwerken kan één apparaat met een slecht bereik de snelheid van het hele netwerk omlaag trekken. Met Unequal Modulation krijgt elke datastroom zijn eigen snelheidsspecificatie. Zo kan je smartphone op volle kracht streamen, terwijl die verre beveiligingscamera aan de dakgoot de rest van de verbinding niet meer vertraagt.

• De verkeersregelaar (DCA): Via Dynamic Sub-Channel Allocation verdeelt de router de bandbreedte veel slimmer. In plaats van een apparaat een vaste 'baan' op de digitale snelweg te geven, kijkt de router per milliseconde wat een apparaat echt nodig heeft. Dat voorkomt digitale opstoppingen en zorgt voor een spectaculaire daling in vertraging (latency).

©ASUS

Korte metten met haperingen

Voor gamers en thuiswerkers die afhankelijk zijn van clouddiensten is de latency (vertraging) belangrijker dan de pure downloadsnelheid. Niets is frustrerender dan haperend beeld tijdens een online match of een stotterende audioverbinding tijdens een meeting.

ASUS claimt dat de pieken in die vertraging bij wifi 8 tot wel zes keer lager uitvallen. De router plant het dataverkeer van alle apparaten in huis namelijk efficiënter in. Zelfs als het hele gezin tegelijkertijd online is, wordt de bandbreedte zo razendsnel verdeeld dat niemand op zijn beurt hoeft te wachten. Het resultaat is een netwerk dat direct en lekker snappy aanvoelt.

Nu al overstappen of niet?

De officiële wifi 8-standaard wordt pas in 2028 definitief vastgelegd, maar ASUS wacht daar niet op. Net als bij eerdere generaties ontwikkelt de fabrikant nu al hardware op basis van de huidige conceptversies. De verwachting is dat de eerste routers en mesh-systemen, waaronder de ROG NeoCore, in de loop van 2026 al in de schappen liggen.

Hoewel je natuurlijk ook nieuwe apparaten nodig hebt om de volledige voordelen van wifi 8 te benutten, werkt de nieuwe hardware uiteraard ook met je huidige smartphone en laptop. Je bent dus direct voorbereid op de toekomst.