LG probeert met de Tone Free T90S een plekje te veroveren in de wereld van premium draadloze oordopjes. Voor 229 euro krijg je volgens LG hoogwaardige audio, slimme personalisatie en nog wat extra toeters en bellen. Klinkt mooi, maar is het écht zo bijzonder als LG beweert? We hebben de T90S grondig getest om te zien of deze oordopjes echt het prijskaartje waard zijn, of dat je beter verder kunt zoeken.

De LG Tone Free T90S is de nieuwste telg in de Tone Free-series. Dit model wordt geleverd met een indrukwekkende lijst aan specificaties. Denk dan aan drivers van puur grafeen, die een behoorlijke stap voorwaarts zijn in vergelijking met dynamische varianten. Die interne onderdelen zijn namelijk veel beter in staat te moduleren (het wisselen tussen toonsoorten). Ze bieden bovendien ondersteuning voor Snapdragon Sound, wat een verbeterde audiobeleving garandeert, ongeacht wat je aan het doen bent.

Daar staat wel een belangrijke kanttekening bij: Snapdragon Sound is alleen beschikbaar op apparaten die beschikken over de Snapdragon 8 Gen 3- of X Elite-processor. Daarnaast is er ondersteuning voor Dolby Atmos, inclusief head tracking, en ben je in staat het niveau van het ruimtelijke effect aan te passen – maar dat kan dan weer alleen op iOS. Zo op het eerste gezicht lijkt de LG Tone Free T90S dus klaar voor de toekomst, maar je hebt daar wel specifieke apparaten voor nodig. En geen van die apparaten biedt momenteel toegang tot álle functies.

©Wesley Akkerman

Een geavanceerde oplaadcase

Android-gebruikers kunnen kiezen uit drie audiocodecs, namelijk aptX Adaptive, SBC en AAC, terwijl iOS-luisteraars alleen de laatste twee codecs kunnen gebruiken (zoals Apple ontworpen heeft). De oordoppen maken gebruiken van bluetooth 5.4, de nieuwste bluetooth-versie van dit moment, en bieden een nog steeds unieke functie via de oplaadcase. Je kunt die namelijk aansluiten op een koptelefoon- of usb-c-aansluiting van een media-apparaat zonder bluetooth en zodoende het geluid draadloos doorsturen – net zoals dat met de recente Jabra’s kan.

Die oplaadcase biedt een totale accuduur van 36 uur, maar alleen als je de actieve ruisonderdrukking uitschakelt. Anders zal dat ongeveer 20 uur in totaal bedragen. Dat is een beetje weinig tegenwoordig. In het doosje zitten overigens nog meer functies verwerkt. Zoals UVnano-technologie, die de oordopjes tot 99,99 procent kan vrijmaken van bacteriën. We hebben het al eens eerder gezegd: dat hebben we helaas niet kunnen testen, dus dat moeten we maar geloven. We vermelden het er toch bij, zodat je weet waar je je geld aan uitgeeft.

©Wesley Akkerman

Vooral een heldere sound

De LG Tone Free T90S-dopjes hebben een goede en stabiele verbinding. Het viel ons op dat we naar de keuken en terug konden lopen (met een dikke muur ertussen), terwijl de gekoppelde smartphone enkele meters verderop op het bureau lag. Daarnaast hebben we volop gebruikgemaakt van de multipointfunctionaliteit, omdat er vanwege verbouwingen in de straat overdag flink wat herrie was. We hebben moeiteloos tussen tv en smartphone kunnen switchen. We moeten daar wel aan toevoegen dat de verbinding met de tv minder sterk was, maar dat ligt waarschijnlijk aan dat apparaat.

In beide gevallen hebben we prettig kunnen genieten van de audiobeleving. Wat vooral opvalt, is de heldere presentatie, die flink wat ruimte biedt voor tonen die normaal gesproken wat verstopt zitten. Meestal is het zo dat heldere klanken ten koste kunnen gaan van de basweergave. In dit geval is dat ook zo, maar veel minder dan we gewend zijn. Op sommige tracks kunnen die lage tonen wel een beetje uitgesmeerd klinken. Dan is er sprake van wat vervorming, maar gelukkig kun je dat opvangen door gebruik te maken van de equalizer.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Equalizeropties en Dolby Atmos

Binnen de LG Tone Free-app zijn er vijf standaardknoppen, namelijk Immersive, Neutral (standaard), Bass Boost, Treble Boost en 3D Sound Stage. Ook zijn er twee persoonlijke opties, waarmee je de equalizer zelf naar smaak instelt. Om de bas een beetje een boost te geven, hebben we geen gebruikgemaakt van Bass Boost, want die kan muziek soms genadeloos zwaar doen klinken. Immersive biedt een veel betere balans: niet alleen krijgt de baslaag meer ruimte, ook de hogere tonen hoeven het niet te ontzien. Het middensegment hobbelt er dan vrolijk achteraan.

Over Dolby Atmos zijn we nog steeds niet erg tevreden. Zangpartijen worden na het activeren van die functies naar de achtergrond geduwd, terwijl achtergrondelementen juist naar voren worden getrokken. Het zorgt in onze beleving voor een ongebalanceerde sound. We vinden equalizer-opties als Neutral en Immersive beter klinken dan Dolby Atmos, al kan die modus wel helpen bij het bekijken van videocontent. De ruisonderdrukking is voornamelijk goed in het filteren van aanhoudende herrie, maar typgeluiden en stemmen komen er nog weleens doorheen.

LG Tone Free T90S kopen?

Bedienen kan overigens op twee manieren: via de app of via de dopjes zelf. De app is overzichtelijk en presenteert de verschillende mogelijkheden opvallend overzichtelijk. Aangezien het er nogal wat zijn, is dat fijn om te zien. Mis je een functie die we in deze review noemen? Dan staat die waarschijnlijk onder Tone Free Labs, waar je experimentele functies vindt. Verder is het mogelijk de aanraakbediening aan te passen. Die reageert heel vlot, zonder dat je daarvoor de doppen verder in je oren hoeft te duwen. Al met al een zeer prettige ervaring, dus.

Dat kunnen we eigenlijk wel als algemene conclusie meegeven: De LG Tone Free T90S-oordopjes bieden een zeer complete, uitgebreide en prettige gebruikservaring. Dat geldt voor alle verschillende mogelijkheden, maar ook op het gebied van audio. De bas is niet het sterkste punt van dit setje, maar met de equalizer kun je die ervaring personaliseren. De dopjes zitten lekker, laten zich prettig bedienen en klinken voornamelijk helder en breed. 229 euro is nog wel wat prijzig, maar voor 160 euro of minder zul je niet snel beter of uitgebreider aantreffen dan dit.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.