ID.nl logo
Dit gebeurt er in je lichaam tijdens het sporten
© www.peopleimages.com
Gezond leven

Dit gebeurt er in je lichaam tijdens het sporten

Sporten is goed voor je, dat weten we allemaal. Een (duur)training zorgt ervoor dat je vet verbrandt en dat je je conditie verbetert. Maar hoe gaat dat precies in z’n werk? Wat gebeurt er in je lichaam zodat je sterker en gezonder wordt? Het antwoord lees je hier.

Na het lezen van dit artikel weet je precies welk effect sporten heeft op:

  • je hart
  • je spieren
  • je longen
  • je hersenen
  • de rest van je lichaam
  • je mentale gezondheid

Ook interessant: Begin de dag goed met een morning workout

De spil: je hart

Je hart is natuurlijk een van de belangrijkste organen, en ook bij het sporten speelt je tikker een cruciale rol. Sterker nog: alles begint bij het hart. Zodra je begint te bewegen, is je hart de eerste die in de actie schiet door het bloed sneller door je vaten te pompen. Niet voor niets: je spieren verbruiken tijdens het sporten namelijk meer energie, en meer zuurstof. En die komen via je bloed op de juiste plek. Je hart is dus de grote motor die bepaalt hoeveel energie en zuurstof er naar welke spieren gestuurd worden.

Je hartslag bijhouden?

Vind een hartslagmeter

©yodiyim

De werkpaarden: je spieren

Je spieren kunnen het gebaar van je hart wel waarderen. Die moeten namelijk het harde werk doen. Bij het wielrennen gaat de meeste energie naar je beenspieren, terwijl je bij een fitnesssessie misschien juist vooral je bovenlichaam gebruikt. Welke sport je ook doet, je spieren werken harder dan ze normaal doen, en verbruiken daarom meer energie en zuurstof. Die energie komt uit het voedsel dat je hebt gegeten, en is via je maag-darmstelsel in je bloedsomloop terechtgekomen. Zo kunnen je spieren die energie direct gebruiken, helemaal nu je hart de boel lekker snel rondpompt. Op bepaalde intensiteitsniveaus gebruiken spieren ook veel opgeslagen vet als brandstof, en dat zorgt weer voor een verhoogde vetverbranding.

De zuurstofmachines: je longen

Met die energie in je spieren zit het dus wel snor, maar je spieren hebben ook zuurstof nodig. Die komt rechtstreeks uit je longen, en ook daar treedt een grote verandering op als je gaat sporten. Meteen zodra je in beweging komt, schiet je ademhaling omhoog om aan de vraag van je spieren te voldoen. Hoe sneller je ademhaalt, des te meer zuurstof er kan worden opgenomen in je longen: zuurstof die daarna in de bloedbaan terechtkomt, en uiteindelijk door de spieren wordt gebruikt.

Vooral voor middellange, hevige inspanningen is zuurstof meestal de bottleneck voor je prestatie: je spieren hebben in principe voldoende energie, maar je kunt niet alsmaar sneller ademen. Hoewel er ook andere factoren een rol spelen, is het werken van je longen meestal wat we zien als ‘conditie’: hoe beter je ze traint, des te beter je conditie dus wordt.

©Lightfield Studios

De motivators: je hersenen

Wat hebben je hersenen met sporten te maken? In elk geval een stuk meer dan alleen denksporten. Je gebruikt je hersenen namelijk niet alleen bij het schaken, maar ook bij het doen van andere sporten. De extra energie en zuurstof in je bloed hebben een groot effect op je grijze massa. Je reactiesnelheid gaat omhoog, en je kunt je beter focussen en beter leren – niet alleen tijdens, maar ook nog in de uren na het sporten. Bovendien zorgen je hersenen ervoor dat je lichaam goed blijft werken tijdens het sporten. Ze monitoren continu wat er in je lichaam gebeurt, en zorgen dat je de juiste stoffen blijft verbranden.

De runner's high' Ook mentaal is er van alles aan de hand. Sporten voelt goed, en dat komt door een belangrijke stof: endorfine. Endorfine is een stofje dat je stemming verbetert. Het werkt ook pijnstillend, zodat je je langer kan inspannen. Daarnaast zorgt het voor een gevoel van geluk dat nog lang na je work-out blijft hangen. Niet voor niets betekent het woord endorfine zoveel als ‘inwendige vorm van morfine’, en noemen we het ook wel een antistresshormoon. Ga je lang door met bijvoorbeeld hardlopen dan ontstaat er een zogeheten 'runner's high', waarbij er naast endorfinen nog veel meer blijmakers vrijkomen die je een euforisch gevoel geven.

Trainen met dumbbells?

Shop voor halters en gewichten

Lichaam en geest

Maar dat is nog niet alles. Eigenlijk kunnen we elk onderdeel van lichaam en geest wel noemen als we kijken naar de voordelen van sporten. Je metabolisme verbetert, waardoor je efficiënter omgaat met de voedingsstoffen die je binnenkrijgt. Je spieren, die na je dertigste langzaamaan minder sterk beginnen te worden, blijven langer in vorm. Doordat je spieren sterker zijn, worden ook de botten waaraan ze zijn bevestigd sterker, waardoor je minder snel iets breekt en je coördinatie beter is.

Je bloeddruk daalt, wat weer positieve gevolgen heeft op de staat van je aderen – en bovendien wordt het risico op een hersenbloeding of hartaanval kleiner. Je lichaam heeft ook minder zuurstof in rust, waardoor je je gedurende de dag een stuk fitter voelt. Ook verlaagt het cholesterolniveau, weer een prettige bijkomstigheid.

Ook in je hersenpan speelt er meer: je wordt niet alleen gelukkig van sporten, ook je concentratie verbetert. Je kunt je beter en langer focussen op belangrijke taken. Je kortetermijngeheugen krijgt ook een boost, dus tijdens het studeren is sporten een ideale break.

Meer weten? Dit is waarom sporten goed is voor je mentale gesteldheid

©Mihaela

De finish gehaald

Kortom: sporten heeft ontzettend veel voordelen. Je wordt er blij van, ieder deel van je lichaam heeft er baat bij en je wordt met de dag gezonder. Sporten is de ultieme samenwerking tussen de belangrijke delen van je lichaam: je hersenen, je hart, je bloedvaten, je longen en je spieren. Alles werkt als een geoliede machine samen, en het is zo goed voor je dat het eeuwig zonde is om het niet te doen.

Natuurlijk, je moet even door die eerste paar trainingen heen, en misschien heb je een dagje geen zin. Maar als er iets is waar je lichaam je op de lange termijn voor gaat bedanken, is het wel regelmatig bewegen.

Bronnen: Thuisarts.nl en efaa.nl

▼ Volgende artikel
Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken
© Paul Maguire
Huis

Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken

Veel mensen zetten de afzuigkap pas aan als er al flink wat kookdampen in de keuken hangen. Lijkt logisch, maar: op dat moment ben je eigenlijk al te laat. Het is beter om de afzuigkap al een paar minuten voor het koken aan te zetten en hem pas een kwartiertje na de maaltijd weer uit te schakelen. Dit lijkt misschien overdreven, maar het maakt een groot verschil voor de luchtkwaliteit in je woning.

In dit artikel lees je waarom het helpt om je afzuigkap al een paar minuten vóór het koken aan te zetten en hem na afloop nog even te laten draaien. Je snapt hoe die luchtstroom werkt, welke stoffen bij koken kunnen vrijkomen (zeker bij koken op gas) en wat het verschil is tussen afvoer naar buiten en recirculatie. Ook laten we zien hoe je snel kunt testen of de afzuiging nog goed is en krijg je nog een paar slimme tips over het gebruik van je afzuigkap.

Lees ook: Hoe kies je de juiste afzuigkap?

Onzichtbare luchtstroom

Het geheim van een goed werkende afzuigkap zit in het juiste moment van inschakelen. Een afzuigkap werkt door onderdruk te creëren: zodra hij aanstaat, wordt lucht actief naar de filters gezogen. Maar warme kookdamp stijgt snel op en verspreidt zich direct alle kanten op. Als je de kap pas inschakelt wanneer de damp al opstijgt, is het al te laat om alles af te vangen.

Door de kap een minuutje of twee voor het koken aan te zetten, zorg je ervoor dat de zuigkracht al actief is op het moment dat de eerste damp vrijkomt. Die damp wordt dan direct de afzuigkap in getrokken, voordat hij de kans krijgt zich door de keuken en de rest van je huis te verspreiden. Kook je op gas? Zet de afzuigkap dan aan voordat je de pitten aansteekt. Zo worden ook de deeltjes die daardoor vrijkomen, meteen afgevoerd.

Koken vervuilt de lucht, ook als je niets ruikt

Koken is een belangrijke bron van luchtvervuiling binnenshuis. Bij een gasfornuis komen door verbranding stoffen vrij zoals stikstofdioxide (NO₂) en ultrafijne deeltjes. Ook bij elektrisch koken ontstaat fijnstof, vooral door het bak- en braadproces zelf. Je ruikt dat niet altijd, maar je ademt het wel in.

Daarom is het verstandig om de afzuigkap na het koken nog een tijdje te laten draaien. Damp en deeltjes die nog in de lucht zweven, worden dan alsnog afgevoerd of gefilterd. Houd daarbij wel rekening met het type kap. Bij een afvoerkap verdwijnt de lucht via een kanaal naar buiten. Bij een recirculatiekap gaat de lucht door filters en keert daarna terug de ruimte in – dat helpt goed tegen geuren, maar de vervuilde lucht verdwijnt niet volledig uit je woning.

Afvoer naar buiten of recirculatie: waar let je op?

Bij een afvoerkap naar buiten wil je vooral dat de luchtstroom sterk genoeg is en dat de lucht zo goed mogelijk kan worden afgevoerd. Is het afvoerkanaal extra lang en/of zitten er bochten in, dan gaat het afvoeren minder goed. Ook viezigheid in de afvoerbuis kan het afvoeren van de kookdampen belemmeren. Daarnaast maakt de vorm en diameter van het kanaal uit: een ronde buis geeft minder weerstand dan een rechthoekige, en een bredere diameter laat meer lucht door. Zeker bij de installatie van een nieuwe kap is het de moeite waard om hier rekening mee te houden.

Bij een recirculatiekap wordt de lucht niet naar buiten afgevoerd, maar intern gereinigd en daarna weer de ruimte in geblazen. De lucht passeert daarbij achtereenvolgens een vetfilter en een koolstoffilter. Vetfilters vangen het vet op dat vrijkomt bij het koken. Koolstoffilters absorberen geurstoffen, maar raken na verloop van tijd verzadigd en moeten dan worden vervangen. Zorg ook dat de filters goed gemonteerd zijn zodat de lucht er echt doorheen stroomt en niet erlangs.

©wertinio

De papiertest: hoe goed werkt jouw afzuigkap nog?

Twijfel je of je afzuigkap nog wel goed werkt? Je kunt dit makkelijk testen met een velletje keukenpapier of een A4-tje. Zet de afzuigkap op de middelste stand en houd het papier tegen de filters aan. Als de zuigkracht voldoende is, moet het papier zonder hulp blijven hangen. Valt het velletje direct naar beneden? Dan is de luchtstroom te laag. Dat kan komen doordat de filters verstopt zijn of is de motor niet krachtig genoeg meer is.

Handige tips

Niet iedereen zit te wachten op het monotone gebrom van een afzuigkap tijdens een gezellig diner. Gelukkig hoeft de kap na het koken niet op de hoogste stand te staan. De laagste stand is vaak al voldoende om de laatste restanten vieze lucht af te voeren. Veel moderne apparaten hebben een timer die na tien of vijftien minuten automatisch uitschakelt. Heb je die niet? Zet dan een kookwekker of wen jezelf aan om de kap pas uit te doen als je de tafel afruimt. Het resultaat is een huis dat niet alleen fris ruikt, maar waar de lucht ook echt schoon is.

▼ Volgende artikel
Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass
Huis

Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass

Microsoft heeft de Xbox Game Pass-toevoegingen van de rest van februari en begin maart aangekondigd. Daaronder valt ook de geprezen game Kingdom Come: Deliverance 2.

De line-up werd via Xbox Wire aangekondigd. Het eerste deel in de openwereldreeks waarin spelers een middeleeuws avontuur beleven kwam enkele dagen geleden al naar Xbox Game Pass, zo werd eerder deze maand aangekondigd. Dat het vervolg - dat vorig jaar verscheen - al zo kort daarna op Game Pass verschijnt, mag dus een verrassing heten.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Aerial Knight’s DropShot (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avatar: Frontiers of Pandora (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avowed (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Sinds gisteren ook speelbaar via Xbox Game Pass Premium

Death Howl (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

EA Sports College Football 26 (Xbox Series-consoles en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate

The Witcher 3: Wild Hunt – Complete Edition (console en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium

TCG Card Shop Simulator (Game Preview) (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 24 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Dice A Million (pc) – Vanaf 25 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Towerborne (volledige versie) (console, pc en handheld) – Vanaf 26 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Final Fantasy 3 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Kingdom Come: Deliverance 2 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Microsoft heeft daarnaast laten weten dat de volgende games op 28 februari van Xbox Game Pass verdwijnen:

  • Monster Train (console, pc en cloud)

  • Expeditions: A MudRunner Game (console, pc en cloud)

  • Injustice 2 (console, pc en cloud)

  • Middle Earth: Shadow of War (console, pc en cloud)

View post on X