ID.nl logo
Dit gebeurt er in je lichaam tijdens het sporten
© www.peopleimages.com
Gezond leven

Dit gebeurt er in je lichaam tijdens het sporten

Sporten is goed voor je, dat weten we allemaal. Een (duur)training zorgt ervoor dat je vet verbrandt en dat je je conditie verbetert. Maar hoe gaat dat precies in z’n werk? Wat gebeurt er in je lichaam zodat je sterker en gezonder wordt? Het antwoord lees je hier.

Na het lezen van dit artikel weet je precies welk effect sporten heeft op:

  • je hart
  • je spieren
  • je longen
  • je hersenen
  • de rest van je lichaam
  • je mentale gezondheid

Ook interessant: Begin de dag goed met een morning workout

De spil: je hart

Je hart is natuurlijk een van de belangrijkste organen, en ook bij het sporten speelt je tikker een cruciale rol. Sterker nog: alles begint bij het hart. Zodra je begint te bewegen, is je hart de eerste die in de actie schiet door het bloed sneller door je vaten te pompen. Niet voor niets: je spieren verbruiken tijdens het sporten namelijk meer energie, en meer zuurstof. En die komen via je bloed op de juiste plek. Je hart is dus de grote motor die bepaalt hoeveel energie en zuurstof er naar welke spieren gestuurd worden.

Je hartslag bijhouden?

Vind een hartslagmeter

©yodiyim

De werkpaarden: je spieren

Je spieren kunnen het gebaar van je hart wel waarderen. Die moeten namelijk het harde werk doen. Bij het wielrennen gaat de meeste energie naar je beenspieren, terwijl je bij een fitnesssessie misschien juist vooral je bovenlichaam gebruikt. Welke sport je ook doet, je spieren werken harder dan ze normaal doen, en verbruiken daarom meer energie en zuurstof. Die energie komt uit het voedsel dat je hebt gegeten, en is via je maag-darmstelsel in je bloedsomloop terechtgekomen. Zo kunnen je spieren die energie direct gebruiken, helemaal nu je hart de boel lekker snel rondpompt. Op bepaalde intensiteitsniveaus gebruiken spieren ook veel opgeslagen vet als brandstof, en dat zorgt weer voor een verhoogde vetverbranding.

De zuurstofmachines: je longen

Met die energie in je spieren zit het dus wel snor, maar je spieren hebben ook zuurstof nodig. Die komt rechtstreeks uit je longen, en ook daar treedt een grote verandering op als je gaat sporten. Meteen zodra je in beweging komt, schiet je ademhaling omhoog om aan de vraag van je spieren te voldoen. Hoe sneller je ademhaalt, des te meer zuurstof er kan worden opgenomen in je longen: zuurstof die daarna in de bloedbaan terechtkomt, en uiteindelijk door de spieren wordt gebruikt.

Vooral voor middellange, hevige inspanningen is zuurstof meestal de bottleneck voor je prestatie: je spieren hebben in principe voldoende energie, maar je kunt niet alsmaar sneller ademen. Hoewel er ook andere factoren een rol spelen, is het werken van je longen meestal wat we zien als ‘conditie’: hoe beter je ze traint, des te beter je conditie dus wordt.

©Lightfield Studios

De motivators: je hersenen

Wat hebben je hersenen met sporten te maken? In elk geval een stuk meer dan alleen denksporten. Je gebruikt je hersenen namelijk niet alleen bij het schaken, maar ook bij het doen van andere sporten. De extra energie en zuurstof in je bloed hebben een groot effect op je grijze massa. Je reactiesnelheid gaat omhoog, en je kunt je beter focussen en beter leren – niet alleen tijdens, maar ook nog in de uren na het sporten. Bovendien zorgen je hersenen ervoor dat je lichaam goed blijft werken tijdens het sporten. Ze monitoren continu wat er in je lichaam gebeurt, en zorgen dat je de juiste stoffen blijft verbranden.

De runner's high' Ook mentaal is er van alles aan de hand. Sporten voelt goed, en dat komt door een belangrijke stof: endorfine. Endorfine is een stofje dat je stemming verbetert. Het werkt ook pijnstillend, zodat je je langer kan inspannen. Daarnaast zorgt het voor een gevoel van geluk dat nog lang na je work-out blijft hangen. Niet voor niets betekent het woord endorfine zoveel als ‘inwendige vorm van morfine’, en noemen we het ook wel een antistresshormoon. Ga je lang door met bijvoorbeeld hardlopen dan ontstaat er een zogeheten 'runner's high', waarbij er naast endorfinen nog veel meer blijmakers vrijkomen die je een euforisch gevoel geven.

Trainen met dumbbells?

Shop voor halters en gewichten

Lichaam en geest

Maar dat is nog niet alles. Eigenlijk kunnen we elk onderdeel van lichaam en geest wel noemen als we kijken naar de voordelen van sporten. Je metabolisme verbetert, waardoor je efficiënter omgaat met de voedingsstoffen die je binnenkrijgt. Je spieren, die na je dertigste langzaamaan minder sterk beginnen te worden, blijven langer in vorm. Doordat je spieren sterker zijn, worden ook de botten waaraan ze zijn bevestigd sterker, waardoor je minder snel iets breekt en je coördinatie beter is.

Je bloeddruk daalt, wat weer positieve gevolgen heeft op de staat van je aderen – en bovendien wordt het risico op een hersenbloeding of hartaanval kleiner. Je lichaam heeft ook minder zuurstof in rust, waardoor je je gedurende de dag een stuk fitter voelt. Ook verlaagt het cholesterolniveau, weer een prettige bijkomstigheid.

Ook in je hersenpan speelt er meer: je wordt niet alleen gelukkig van sporten, ook je concentratie verbetert. Je kunt je beter en langer focussen op belangrijke taken. Je kortetermijngeheugen krijgt ook een boost, dus tijdens het studeren is sporten een ideale break.

Meer weten? Dit is waarom sporten goed is voor je mentale gesteldheid

©Mihaela

De finish gehaald

Kortom: sporten heeft ontzettend veel voordelen. Je wordt er blij van, ieder deel van je lichaam heeft er baat bij en je wordt met de dag gezonder. Sporten is de ultieme samenwerking tussen de belangrijke delen van je lichaam: je hersenen, je hart, je bloedvaten, je longen en je spieren. Alles werkt als een geoliede machine samen, en het is zo goed voor je dat het eeuwig zonde is om het niet te doen.

Natuurlijk, je moet even door die eerste paar trainingen heen, en misschien heb je een dagje geen zin. Maar als er iets is waar je lichaam je op de lange termijn voor gaat bedanken, is het wel regelmatig bewegen.

Bronnen: Thuisarts.nl en efaa.nl

▼ Volgende artikel
Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?
© ID.nl
Huis

Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

In dit artikel

Je leest wat tennisballen in de droger doen en bij welke dekbedden dat wel of juist minder goed werkt. We leggen uit hoeveel ballen je nodig hebt, waar je op let bij het type tennisbal en waarom voldoende ruimte in de trommel belangrijk is. Ook staan we stil bij alternatieven zoals speciale drogerballen en geven we praktische tips om je dekbed gelijkmatig te laten drogen en mooi in vorm te houden.

Lees ook: 9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoe vaak moet je je dekbed eigenlijk wassen?

Een dekbed hoeft niet vaak in de was. Voor de meeste mensen is één tot twee keer per jaar genoeg. Dat komt omdat het meeste vuil (denk bijvoorbeeld aan zweet of huidschilfers) niet in het dekbed zelf terechtkomt, maar in het dekbedovertrek. Dat overtrek was je regelmatig, meestal eens per één à twee weken. Het dekbed blijft daardoor relatief schoon.

Soms is vaker wassen wel logisch. Bijvoorbeeld als je veel zweet in je slaap, last hebt van een huisstofmijtallergie of het overtrek niet zo vaak verschoont. Ook na ziekte of bij zichtbare vlekken is een extra wasbeurt verstandig.

Hoe vaak je kunt wassen, hangt ook af van de vulling. Niet elk dekbed kan namelijk even goed tegen veel wasbeurten. Dons- en verendekbedden kunnen meestal in de wasmachine, mits je het waslabel volgt en ze daarna goed laat drogen. Synthetische dekbedden zijn in dat opzicht wat vergevingsgezinder en kunnen vaak vaker gewassen worden zonder dat de vulling daaronder lijdt.

Twijfel je of wassen echt nodig is? Dan is luchten een goed alternatief. Hang je dekbed regelmatig buiten of bij een open raam. Daarmee kun je een wasbeurt vaak nog maanden uitstellen.

View post on TikTok

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Speciale drogerballen

Er bestaan ook speciale drogerballen van wol of kunststof. Die zijn bedoeld voor gebruik in de droger en geven geen kleur af. Ze doen hetzelfde als tennisballen: ze zorgen dat het dekbed tijdens het drogen in beweging blijft. Wolballen maken minder lawaai en zijn milder voor stoffen. Stop je je dekbed regelmatig in de droger? Dan kun je beter deze speciale bollen gebruiken in plaats van tennisballen.  

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.