Je ziet en hoort het steeds vaker: heb je zonnepanelen, dan word je tegenwoordig niet meer beloond voor het gratis opwekken van stroom. Sterker nog: je moet extra betalen om stroom te mogen terugleveren aan het stroomnet. Hoe zit dat precies?

Vorig jaar kondigde energieleverancier Vandebron als eerste aan om huishoudens die met zonnepanelen stroom terugleveren aan het stroomnet, te gaan laten betalen voor dat terugleveren. Later volgden meer energieleveranciers. De kosten die je per maand betaalt voor het terugleveren zijn per energiemaatschappij verschillend, maar liggen tussen de 15 en 25 euro per maand. Dat lijkt misschien niet zo heel veel, maar reken maar uit wat het je kost over het gehele jaar: je zit dan al gauw op 180 tot 300 euro op jaarbasis.

Lees ook: Bij deze leveranciers betaal je voor het gebruik van zonnepanelen

Kosten eerlijk verdelen

Maar waarom moet je als zonnepaneeleigenaar ineens geld gaan betalen, terwijl je voorheen juist geld terugkreeg voor het leveren van stroom via de zonnepanelen?

Allereerst: je krijgt nog steeds geld terug of de opgewerkte energie wordt nog steeds met je verrekend. Echter, het terugleveren van stroom van zonnepanelen naar het energienet kan zorgen voor piekbelastingen op het nu al overvolle stroomnet. Dat betekent dat energiemaatschappijen moeten investeren in technieken om die pieken op te vangen, bijvoorbeeld door de overtollige opgewekte energie van zonnepanelen ergens op te slaan of tegen een veel lagere prijs te verkopen op de energiemarkt.

Dit kost de energiemaatschappijen dus geld, maar ze willen die kosten niet doorbelasten aan álle klanten, want het zou niet eerlijk zijn als klanten die geen zonnepanelen hebben, ook moeten meebetalen voor de investeringen die energiemaatschappijen hebben gedaan voor de opgewekte stroom van huishoudens mét zonnepanelen.

Salderingsregeling

Een andere reden dat energiemaatschappijen meer geld vragen voor het terugleveren van stroom via zonnepanelen, is een indirect gevolg van de salderingsregeling die in stand blijft. Eigenaren van zonnepanelen kunnen hun opgewekte stroom verrekenen met de kosten van de stroom die is geleverd door de energiemaatschappij.

©MG | ID.nl

Maar omdat de ontvangen stroom van de zonnepanelen minder waard is, maar de energiemaatschappijen toch een vaste saldering toepassen, snijdt een energieleverancier zichzelf in de vingers. Volgens onderzoek van vergelijkingssite Keuze.nl kost het behouden van de salderingsregeling de energiemaatschappij 125 euro per klant. De salderingsregeling is dus wel gunstig voor de eigenaren van zonnepanelen, maar niet voor de energiemaatschappijen. Ook die kosten worden via een of andere manier bij de klant verhaald, en daar zijn de terugleverkosten er een van.

Lees ook: BTW van zonnepanelen terugvragen: hoe werkt dat?

Terugleververgoeding kan minder worden

Energieleveranciers zijn wettelijk verplicht jou te vergoeden voor het aan hen leveren van stroom via je zonnepanelen, zelfs wanneer je terugleverkosten betaalt. De hoogte van de bedragen die je terugkrijgt van je leverancier mogen zij echter wel zelf bepalen. Het kan dus zomaar zijn dat door het in stand blijven van de salderingsregeling, jouw energiemaatschappij je minder gaat teruggeven via de terugleververgoeding. Hoeveel minder dat dan is, is lastig te zeggen, omdat iedere energiemaatschappij andere tarieven hanteert. Op termijn zal overigens een wettelijk minimum aan de terugleververgoeding worden gesteld.

Lees ook: Zo verbruik je zelf meer van je gratis opgewekte zonne-energie

Lastig te vergelijken

Het probleem met al die extra boetes - zo noemen we ze voor het gemak maar even - is dat deze per energieleverancier verschillen en niet allemaal op dezelfde manier worden doorberekend. Soms krijg je als klant geen welkomstbonus meer als je zonnepanelen hebt, betaal je per maand een extra bedrag of wordt de salderingsregeling ineens minder aantrekkelijk of krijg je minder terugleververgoeding.

©Alex Yeung

Er is helaas geen eenduidig beeld en dat maakt het zelfs voor de doorgewinterde energievergelijkingssites lastig om een goede vergelijking te maken, omdat de extra kosten voor zonnepanelen niet altijd worden meegenomen in de vergelijking. Je krijgt dan vaak alleen de 'kale' energieprijs per maand te zien. Als je als consument van plan bent om over te stappen naar een andere energieleverancier, moet je dus per leverancier goed in de voorwaarden duiken om te achterhalen waar je de beste deal krijgt.

Wordt de thuisbatterij de toekomst?

Met al die lastige vergelijkingen, extra boetes en minder waarde van de terugegeleverde stroom is er een andere optie die in de toekomst steeds meer een rol gaat spelen: de thuisbatterij. Met een thuisbatterij kun je de door zonnepanelen opgewekte stroom opslaan en grotendeels voor eigen gebruik inzetten, waardoor je weer wat minder afhankelijk bent van je energieleverancier. Een slim systeem dat goed is ingeregeld kan dan bijvoorbeeld zelf bepalen wanneer het voor jou het beste loont om je opgewekte stroom terug te leveren, deze direct te gebruiken of voor een langere periode op te slaan in je eigen thuisbatterij.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.