Als je geen eigen dak hebt om zonnepanelen te plaatsen, kunnen speciale balkonzonnepanelen de oplossing zijn. Het levert een kostenbesparing op, vermindering van de CO₂-uitstoot en je bent minder afhankelijkheid van het elektriciteitsnet, allemaal rechtstreeks vanaf je balkon.

Een appartement zonder eigen dak is één mogelijk scenario waarbij het gebruik van balkonzonnepanelen handig kan zijn. Maar ook als al je toekomstige verhuisplannen hebt en de zonnepanelen makkelijk mee wilt kunnen nemen, of als je een volledige dakinstallatie een te grote investering vindt, zou een bescheiden verticale installatie een optie kunnen zijn.

Zijn zonnepanelen tegen het balkon toegestaan?

Verticale zonnepanelen hebben een iets lagere opbrengst dan de traditionele dakzonnepanelen. In Nederland zie je ze nog niet zo vaak, maar in Hamburg of Berlijn zijn ze ondertussen wel ingeburgerd. Verder zijn zonnepanelen voor balkons niet vergunningsplichtig, tenzij je in een monumentaal pand woont. Wie dergelijke panelen overweegt in een appartementsgebouw moet vooraf toch even nagaan of het niet tegen de richtlijnen ingaat van de Vereniging van Eigenaars (VvE). Soms legt zo’n VvE beperkingen op van wat er op het balkon te zien mag zijn en staan ze balkonzonnepanelen niet toe omwille van de esthetiek.

©Balkonzon.nl

Waaruit bestaat zo’n balkoninstallatie?

Gewone zonnepanelen aan een balkon bevestigen, is geen goed idee omdat die te zwaar zijn. De balkonoplossingen zijn lichtgewicht panelen van slechts 20,5 kilogram. De dunne zonnepanelen zijn zwart. Balkonzon.nl zegt dat één paneel voor een opbrengst kan zorgen van 260 kWh per jaar. Zoals ieder zonnepaneel produceren ook deze panelen gelijkstroom die moet worden omgezet in bruikbare wisselstroom. Voor een dergelijk installatie gebruikt men een micro-omvormer achter elk paneel die een lagere opstartspanning heeft dan de gebruikelijke omvormer.

Er wordt een roestvrij montagesysteem geleverd om de panelen aan het balkon te bevestigen. In dit systeem zitten de benodigde haken en kabels om alles stevig te bevestigen. De zonnepanelen worden met beugels aan de balustrade vastgemaakt. Er bestaan zelfs ophangsystemen die de panelen in hoek van 9 tot 20 graden laten hellen, zodat ze maximaal het zonlicht opvangen. 

©Solar Power Supply

Ook interessant: Review Ecoflow-set – Zonne-energie opwekken op je balkon

In het stopcontact steken

Bijzonder is dat je de balkonzonnepanelen gewoon aansluit op het stopcontact. Op die manier brengen ze de opgewekte stroom in het thuiscircuit. Je mag in Nederland 600 Watt per groep terugleveren. Het risico op een schok is minimaal, de omvormer schakelt namelijk onmiddellijk uit zodra de stekker wordt losgetrokken. Je kunt de installatie ook rechtstreeks aansluiten op een groepenkast die is voorzien van een eigen zekering.

In België is dergelijk plug-and-playsysteem niet toegestaan vanwege veiligheidsredenen. Als je de omvormer niet uit het stopcontact haalt, zou het systeem in principe een net onder spanning kunnen houden en dit vormt een veiligheidsrisico wanneer het stroomnet wordt uitgeschakeld om er bijvoorbeeld aan te werken. 

©Solar Power Supply

Zelf installeren

Alle balkonsystemen zijn ontworpen zodat de thuisgebruiker ze zelf kan plaatsen. Ook op het vlak van wet- en regelgeving is het zelf installeren toegestaan. De leveranciers van balkonsystemen die wij spraken, werken allemaal met webshops waarbij de klant de panelen zelf plaatst. De klant ontvangt daarvoor handleidingen en installatievideo’s. Een bepaalde leverancier is bereid de panelen te installeren en afgaande op de prijs die hij er voor rekent (90 euro), denken we dat dit geen tijdrovende karwei is.

Prijzen

Voor een installatie van 330 Wp betaal je tussen de 600 en 1400 euro. De prijs is afhankelijk van de capaciteit van de panelen, maar ook de kwaliteit van de panelen en de omvormer speelt een rol. Door relatief lage investeringskosten heb je de installatie na ongeveer zes jaar terugverdiend. Uiteraard hebben factoren als oriëntatie en schaduwval een belangrijke invloed op het rendement van de zonnepanelen.

Ook moet je je energiemaatschappij op de hoogte stellen van de plaatsing. Het best doe je dat vooraf, want het kan zijn dat je meter niet geschikt is om terug te leveren. Je kunt een melding doen via Energieleveren.nl.

Sinds 1 januari 2023 hoef je geen BTW meer meer te betalen bij de aanschaf van zonnepanelen, als deze voor privégebruik zijn. We zagen een productgarantie van 10 tot 12 jaar en de leverancier garandeert 25 jaar opbrengst. 

©Balkonzon

Voordelen

 Nadelen

©Solar Power Supply

Inzicht via een app

In de omvormer is wifi geïntegreerd om zo de opbrengst te monitoren. Alle balkonsystemen kun je dus volgen via een app. Dat betekent dat je de prestaties kunt bekijken. Bovendien kun je de instellingen aanpassen met de smartphone. Het is zelfs mogelijk om een thuisbatterij op de panelen aan te sluiten. 

Ik heb niet de hele dag zon op mijn balkon

De zonnepanelen zijn overgedimensioneerd, waardoor ze een hoger nettovermogen hebben over de hele dag. De micro-omvormer vlakt de piek af, hierdoor levert je balkon zelfs energie op het moment dat niet de volledige zon erop staat. Balkons op het oosten, westen en zuiden zijn geschikt voor balkonzonnepanelen.

©Solar Power Supply

Alle beetjes helpen

Het is vooral de bedoeling dat een balkoncentrale voldoende energie opwekt om de zogenaamde ruststroom van de woning te dekken. Met ruststroom bedoelen we het verbruik van de koelkast, het licht, het stand-byverbruik van apparaten die niet helemaal uitgeschakeld mogen worden, kortom: alles wat er in de woning wordt verbruikt terwijl er eigenlijk niemand verder iets doet. Wat de balkonpanelen meer opwekken, zal het terugleveren aan het netwerk. Dit maakt de balkoncentrale tot een goedkope en bescheiden oplossing die toch efficiënt werkt.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.