Als je geen eigen dak hebt om zonnepanelen te plaatsen, kunnen speciale balkonzonnepanelen de oplossing zijn. Het levert een kostenbesparing op, vermindering van de CO₂-uitstoot en je bent minder afhankelijkheid van het elektriciteitsnet, allemaal rechtstreeks vanaf je balkon.

Een appartement zonder eigen dak is één mogelijk scenario waarbij het gebruik van balkonzonnepanelen handig kan zijn. Maar ook als al je toekomstige verhuisplannen hebt en de zonnepanelen makkelijk mee wilt kunnen nemen, of als je een volledige dakinstallatie een te grote investering vindt, zou een bescheiden verticale installatie een optie kunnen zijn.

Zijn zonnepanelen tegen het balkon toegestaan?

Verticale zonnepanelen hebben een iets lagere opbrengst dan de traditionele dakzonnepanelen. In Nederland zie je ze nog niet zo vaak, maar in Hamburg of Berlijn zijn ze ondertussen wel ingeburgerd. Verder zijn zonnepanelen voor balkons niet vergunningsplichtig, tenzij je in een monumentaal pand woont. Wie dergelijke panelen overweegt in een appartementsgebouw moet vooraf toch even nagaan of het niet tegen de richtlijnen ingaat van de Vereniging van Eigenaars (VvE). Soms legt zo’n VvE beperkingen op van wat er op het balkon te zien mag zijn en staan ze balkonzonnepanelen niet toe omwille van de esthetiek.

©Balkonzon.nl

Waaruit bestaat zo’n balkoninstallatie?

Gewone zonnepanelen aan een balkon bevestigen, is geen goed idee omdat die te zwaar zijn. De balkonoplossingen zijn lichtgewicht panelen van slechts 20,5 kilogram. De dunne zonnepanelen zijn zwart. Balkonzon.nl zegt dat één paneel voor een opbrengst kan zorgen van 260 kWh per jaar. Zoals ieder zonnepaneel produceren ook deze panelen gelijkstroom die moet worden omgezet in bruikbare wisselstroom. Voor een dergelijk installatie gebruikt men een micro-omvormer achter elk paneel die een lagere opstartspanning heeft dan de gebruikelijke omvormer.

Er wordt een roestvrij montagesysteem geleverd om de panelen aan het balkon te bevestigen. In dit systeem zitten de benodigde haken en kabels om alles stevig te bevestigen. De zonnepanelen worden met beugels aan de balustrade vastgemaakt. Er bestaan zelfs ophangsystemen die de panelen in hoek van 9 tot 20 graden laten hellen, zodat ze maximaal het zonlicht opvangen. 

©Solar Power Supply

Ook interessant: Review Ecoflow-set – Zonne-energie opwekken op je balkon

In het stopcontact steken

Bijzonder is dat je de balkonzonnepanelen gewoon aansluit op het stopcontact. Op die manier brengen ze de opgewekte stroom in het thuiscircuit. Je mag in Nederland 600 Watt per groep terugleveren. Het risico op een schok is minimaal, de omvormer schakelt namelijk onmiddellijk uit zodra de stekker wordt losgetrokken. Je kunt de installatie ook rechtstreeks aansluiten op een groepenkast die is voorzien van een eigen zekering.

In België is dergelijk plug-and-playsysteem niet toegestaan vanwege veiligheidsredenen. Als je de omvormer niet uit het stopcontact haalt, zou het systeem in principe een net onder spanning kunnen houden en dit vormt een veiligheidsrisico wanneer het stroomnet wordt uitgeschakeld om er bijvoorbeeld aan te werken. 

©Solar Power Supply

Zelf installeren

Alle balkonsystemen zijn ontworpen zodat de thuisgebruiker ze zelf kan plaatsen. Ook op het vlak van wet- en regelgeving is het zelf installeren toegestaan. De leveranciers van balkonsystemen die wij spraken, werken allemaal met webshops waarbij de klant de panelen zelf plaatst. De klant ontvangt daarvoor handleidingen en installatievideo’s. Een bepaalde leverancier is bereid de panelen te installeren en afgaande op de prijs die hij er voor rekent (90 euro), denken we dat dit geen tijdrovende karwei is.

Prijzen

Voor een installatie van 330 Wp betaal je tussen de 600 en 1400 euro. De prijs is afhankelijk van de capaciteit van de panelen, maar ook de kwaliteit van de panelen en de omvormer speelt een rol. Door relatief lage investeringskosten heb je de installatie na ongeveer zes jaar terugverdiend. Uiteraard hebben factoren als oriëntatie en schaduwval een belangrijke invloed op het rendement van de zonnepanelen.

Ook moet je je energiemaatschappij op de hoogte stellen van de plaatsing. Het best doe je dat vooraf, want het kan zijn dat je meter niet geschikt is om terug te leveren. Je kunt een melding doen via Energieleveren.nl.

Sinds 1 januari 2023 hoef je geen BTW meer meer te betalen bij de aanschaf van zonnepanelen, als deze voor privégebruik zijn. We zagen een productgarantie van 10 tot 12 jaar en de leverancier garandeert 25 jaar opbrengst. 

©Balkonzon

Voordelen

 Nadelen

©Solar Power Supply

Inzicht via een app

In de omvormer is wifi geïntegreerd om zo de opbrengst te monitoren. Alle balkonsystemen kun je dus volgen via een app. Dat betekent dat je de prestaties kunt bekijken. Bovendien kun je de instellingen aanpassen met de smartphone. Het is zelfs mogelijk om een thuisbatterij op de panelen aan te sluiten. 

Ik heb niet de hele dag zon op mijn balkon

De zonnepanelen zijn overgedimensioneerd, waardoor ze een hoger nettovermogen hebben over de hele dag. De micro-omvormer vlakt de piek af, hierdoor levert je balkon zelfs energie op het moment dat niet de volledige zon erop staat. Balkons op het oosten, westen en zuiden zijn geschikt voor balkonzonnepanelen.

©Solar Power Supply

Alle beetjes helpen

Het is vooral de bedoeling dat een balkoncentrale voldoende energie opwekt om de zogenaamde ruststroom van de woning te dekken. Met ruststroom bedoelen we het verbruik van de koelkast, het licht, het stand-byverbruik van apparaten die niet helemaal uitgeschakeld mogen worden, kortom: alles wat er in de woning wordt verbruikt terwijl er eigenlijk niemand verder iets doet. Wat de balkonpanelen meer opwekken, zal het terugleveren aan het netwerk. Dit maakt de balkoncentrale tot een goedkope en bescheiden oplossing die toch efficiënt werkt.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.