Nooit meer afhankelijk hoeven zijn van dure stroompalen op campings? Met mobiele zonnepanelen op je camper heb je waar je ook bent stroom bij de hand, zodat je altijd je smartphone, laptop, koelbox of elektrische fiets kunt opladen. Ideaal wanneer je tijdens je vakantie veel onderweg bent of graag off-grid kampeert. Maar welke zonnepanelen moet je kopen?

Met zonnepanelen op je camper profiteer je al van ‘gratis’ groene stroom zodra de zon ook maar een beetje schijnt. Afhankelijk van de accu die je daarbij gebruikt, kun je zo – mits je naar een zonnige bestemming reist natuurlijk – een grote hoeveelheid stroom opslaan. En daar kun je op vakantie van alles mee: van het opblazen van je luchtbed en het aandrijven van het koffiezetapparaat en de koelkast tot het opladen van allerlei elektronische apparatuur die je hebt meegenomen.

Voor- en nadelen

Er zijn eigenlijk maar weinig redenen om géén zonnepanelen op je camper te installeren. Niet alleen heb je hiermee altijd en overal elektriciteit tot je beschikking, je bent ook nog eens lekker milieuvriendelijk bezig. Je hoeft immers geen grijze vervuilende stroom van het net af te tappen. De installatie van zonnepanelen op je camperdak is daarnaast niet al te ingewikkeld. Op het internet vind je zelfs allerlei stappenplannen om dat zelf te doen. Zijn de panelen eenmaal geïnstalleerd, dan heb je er weinig omkijken meer naar. De regen spoelt ze regelmatig schoon, al moet je wel af en toe checken of er geen hardnekkig vuil op zit, want daardoor kunnen ze minder efficiënt hun werk doen.

Zijn er dan helemaal geen nadelen? Natuurlijk, die zijn er ook. Als je bijvoorbeeld weinig stroomverbruikers mee op vakantie neemt, hebben zonnepanelen weinig zin. Je zult de investering dan waarschijnlijk niet (snel) terugverdienen. Een ander nadeel is dat je voor de efficiëntie van je zonnepanelen toch afhankelijk bent van het weer. Laat de zon zich tijdens je trip weinig zien, dan heb je mogelijk niet voldoende stroom om twee weken in de wildernis te staan. Daarom is het belangrijk dat je kwalitatieve zonnepanelen koopt; die zijn óók bij slecht weer efficiënt.

©Astock Media

Waarop letten bij aankoop

Je hebt besloten dat je zonnepanelen voor je camper wilt aanschaffen, maar je hebt geen idee waar je je zoektocht moet beginnen. Wij helpen je op weg!

Kwaliteit

Je wilt natuurlijk dat het rendement van je zonnepanelen zo hoog mogelijk is. Dat bereik je met zonnepanelen van goede kwaliteit. Als je kijkt naar het oppervlak van zonnepanelen, dan zijn er twee typen zonnepanelen te onderscheiden: monokristallijne en polykristallijne panelen. Bij het eerste type bestaat een zonnecel uit een enkele siliciumkristal. Het tweede type heeft een oppervlak met meerdere siliciumkristallen. Monokristallijne zonnepanelen kunnen dankzij hun oppervlak meer zonlicht opvangen en zijn dus efficiënter dan polykristallijne zonnepanelen (gemiddeld 17,5 procent rendement tegenover 14,5 procent). Monokristallijne panelen zijn daarom ook wat duurder. Je herkent deze panelen aan hun diepzwarte kleur; polykristallijne zonnepanelen zijn donkerblauw.

Ook lezen: Welke soorten zonnepanelen zijn er?

Soorten

Zonnepanelen meenemen op vakantie kan op verschillende manieren. Zo heb je de keuze uit opvouwbare panelen, semi-flexibele panelen en panelen van glas. Zonnepanelen van glas zijn nog altijd het populairst, maar ook semi-flexibele panelen komen steeds meer in trek. Het voordeel aan semi-flexibele panelen is dat ze (in tegenstelling tot hun glazen variant) niet vastgeschroefd hoeven te worden; dat kan gewoon met lijm of kit. Bovendien zijn ze een stuk lichter dan glazen zonnepanelen. Soms zijn ze zelfs efficiënter, mits je voor kwalitatieve panelen kiest.  

©Voyagerix

Naast glazen en semi-flexibele zonnepanelen zijn er ook nog opvouwbare varianten. Het grote voordeel van deze panelen is dat je ze – zoals de naam al doet vermoeden – kunt opvouwen en dus niet op de camper hoeft te monteren. Hierdoor zijn ze beter beschermd tegen vuil en schade door hagel of storm. Helaas hebben opvouwbare zonnepanelen ook één duidelijk nadeel, en dat kun je vast al raden: ze wekken alleen stroom op als ze uitgeklapt staan. Tijdens het rijden heb je er dus niets aan. En overnacht je op een plek die je minder vertrouwt, dan laat je ze ook niet zomaar even buitenstaan. Op die manier loop je dus heel wat kostbare zonuurtjes mis.

Vermogen

Veel campereigenaren vragen zich af hoeveel zonnepanelen ze op het dak moeten plaatsen, maar dat is niet per se de juiste vraag. Het vermogen van de panelen is veel belangrijker. Zo kun je twee panelen van 100 watt plaatsen, maar je kunt ook één krachtige van 200 watt plaatsen. Hoeveel vermogen je nodig hebt, reken je uit aan de hand van je dagelijkse stroomverbruik. Dat doe je door het vermogen in watt van elk elektronisch apparaat te vermenigvuldigen met het aantal uren dat je het apparaat maximaal per dag gebruikt. Dit bij elkaar opgeteld is je totale dagelijkse stroomverbruik in watturen (Wh).

Op basis van je dagelijkse stroomverbruik kun je de juiste zonnepanelen uitkiezen. Let daarbij niet op de hoeveelheid wattpiek (Wp) die een zonnepaneel volgens de specificaties oplevert, want dat getal wordt alleen gehaald als alle omstandigheden optimaal zijn (het weer, maar bijvoorbeeld ook de manier waarop het zonlicht op het zonnepaneel valt). Met behulp van de gemiddelde dagelijkse opbrengst krijg je een veel betere indicatie van welke zonnepanelen het best bij jouw situatie passen.

Accu    

Zonder een goede accu heb je weinig aan je zonnepanelen. In je accu sla je immers de opgevangen zonnestroom van overdag op, die je vervolgens 's avonds kunt gebruiken om een kopje koffie of thee van te zetten of je elektrische fiets voor de volgende dag op te laden. Het is belangrijk dat je je accu aanpast op je stroomverbruik. Hoe meer stroom je nodig hebt, hoe groter de capaciteit (Ah) van je accu. Een accu werkt overigens niet zonder laadregelaar. Een laadregelaar zorgt er enerzijds voor dat een accu snel en efficiënt geladen wordt, maar voorkomt ook het overladen van de accu.

©ER - ID.nl

Hoe duur zijn mobiele zonnepanelen?

Mobiele zonnepanelen kunnen in eerste instantie best een investering zijn. Zo leg je voor een paneel van 150 watt al snel zo'n 200 euro neer, en daarbij is één paneel vaak niet genoeg. Toch is het de investering waard. Niet alleen omdat het je alle vrijheid oplevert, maar ook omdat je het aankoopbedrag makkelijk terugverdient. Stel: je betaalde voorheen 5 euro per dag voor stroom op een camping en hebt nu voor 500 euro zonnepanelen op je camper liggen. Dan heb je de investering al in 100 dagen terugverdiend. En dan te bedenken dat zonnepanelen gemiddeld 25 tot 30 jaar meegaan. Tel uit je winst!

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.