In navolging van hun 720 euro kostende RTX 3080 brengt Nvidia hun nieuwe mid-range videokaart uit, de GeForce RTX 3070. Het zou dé videokaart van dit moment moeten zijn voor iedereen die maximaal zo’n 5 a 6 honderd euro wil uitgeven, en vooral: iedereen die een snelle, hoge resolutie (1440p) gaming monitor heeft. Of dat daadwerkelijk het geval is lees je in onze Nvidia GeForce RTX 3070 review.

Een kaart zonder concurrentie

Eigenlijk is de RTX 3070 een inkoppertje voor Nvidia, want ze hebben vooralsnog geen enkele vorm van concurrentie in deze prijsklasse of erboven. Dat maakt het testen van de nieuwe Geforce RTX 3070 vooral een interne strijd waarin Nvidia kan laten zien hoe veel sneller hun nieuwe kaart is dan die van de vorige generatie. En het zal niemand verbazen dat ze ten opzichte van hun 20-serie kaarten uit 2018 en 2019 een flinke stap hebben gemaakt. Afhankelijk van het spel en de settings is de RTX 3070 zo’n 25 a 30% sneller dan de RTX 2070 SUPER, en die stond al bekend als een uitstekende gaming kaart voor 1440p monitoren. Met de RTX 3070 kan je alle games op 1440p spelen op hoge settings, en veelal op hoge refreshrates.

En dat is fijn, en in de wetenschap dat er vooralsnog geen concurrent voor bestaat, is dat praktisch ook direct de conclusie: valt deze kaart binnen je budget, en wil je gamen op zo’n 1440p monitor, idealiter met hoge (144Hz+) refresh rate, dan is dit de kaart voor jou. Oudere kaarten in de categorie 350 euro of hoger zijn eigenlijk niet langer te verantwoorden gezien het enorme prestatieverschil met de RTX 3070, en één stap sneller kost je direct minimaal 200 euro meer.

©PXimport

Net te kort voor 4K, overkill voor 1080p

Wil je toch meer, of op 4K resolutie gamen, dan is die duurdere RTX 3080 wel de logischere keuze. Zeker op de 4K resolutie komt die kaart beter uit de verf, gemiddeld is de RTX 3080 30% sneller op 4K gaming dan de RTX 3070, en die extra prestaties komen goed van pas, want niet alle spelen halen de soepele 60 FPS op 4K resolutie met hoge settings op een RTX 3070.

Speel je nog games op een traditionele 1080p monitor, zeker als het een 60Hz model betreft, dan levert de RTX 3070 weliswaar uitstekende prestaties, maar is hij eigenlijk iets te krachtig. Voor die doelgroep raden we aan even te wachten op de aanstaande RTX 3060 Ti, die op die resolutie ook prima zal werken, voor een lagere prijs. Op dit moment een RTX 20-serie kaart kopen is niet iets wat we willen aanraden. Vooralsnog is het óf de RTX 3070, of wachten op wat nieuwers in een lager segment.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Nieuwe features

Met een nieuwe generatie videokaarten volgen ook wat nieuwe features. Zo brengt Nvidia Reflex uit, een techniek om de latency van je game te verlagen. Dat wil dus zeggen dat ze niet alleen hogere framerates willen pushen, maar dat elk beeld daadwerkelijk sneller op je beeld verschijnt. Dit is iets wat we echter pas op een later tijdstip zelf kunnen testen en verifiëren.

Broadcast is een feature waar je wel direct gebruik van kan maken. Met deze tool is het mogelijk om achtergrondgeluiden uit je microfoon weg te filteren. Dit werkt eveneens uitstekend, en is handig als je in jouw communicatie te maken hebt met vervelend achtergrondgeluid. OF je nu aan het game streamen bent of simpelweg je zakelijke zoom meeting aan het houden bent, met de Broadcast feature kan je dit filter eenvoudig toepassen. Dezelfde tool brengt ook extra features naar je webcam, zo kan hij de achtergrond verwijderen alsof je een green screen hebt, of je kan de achtergrond simpelweg iets verzachten voor een rustiger cq minder rommelig beeld.

Ook is Nvidia de eerste die HDMI 2.1 toevoegt aan hun videokaarten, daarmee is het mogelijk om gebruik te maken van de 120Hz feature op 4K OLED TVs, bijvoorbeeld die van LG. Die ondersteunen tevens Nvidia’s G-Sync, wat gamen op die televisies erg interessant maakt.

©PXimport

Praktische tips

Mocht je een RTX 3070 overwegen, hou er dan rekening mee dat deze kaart ca. 220 Watt verbruikt. Gecombineerd met een mid-range systeem benader je dan de 350 Watt totaal verbruik tijdens gamen, gecombineerd met een high-end systeem de 500 Watt. Een degelijke 650 Watt voeding zoals Nvidia zelf aanraadt is dan ook zeker aan te bevelen. Voor een stevige RTX 3070 gebaseerde game PC.

Tevens zullen er zoals altijd veel verschillende varianten uitkomen van deze RTX 3070-chip, bijvoorbeeld van fabrikanten zoals ASUS, MSI of Gigabyte. Daarover zullen we binnenkort een vergelijking publiceren, echter is de standaard Founders Edition uitvoering van Nvidia ook echt niet mis. Deze relatief compacte kaart die je direct bij Nvidia bestelt blijft goed koel, én is nagenoeg onhoorbaar tijdens het gamen.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De toekomst

Nvidia is dominant op dit moment, maar toch hangt er verandering in de lucht, want AMD staat op het punt om voor het eerst in een flinke tijd weer high-end videokaarten uit te brengen, de Radeon RX 6000-serie, ook wel “Big Navi” genoemd naar hun Navi-architectuur. Op dit moment kunnen we de RTX 3070 enkel vergelijken met oudere kaarten of de duurdere RTX 3080, maar als je dus niet per sé haast hebt kan het raadzaam zijn nog even te wachten met je aanschaf. Naar verluid zullen deze nieuwe AMD-kaarten in november uitkomen, dus wie weet verandert het videokaart landschap op korte termijn weer.

Conclusie

Tot die tijd heeft Nvidia echter het rijk alleen, en hebben zij met ruime marge de beste 500 euro videokaart in handen: enorm snel op alle gaming monitoren tot en met 1440p resolutie en uitstekende ondersteunende features. Voor iedereen die niet kan of wil wachten op wat de toekomst brengt is dit dé mid-range videokaart van dit moment.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.