Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste freeware van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Slim kleuren

Geschikt voor: Google Docs

Als je veel nakijkwerk moet doen, of vele pagina’s tekst moest controleren in Google Docs is het handig om een markeringskleur te gebruiken. Of meerdere kleuren, als je verschillende dingen wilt aangeven in een document. Hoewel Google je vele kleurtjes beschikbaar stelt, werkt de tool niet heel handig als je hem vaak moet gebruiken. Het selectievak is klein en iedere keer een nieuw kleurtje zoeken is lastig. Highlight Tool, een add-on voor Google Docs, pakt het anders aan. De extensie geeft de gekozen kleuren in een zijbalk weer, waardoor je er gemakkelijker bij kunt, en geeft ook de verklaring weer die je aan de kleur hebt gegeven. Bijvoorbeeld: rood staat voor fout, en oranje voor onduidelijk. En dat is bijzonder nuttig als je met meerdere mensen aan een document werkt. Ook handig is dat je de gemarkeerde tekst op basis van kleur kunt exporteren naar een nieuw document. Op die manier kun je bijvoorbeeld heel gemakkelijk een samenvatting van een tekst maken en die in een apart document opslaan.

©PXimport

Tip 02: Struinen door data

Geschikt voor: Firefox

Excel voelt voor sommigen misschien wat stoffig aan, maar het kan een ontzettend leuke tool zijn om te stoeien met data. Het is niet alleen handig om je boekhouding mee te doen, je kunt met Excel bijvoorbeeld ook door gegevens van de Top 2000, de beste films of meest verkochte games struinen. Bijvoorbeeld om te ontdekken welke Nederlandse artiest op nummer 1 in de Top 2000 heeft gestaan, en in welk jaar. Een handige add-on om dan te gebruiken is Table to Excel voor Firefox. Het programmaatje kan iedere tabel op een website automatisch opslaan als csv-bestand of exporteren naar Excel. Zo importeer je de lijst met beste films op Wikipedia bijvoorbeeld met twee muisklikken. Eentje op het icoontje van de add-on in de werkbalk en de volgende op To Excel. De lijst wordt dan meteen geopend in het spreadsheetprogramma.

©PXimport

Tip 03: Anti-stress

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows heeft er een handje van om na verloop van tijd een stuk trager te worden. Hoe meer programma’s je gebruikt, hoe meer geheugen in beslag wordt genomen, hoe meer moeite je pc heeft om dingen voor elkaar te krijgen. Met MemPlus steek je daar eens stokje voor. Het programma kan snel je geheugen scannen en ervoor zorgen dat bepaalde programma’s een minder grote hap uit het beschikbare ram nemen. Het werkt heel simpel: na installatie druk je op de knop Clear memory en MemPlus gaat meteen aan het werk. Na een paar seconden zie je de teller – die laat zien hoeveel van het werkgeheugen wordt gebruikt – teruglopen. Dat scheelt zo een gigabyte. Verder kan het programma je laten zien welke processen allemaal op de achtergrond actief zijn (handig als je merkt dat je pc opeens wel erg langzaam wordt en je wilt ontdekken wat de boosdoener is), en je vertellen hoe het met je geheugenbankjes gesteld is.

©PXimport

Tip 04: Foto’s plakken

Geschikt voor: macOS

Soms is het bereik van je cameralens net wat te klein om de juiste foto te maken. Die mooie kerk, die grote groep of dat uitgestrekte landschap passen er dan net niet op. Een panoramafoto is dan ideaal. Alleen heeft niet elke telefoon of camera die mogelijkheid. Panorama Stitcher Mini kan het klusje gemakkelijk voor je doen. Je hoeft alleen maar een paar foto’s met wat overlap te maken, en het programma plakt ze netjes voor je aan elkaar. De gratis versie van Panorama Stitcher kan maximaal vijf foto’s aan. Sleep ze naar het programma, en Panorama Stitcher doet de rest. Vervolgens kun je de helderheid en het formaat nog aanpassen, en kiezen in welk formaat je het resultaat wilt opslaan (jpg, tiff of png).

©PXimport

Tip 05: Spotify-knoppen

Geschikt voor: macOS

Het handige aan de webversie van Spotify is dat je de app niet hoeft te installeren op je Mac. Dat scheelt weer ruimte. “Maar na het een paar weken te hebben gebruikt, begon het me te frustreren dat ik de mediaknoppen op m’n toetsenbord niet kon gebruiken om de muziek mee te bedienen”, schrijft de Engelse programmeur Tom Hallam op zijn blog. Hij bedacht daarom PlayTray. Een kleine app die zich netjes nestelt in je werkbalk en je de mogelijkheid geeft om je mediaknoppen te gebruiken. Zo kun je gewoon weer nummers starten, pauzeren of overslaan door op een fysieke knop te drukken.

©PXimport

Tip 06: Kleine hulp

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

TinyTask is een superklein (33KB) programmaatje dat acties op je pc kan opnemen en herhalen. Muisbewegingen, klikken en tekstinvoer kunnen door het programma worden nagespeeld. Handig als je bijvoorbeeld iedere ochtend hetzelfde ritueel hebt: even je mailprogramma openen om te kijken welke berichten er zijn binnengekomen, vervolgens het nieuwslezen op nu.nl en Spotify aanzetten voor een achtergrondmuziekje. Druk op de recordknop van TinyTask, voer je ochtendritueel één keer uit, en sla het vervolgens op als rec-bestand. Als je vervolgens in Windows instelt dat het rec-bestand automatisch wordt opgestart als je je computer aan zet (Hier lees je hoe dat moet), kun je voortaan een kop thee pakken terwijl TinyTask de taken voor je uitvoert.

©PXimport

Tip 07: Voorjaarsschoonmaak

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows zit boordevol programma’s die je misschien nooit zult gebruiken. Zo heeft Microsoft Minecraft meegeleverd met Windows 10. Zit je daar niet op te wachten, of wil je eens flink de kam door al je bestanden en instellingen halen, dan kan Windows Slimmer helpen. Dit programma scant je hele systeem op de aanwezigheid van verouderde update-bestanden, tijdelijke mappen, verouderde logs en overbodige programma’s. Na installatie druk je op Start Scan, waarna Windows Slimmer automatisch op zoek gaat naar overtollige bestanden. Het verwijderen van de “troep” kan je zo vele gigabytes extra ruimte opleveren, en je pc sneller maken. Je moet alleen wel een beetje oppassen als je het programma installeert. Auslogics heeft er een handje van om andere software mee te installeren als je niet oplet (zie kader Niet te snel klikken).

©PXimport

Tip 08: Verzamelalbum

Geschikt voor: Firefox

Soms wil je alle afbeeldingen op een website opslaan. Misschien omdat het een cursuspagina is, of een verzameling slides van een presentatie, of gewoon omdat je plaatjes van puppy’s wilt hebben. Hoe dan ook, het opslaan van veel afbeeldingen gaat een stuk gemakkelijker met de add-on Download all Images voor Firefox. Na installatie vind je het icoontje van de add-on naast je zoekbalk. Klik je erop, dan krijg je de mogelijkheid om alle afbeeldingen op een pagina op te slaan in verschillende formaten (jpg, png, gif of bmp). Maar je kunt ook een selectie maken, door bijvoorbeeld in te stellen dat je alleen afbeeldingen met een bepaald formaat of bepaalde grootte wilt opslaan. Wil je van te voren zien welke afbeeldingen Download all Images heeft gevonden, klik dan op Gallery. Je krijgt dan thumbnails van alle afbeeldingen te zien en kunt de selectie aanpassen door vinkjes te verwijderen.

©PXimport

Tip 09: Teller

Geschikt voor: macOS

Als je een tijdje achter je laptop zit kun je gemakkelijk de tijd vergeten. Voor je het weet zit je de halve dag te gamen of te surfen. Aware van ontwikkelaar Joshua Peek vertelt je precies hoe lang je al naar het beeldscherm zit te staren. De app telt in de werkbalk rustig de minuten en uren af. Het detecteert de bewegingen van je muis en de toetsaanslagen. Doe je even niets, dan pauzeert Aware de timer net zo lang tot er weer activiteit is. De app geeft overigens geen waardeoordeel. Je krijgt geen waarschuwing of alarm om je te vertellen dat het tijd is voor een pauze. Het geeft je slechts inzicht in hoe lang je al achter dat die laptop of pc gebogen zit.

©PXimport

Tip 10: Supersnel CV

Geschikt voor: Chrome

Het maken van een CV is soms een hele klus. Het moet er netjes uitzien, opvallen en de aandacht vast zien te houden. En dan moet je ook nog eens alle relevante informatie erin stoppen. Ceev maakt van je LinkedIn-profiel automatisch een aantrekkelijk CV. Het programma scant je profiel, kopieert alle relevante informatie en geeft het meteen op een aantrekkelijke manier weer. Het resultaat wordt weergegeven in een webpagina, waar je de tekst kunt aanpassen (bijvoorbeeld de Engelstalige koppen vervangen door Nederlandse), de volgorde kunt wisselen, of een andere layout kunt kiezen. Ben je tevreden met het resultaat, dan kun je het opslaan als pdf-bestand. Het aanmaken van een account is overigens niet nodig, tenzij je de CV wilt opslaan om hem later nog eens te bewerken.

©PXimport

Gevaarlijk?

©PXimport

Niet te snel klikken

©PXimport

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.

AGON by AOC breidt zijn G4-serie uit met twee snelle instapmonitors voor competitieve games: de AOC GAMING 24G4ZR (23,8 inch) en 27G4ZR (27 inch). Beide modellen combineren een Fast IPS-paneel met een verversingssnelheid tot 260 Hz (240 Hz standaard) en een lage bewegingsonscherpte.

De nieuwe G4ZR-modellen richten zich op gamers die vooral snelheid zoeken, maar tegelijkertijd op hun budget willen (of moeten) letten. AOC zet de monitors standaard op 240 Hz en laat je optioneel naar 260 Hz overklokken via het OSD-menu of de G-Menu-software. De responstijden worden opgegeven als 1 ms GtG en 0,3 ms MPRT, waarbij die laatste waarde vooral iets zegt over bewegingsscherpte met backlight-strobing ingeschakeld.

Voor vloeiend beeld ondersteunen de 24G4ZR en 27G4ZR Adaptive-Sync en zijn ze volgens AOC NVIDIA G-SYNC-compatibel. Ook is er MBR Sync, waarmee variabele verversingssnelheid en backlight-strobing tegelijk gebruikt kunnen worden. Dat moet tearing en haperingen tegengaan, terwijl snelle bewegingen scherper blijven.

©AGON by AOC

Beeldkwaliteit, standaard en aansluitingen

Qua beeldkwaliteit kiest AOC voor Fast IPS, wat doorgaans snellere pixelovergangen combineert met IPS-eigenschappen zoals brede kijkhoeken. De 27-inch variant haalt volgens AOC 121,5% sRGB en 92,3% DCI-P3; de 23,8-inch versie 111,7% sRGB en 87,7% DCI-P3. De helderheid is 300 cd/m² en de kijkhoeken zijn 178 graden, zodat kleuren ook bij een schuine kijkpositie redelijk consistent blijven.

De ZR-modellen krijgen een volledig verstelbare standaard met 130 mm hoogteverstelling, plus kantelen, draaien en pivot. Handig als je je schermhoogte en -hoek precies wilt afstellen voor lange sessies. Daarnaast zijn de monitoren VESA 100x100-compatibel voor een arm- of wandmontage. Aansluiten kan via 2x HDMI 2.0 en 1x DisplayPort 1.4. Verder noemt AOC flicker-free en een hardwarematige low blue light-stand om vermoeide ogen te beperken.

©AGON by AOC

Naast de twee nieuwe modellen komen later ook varianten met een eenvoudiger voet die alleen kan kantelen: de 24G4ZRE en 27G4ZRE. Die gebruiken volgens AOC hetzelfde paneel en dezelfde snelheidsspecificaties, maar zijn bedoeld voor wie geen uitgebreide ergonomie nodig heeft.

Beschikbaarheid en prijzen

De AOC GAMING 24G4ZR, 27G4ZR, 24G4ZRE en 27G4ZRE hebben de volgende adviesprijzen: de 24G4ZR kost 149 euro en de 27G4ZR 169 euro. De tilt-only varianten zijn goedkoper: 129 euro voor de 24G4ZRE en 149 euro voor de 27G4ZRE.