Via uw LinkedIn-pagina toont u de wereld wie u bent en wat uw gedachten zijn, en de sociale netwerkdienst Facebook kan worden gebruikt om interactief met uw vrienden of zakelijke doelgroep in contact te blijven. Toch is ook een weblog of een meer traditionele webpagina met een eigen url een uitstekende manier om uzelf of uw bedrijf te presenteren. Het bouwen van een website is tegenwoordig eenvoudiger dan ooit, er is nauwelijks technische kennis voor nodig!

Blog

1. Het doel

Een weblog, of kortweg blog, kunt u gebruiken als digitaal dagboek of voor het delen van foto's en video's, maar ook als website om uzelf bekend mee te maken aan de buitenwereld. Het verschil zit in de mate waarin u actief wilt zijn met het onderhouden van de pagina: wilt u eenmalig alle gewenste informatie online zetten, of liever regelmatig een nieuwe bijdrage leveren? In het laatste geval biedt een blog de beste mogelijkheden. Op een blog plaatst u in omgekeerde chronologische volgorde posts. U kunt een gratis blog aanmaken via diverse aanbieders, maar u kunt er ook zelf een ontwerpen en hem via een zelf te kiezen webhost online zetten. Een gratis blog is binnen enkele minuten aangemaakt, maar er hangt in principe een aantal beperkingen aan op het gebied van opmaak, privacy en commerciële uitingen. Tegen betaling kunt u zulke restricties vaak opheffen. Zelf een blog ontwerpen kost tijd en geld, afhankelijk van of u gratis of betaalde ontwerpsoftware gebruikt en via welke webhost u de pagina online zet.

©PXimport

De posts op een blog kunnen over allerlei onderwerpen gaan, maar vaak hebben ze wel een overkoepelend thema.

2. Gratis weblog aanmaken

Blogger.com (onderdeel van Google) en WordPress.com zijn twee bekende diensten waarbij u gratis en Nederlandstalig een blog aan kunt maken. Beide diensten zijn bijzonder eenvoudig te gebruiken. Qua stijl oogt Blogger wat speelser dan het serieuzere WordPress. Omdat Blogger een Google-product is, biedt het ook integratie met Google+, Gmail en andere Google-onderdelen. Surf naar Blogger.com en log in met uw Google- account, of maak zo'n account aan als u het nog niet hebt. Vervolgens moet u uw blog een naam geven en een blogadres opgeven. Dat adres kan bijvoorbeeld de naam van uw blog bevatten, dan krijgt u iets als 'vakantie2012.blogspot.com'. Ga daarna naar de laatste registratiestap: het kiezen van een van de acht beschikbare sjablonen die een uiterlijk aan uw pagina geven. U kunt het sjabloon later nog veranderen. Nu wordt gevraagd of u Blogger in de nieuwe Google-stijl wilt gebruiken, dat is de stijl waarmee ook Gmail en Google+ werken. Als voorbeeld voor dit artikel is voor ja gekozen. Een blog op WordPress.com maakt u aan door op Nu intekenen te klikken. Vul uw gegevens in, kies een url-adres voor uw blog en klik op Create blog. Activeer de pagina via een een mailbericht dat naar u wordt gestuurd, waarna u direct op het Dashboard van uw pagina terechtkomt.

©PXimport

Tijdens het aanmaken van een Blogger-pagina kunt u direct een sjabloon kiezen dat het uiterlijk bepaalt.

3. Blogger opmaken

Nu de pagina is aangemaakt, moet hij vorm krijgen, zodat duidelijk is waar de blog voor staat en wie u bent. In Blogger klikt u, nadat u bent ingelogd, op uw blognaam. In het Overzicht vindt u statistieken en verschillende instellingen. Klik op Pagina's om nieuwe ruimten aan te maken. Kies vervolgens Nieuwe pagina / Lege pagina. In de opmaakpagina, die het uiterlijk heeft van een document in Google Documenten, typt u bijvoorbeeld informatie over de blog. De tekst kan worden opgemaakt in diverse stijlen en u kunt hem verrijken met video's en foto's, die u eventueel kunt invoegen vanuit Picasa. Klaar? Kies rechts in beeld voor Opties en beslis of lezers een reactie onder de pagina mogen plaatsen. Sluit af met Gereed en klik vervolgens op Publiceren om de pagina te bewaren. De pagina wordt in eerste instantie niet getoond. Kies op het pagina-overzicht naast Pagina's weergeven als voor Bovenste tabs of voor Zijlinks om de paginakopjes boven of links in beeld te krijgen. Sluit af met Indeling opslaan. Via Nieuw bericht in de linker menubalk zijn blogberichten te plaatsen. Klik op Blog weergeven om te zien hoe een bezoeker van uw blog de pagina ziet en pas het geheel direct aan door in de zwarte balk op het huisje (het Dashboard) te klikken.

©PXimport

Ook een Blogger-pagina kan worden gekoppeld aan een eigen domeinnaam.

4. WordPress

Het overzichtsmenu van WordPress is een stuk uitgebreider dan dat van Blogger. U ziet er een gigantische hoeveelheid opties in beeld, zoals de mogelijkheid om een bericht direct te posten, statistieken over uw blog in te zien of algemene informatie te bekijken. Het linkermenu is het belangrijkst. Het aanmaken van een pagina of bericht werkt bij WordPress op dezelfde manier als bij Blogger. Klik op Pagina's en vervolgens op Nieuwe pagina om een tabblad te maken waarin u bijvoorbeeld uitlegt wie u bent. Een bericht schrijft u via Berichten / Nieuw bericht. Voeg een titel toe, typ de tekst en maak hem op met mediabestanden, hyperlinks of zelfs een poll met vragen waar bezoekers antwoord op kunnen geven. In het Publiceren-kader is via Zichtbaarheid de pagina te beveiligen met een wachtwoord. U kunt er op deze plaats ook voor kiezen om uw pagina af te schermen voor derden, wat handig is als u persoonlijke fotogalerijen toevoegt. Bij Onmiddellijk publiceren kunt u een datum invoeren, zodat u vooruit kunt werken bij de invoer van berichten en pagina's. Een bericht kan ook worden voorzien van tags, dat zijn trefwoorden waarmee lezers (en uzelf) snel berichten kunnen terugvinden. Tevreden? Klik op de blauwe knop Publiceren en de pagina of het bericht wordt direct online gezet. De opmaak van de blog kunt u aanpassen via Weergave / Thema's. Daar staan kant-en-klare opmaakprofielen voor u klaar.

©PXimport

Een WordPress-pagina kan heel fraai worden opgemaakt, dankzij de grote hoeveelheid opties in het opmaakmenu.

Website bouwen

5. Statische pagina bouwen

Een 'gewone' website is op verschillende manieren te bouwen. Vergeet daarbij het invoeren van HTML-codes. Tegenwoordig kunt u de bouw van een website gemakkelijk aanpakken via 'WYSIWYG'-editors, waarbij de afkorting staat voor What You See Is What You Get. Dat betekent dat u onderdelen kunt invoegen door erop te klikken en ze te verslepen ('drag & drop'), om zo een pagina op te bouwen alsof het een Lego-huis is. Professionals gaan het liefst aan de slag met software als Adobe Dreamweaver, maar daar betaalt u bijna 600 euro voor. Het vergt bovendien oefening en wellicht een cursus om dit programma onder te knie te krijgen. Er zijn echter ook gratis varianten verkrijgbaar waarin u enorm veel bouwopties zult ontdekken. Denk hierbij aan een opensource-cms (content management system) of aan het dashboard van uw site, zoals Joomla of WordPress. In het geval van WordPress gaat het in dit geval niet om de online blogversie die we net hebben besproken, maar om de (statische) websitebouwer. We gebruiken het Nederlandstalige WordPress als voorbeeld om aan te tonen hoe eenvoudig u een website online kunt zetten.

©PXimport

Hebt u echt Dreamweaver nodig om een professionele pagina te maken?

6. Benodigdheden

Wat hebt u nodig om een website snel online draaiende te krijgen? Allereerst de software waarmee u de pagina ontwerpt. Dit kan gewoon offline op de computer. Neem de tijd hiervoor, overhaast u niet zodat u voorkomt dat er onprofessioneel ogende fouten op de pagina verschijnen. Met onder andere WordPress installeert u een cms op uw eigen online locatie. De pagina ontwerpt u dan offline. U zult nu een locatie op internet moeten vinden waarop u de website kunt plaatsen. Dit wordt een webhost genoemd, en als u die hebt, kunt u een unieke domeinnaam (url) registeren. Op de vergelijkingssite ISPGids.com vindt u een mooi overzicht van bedrijven waarbij u een hostingabonnement kunt afsluiten. Links in het scherm kunt u de enorme lijst namen inperken door uw wensen aan te vinken. Om een gemiddelde website te kunnen draaien, moet de host bijvoorbeeld het script PHP en de database MySQL ondersteunen. Lees ook goed de ervaringen van eerdere gebruikers, zodat u geen kat in de zak aanschaft. Een gratis webhost met ondersteuning voor PHP en MySQL is 000webhost.com, dit is een handige locatie om te testen hoe u een website onderhoudt. Als laatste hebt u een ftp-programma nodig zoals FileZilla, om de website naar de webhost te kopiëren.

©PXimport

Vergelijk verschillende webhosts voordat u een contract afsluit!

7. Ftp gebruiken

Haal allereerst een programma in huis waarmee u straks de website of een cms zoals WordPress online kunt zetten. FileZilla is een gratis programma waarmee u verbinding kunt maken met uw webhost en bestanden op uw online locatie kunt plaatsen. Surf naar FileZilla en klik op Download FileZilla Client. Als Windows-gebruiker kiest u de meest actuele versie van het bestand FileZilla_[versienummer]win32-setup.exe. Na een korte installatie start FileZilla direct. Het enige dat u nu nodig hebt, zijn de ftp-gegevens van uw host, te weten de hostnaam, uw gebruikersnaam en het persoonlijke wachtwoord. Als u de gratis webhost 000webhost.com gebruikt, logt u in op 000webhost.com. Kies nu Go to CPanel en kies onder Main Menu voor View Account Details. Bij File Upload Details staan al de benodigde gegevens voor het inloggen op uw webruimte met FileZilla. In plaats van een ftp-hostnaam kunt u in FileZilla ook het IP-adres van uw account gebruiken.

©PXimport

FileZilla is een handig programma om snel bestanden mee op een ftp-server te plaatsen.

8. Installatiebestanden kopiëren

De Nederlandse versie van WordPress vindt u op nl.WordPress.org. Klik op Downloaden WordPress. Het zip-bestand van versie 3.3 is slechts 4,4 MB groot. Pak alle bestanden uit en ga vervolgens naar FileZilla. Log eerst in op uw webserver. Vul bij Host de hostnaam in, en vervolgens uw gebruikersnaam met wachtwoord. De poort kunt u leeglaten. Klik op Snelverbinden, waarna de bestanden die aanwezig zijn op de server verschijnen in het rechtergedeelte van FileZilla. Navigeer in het linkergedeelte naar de locatie waar de uitgepakte WordPress-map staat. Kopieer alle bestanden uit die map - en dus niet de overkoepelende WordPress-map zelf - naar de map public_html die aanwezig is op uw ftp-locatie. De installatiebestanden staan nu klaar om te gebruiken. In uw webbrowser surft u nu naar de domeinnaam die u van de webhost hebt gekregen of die u zelf hebt aangeschaft (bijvoorbeeld [uwnaam].com). Het installatiescherm van WordPress verschijnt nu.

©PXimport

Kies de juiste bronbestanden en kopieer ze naar public_html.

9. WordPress installeren

Het installeren van WordPress is bijzonder eenvoudig. Op het eerste scherm vraagt het programma u om op Maak een configuratiebestand te klikken, zodat u van start gaat. Vervolgens dient u de database-gegevens in te vullen. Deze gegevens krijgt u van uw webhost. Soms moet u zelf eerst een database aanmaken. In het configuratiescherm van 000webhost.com kiest u Manage MySQL Database. Vul een database en gebruikersnaam in en kies een wachtwoord. Sluit af met Create database. Deze gegevens gebruikt u nu ook in de WordPress-installatie. Let op: verander in het installatiescherm bij Table Prefix de standaardnaam wp_ in een zelf te kiezen code met een _ (underscore) als eindcode, zodat eventuele hackers of virussen er niet direct vat op hebben. Sluit af met Submit. In de volgende stap geeft u een naam voor uw website op en vult u de inloggegevens in. Verander hier de standaardnaam admin in iets persoonlijkers. Haal het vinkje weg naast Privacy als u niet wilt dat zoekmachines uw pagina vinden. Kies ten slotte WordPress installeren. Log nu in en hetzelfde dashboard dat u kent van de online blogdienst WordPress verschijnt in beeld.

©PXimport

Als uw webhost geen MySQL-database heeft, kunt u WordPress niet installeren!

Facebook als website

Als u naar reclameposters en folders kijkt, zal opvallen dat veel producten een eigen website hebben op het sociale netwerk Facebook. Dat is een slimme zet van het betreffende bedrijf, omdat het zo direct in contact komt met zijn klanten en andere geïnteresseerden. U kunt zelf ook een apart gedeelte op Facebook reserveren, bijvoorbeeld omdat u een belangrijke rol speelt in uw uw vakgebied, uw bedrijf of sportclub, of als u bezigheden hebt die interessant zijn voor anderen. Surf naar Facebook Pagina Maken en kies de categorie waarbinnen uw nieuwe pagina moet vallen. Vul een naam in voor de pagina en ga door met het stappenplan. Als eerste kiest u een foto of afbeelding. In stap 2 zijn Facebook-contactpersonen te benaderen die de pagina als 'leuk' kunnen beoordelen, maar u kunt ook contactpersonen van Skype, Gmail en andere diensten importeren. Vervolgens is het zaak om de pagina leuk in te richten om publiek te trekken en uw boodschap uit te dragen. Hoe meer 'fans' de pagina heeft, hoe meer opties u krijgt om de pagina op te maken. Klik op Pagina bewerken om specifieke zaken aan te passen, zoals het invullen van informatie, doelgroepinformatie en het aanstellen van externe beheerders. Statistieken over 'vind ik leuk' en reacties van 'fans' kunt u bekijken via de knop Oudere paginastatistieken bekijken, aan de rechterzijde van de startpagina.

©PXimport

10. Website bouwen

U bent nu klaar om een website te bouwen. In het dashboard van de site gaat u eerst naar Weergave. Kies nu Thema's installeren. Hier kunt u een uiterlijk zoeken op basis van uw voorkeuren: u kunt de kleur kiezen en aangeven hoeveel kolommen de site moet hebben. Als u een thema hebt gevonden dat u aanspreekt, kiest u Voorbeeld om een testversie te zien en daarna Installeren. Om uw website vorm te geven, kunt u pagina's toevoegen. Hoe u dat doet, leest u in tip 4. Maak een aantal pagina's aan. In het opmaakvenster van Nieuwe pagina vindt u onder Pagina-attributen de optie Volgorde. Geef de pagina die als eerste in de menubalk moet komen een 1, de tweede pagina een 2, enzovoort. U kunt ook meerdere menubalken aanmaken op de homepage. Ga naar Weergave, kies Menu's en vul naast Menunaam een titel in, bijvoorbeeld Informatie. Klik op het plusje ernaast om een tweede balk te maken. Voeg de zojuist aangemaakte pagina's toe die u op de balk wilt laten verschijnen, door een vinkje te plaatsen naast de naam. Klik dan op Aan menu toevoegen. Sla het geheel op met Menu opslaan. Kies bij Thema locaties een Header Menu (de menubalk die boven de site komt te staan) en een Footer Menu, dat onderaan de site komt.

©PXimport

Tover een blog om in een professionele website met menu's en pagina's!

11. Gratis pagina: Weebly

Is het regelen van een webhost voor u teveel gedoe? Weebly biedt uitkomst. Dit is een dienst die wordt gebruikt door duizenden consumenten, maar ook door kleine bedrijven. Weebly is niet Nederlandstalig, maar de stappen zijn zo duidelijk en eenvoudig uit te voeren, dat de dienst voor iedereen bruikbaar is. Surf naar Weebly.com, vul uw naam en e-mailadres in en kies Sign up. Vul in het welkomstscherm de naam in van uw pagina en kies een categorie waaronder uw pagina valt. U krijgt nu drie keuze-mogelijkheden met betrekking tot de domeinnaam. Bij de eerste optie krijgt u een Weebly-subdomein. Bij de tweede kunt u een .com-, .net- of .org-url aanschaffen en als u voor de derde keuze gaat, vult u de domeinnaam in die u via een andere webhost in bezit heeft. Een klik op Continue brengt u vervolgens meteen in de opmaakbewerker.

©PXimport

Weebly biedt een eenvoudige, gratis alles-in-één oplossing.

Weebly werkt door middel van het aanklikken van elementen en deze op de juiste plek slepen. Daarna kunt u de tekst aanpassen. Kies eerst een opmaak via Design. Scroll door de mogelijkheden en klik op de gewenste vormgeving, waarna u direct het resultaat ziet. Vervolgens kunt u in de pagina's aanmaken door in de menubalk naar Pages / Add Page te gaan. Vul een naam in en geef megadata aan zodat u sneller wordt gevonden als iemand een zoekmachine gebruikt. Dit doet uw via Advanced Settings. Pagina's sleept u boven of onder elkaar om de volgorde aan te geven. Een pagina is eenvoudig op te maken. U maakt een Contactpagina bijvoorbeeld aan door een pagina op te vullen met een contactformulier (Basic / Contact Form), een kaart met uw locatie (Multimedia / Google Maps) en een afbeelding van een contactformulier (Basic / Picture of Paragraph with Picture zodat u er ook een tekst bij kunt schrijven). Afbeeldingen en foto's zijn via een online url in te voegen, of door ze te uploaden vanaf de computer. Enkele handige extra's vindt u onder More, zoals een enquêteformulier en de mogelijkheid om een rss-feeder toe te voegen, zodat u berichten van andere sites op uw pagina kunt tonen. Kies rechtsboven in beeld op Publish om de site online te plaatsen.

©PXimport

Slepen, neerzetten, vergroten en verkleinen: het opmaken van uw webpagina is kinderspel in Weebly.

12. Webwinkel met Weebly

Maakt u zelf producten en wilt u deze online te koop aanbieden? Met Weebly maakt u van uw site, of van een gedeelte hiervan, eenvoudig een webwinkel. Ga in de Weebly Editor naar Revenue en sleep een klein, normaal of groot productblok naar de gewenste pagina. Weebly accepteert Google Checkout en PayPal. PayPal is wellicht de beste keuze, omdat Google Checkout standaard alle betalingshandelingen in dollars berekent, terwijl PayPal ook de euro ondersteunt. Een directe link om een account bij een van beide diensten te maken staat in beeld. Als u het betaalgedeelte hebt toegevoegd, maakt u de productenpagina in Weebly op. U kunt ook geld verdienen door reclame op uw pagina's te zetten. Dat kan niet alleen op uw Weebly-pagina, maar ook in WordPress en op een door uzelf ontwikkelde thuispagina. Daarvoor maakt u gebruik van Google AdSense. In Weebly gaat u naar Revenue en sleept u een Google AdSense-blok naar de pagina. Let op: Weebly is host en eist daarom de helft van de reclame-inkomsten op. De andere helft is voor u. Surf nogmaals naar uw Google AdSense-pagina, waarbij een melding opspringt waarin u Weebly toestemming moet geven om de inkomsten te delen.

©PXimport

U kunt een Weebly-website ook gebruiken als webwinkel.

13. Back-up van uw site

Als u denkt dat uw bestanden online veilig zijn, hebt u het mis. Uw site kan worden gehackt en u kunt vergissingen maken, waarna u ontdekt dat u geen reserveversie van de documenten hebt. Met Cobias Backup kunt u zelf instellen wanneer er een back-up van uw website moet worden gemaakt. Dat gaat via dezelfde ftp-route als waarmee u de site uploadt. Ga naar CobianSoft.com en download de nieuwste versie. Tijdens de installatie kunt u kiezen voor de Nederlandstalige versie van de software. Zodra Cobias Backup start, klikt u op het klokje (Nieuwe Taak) in de menubalk. Geef de taak een naam en ga naar Bestanden, in het linkermenu. Klik onder Bron Toevoegen op FTP. Vul hier de hostnaam, gebruikersnaam en het wachtwoord in om de webhost te benaderen en kies OK. Onder Doellocatie geeft u aan op welke locatie op de lokale schijf of de ftp-server de back-up moet worden geplaatst. Kies ten slotte Schema in het menu en laat de software uw site bijvoorbeeld elke maand back-uppen. Klik op Alle taken starten om de back-up direct uit te voeren.

©PXimport

Stel een automatische back-up van de ftp-server in om uw pagina te beveiligen.

Ontwerpsoftware

Er zijn zoveel programma's waarmee u een website bouwt, dat we al deze softwaretitels niet in dit artikel kunnen behandelen. Naast de besproken mogelijkheden, zoals het ontwerpen van een site via een cms als WordPress en het gebruik van de online dienst Weebly, zijn ook de volgende pakketten en diensten prettig in gebruik:

Magix Website Maker 5

Voor 40 euro biedt Magix de mogelijkheid om een moderne Flash-website te bouwen, en wordt ook de webhosting voor u verzorgd. U krijgt een .nl-domein met vijf e-mailaccounts en 5 GB online ruimte. De software is eenvoudig in gebruik en ideaal voor beginners.

Jimdo

Met Jimdo kunt u een gratis website of webwinkel maken met 500 MB ruimte. Voor 60 euro per jaar krijgt u onder andere een domeinnaam met een e-mailaccount en 5 GB ruimte. Bij de betaalde versie is uw pagina reclamevrij en krijgt u meer opties. De '180 euro per jaar'-versie biedt zelfs onbeperkte opslagruimte, twee domeinen en twintig e-mailaccounts.

Joomla

Op joomla.org vindt u het cms van websitebouwer Joomla. U kunt dit ongeveer vergelijken met de software van WordPress. Ook enkele grote bedrijven zoals MTV en organisaties als de universiteit van Harvard maken er gebruik van, zo stellen de makers. Het gaat hier om opensource-software die volledig gratis kan worden gebruikt en worden aangepast.

Aptana

Vindt u Adobe Dreamweaver te duur? Probeer dan Aptana eens. Dit is de opensource-variant van de website-ontwerpsoftware van Dreamweaver. Aptana werkt met JavaScript en PHP, maar ook met HTML5 en CCS3.

KompoZer

KompoZer is een product uit de Mozilla-familie, bekend van de browser Firefox. Met KompoZer kunt u volledige websites maken door middel van het invoeren van codes, maar u kunt ook gebruikmaken van de WYSIWYG-methode, waarbij elke bewerking direct visueel in beeld wordt gebracht. Op KompoZer.net vindt u de gratis te gebruiken software. De Nederlandse gebruikersgemeenschap heeft zich verzameld op MozBrowser.

©PXimport

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆