De rappe daling aan inkomsten via online advertenties blijft doorzetten, waardoor websites telkens meer genoodzaakt worden naar alternatieven te zoeken. Zie daar het fenomeen cryptojacking. Een cryptominer op websites, is dat nu een goed idee?

Het is moeilijk te zeggen hoeveel websites op dit moment gebruikmaken van cryptojacking als extra inkomstenbron, omdat zulke scripts op verschillende manieren kunnen worden gevonden. In november berekende de Nederlandse beveiligingsonderzoeker Willem de Groot dat bijna 2.500 websites CoinHive gebruikten, maar een maand later kwam Symantec in een rapport uit op meer dan 30.000 websites. Wat in elk geval duidelijk is: het aantal cryptojackende websites groeit maandelijks met duizenden.

Met cryptomijnen investeren websites zelf geen geld in cryptomunten, maar creëren ze die zelf. In het kort komt het erop neer dat cryptogeld, zoals de bitcoin, ethereum of een van de vele alternatieve munten (altcoins), moet worden ‘gemijnd’. Dat gebeurt door het oplossen van puzzels; hoe meer en hoe sneller een computer puzzels oplost, des te meer munten worden er gemijnd. In het begin zijn dat simpele puzzels, die door praktisch elke computer kunnen worden opgelost, maar hoe meer munten er worden gemijnd, hoe moeilijker de puzzels worden. Na een tijdje zijn de puzzels zo ingewikkeld dat ze onmogelijk nog op te lossen zijn en de volledige voorraad van de cryptomunt dus beschikbaar is.

Voor veel moderne nieuwe munten is het nog steeds erg simpel om te mijnen, omdat de puzzels nog makkelijk op te lossen zijn. Dit in tegenstelling tot de bitcoin, waarbij dat mijnen alleen nog maar kan worden uitgevoerd door professionals die server farms dagelijks duizenden kilowatts laten opstoken. Met altcoins is dat mijnen veel minder intensief, maar nog steeds is het slim om dat via een netwerk van andere computers te doen. Met cryptojacking worden de computers van andere gebruikers ingezet om collectief munten te mijnen. Door die computers allemaal los van elkaar de puzzels te laten oplossen en de resultaten via één script samen te brengen, kunnen websitebeheerders munten mijnen zonder hun eigen computers constant te moeten belasten.

Bitcoin? Monero!

De bitcoin is inmiddels te zwaar voor cryptojacking, maar er is één munt die wél geschikt is voor het proces: de Monero. Dat is een relatief nieuwe munt die in 2014 werd opgezet als privacy-vriendelijk alternatief voor de bitcoin. Hoewel alle cryptomunten over het algemeen relatief anoniem zijn, is het bij de bitcoin nog steeds mogelijk de identiteit van de gebruiker te achterhalen. Dat moet met de Monero een stuk moeilijker zijn, waardoor de munt erg populair is voor illegale handel in kinderporno of drugs op het darkweb.

De Monero heeft echter ook andere voordelen. De valuta maakt gebruik van het Cryptonight-algoritme, dat is ontwikkeld om op normale cpu’s te draaien, terwijl het mijnen van bitcoin vooral interessant wordt bij het gebruik van speciale high-end-gpu’s. Dat betekent overigens wel een significant lagere snelheid. Cryptonight mijnt met een snelheid van 90 hashes per seconde. Ter vergelijking: bij de bitcoin gaat het inmiddels om triljoenen hashes per seconde ... Het belangrijkste verschil is natuurlijk wel dat de Monero nog een relatief nieuwe munt is.

Met het mijnen van de munten zelf ga je dan ook niet rijk worden, maar van de waardestijging misschien wel. De opkomst van ‘cryptocurrency mining’ is een-op-een te verklaren door de gigantische populariteit van de bitcoin. De digitale munt is sinds 2012 gigantisch in waarde gestegen, maar is vooral sinds medio 2016 een duizelingwekkend hoog bedrag waard geworden. In november vorig jaar bereikte de munt de magische grens van 10.000 dollar, eind dat jaar werd de 20.000 aangetikt. Wie bitcoins heeft, wordt daar rijk mee – of dat nu linksom is of rechtsom.

©PXimport

Er is veel te zeggen over de volatiliteit van de munt (de waarde kan per etmaal soms wel 25 procent schommelen) en het praktisch nut ontbreekt nog steeds – je kunt op maar weinig plekken met bitcoins betalen. En omdat een pizza die je vandaag koopt morgen wel 100 euro kan kosten, houden veel gebruikers hun bitcoins veilig bij zich. Ook een groeiend probleem: het energieverbruik van de munt. Eén transactie kost inmiddels zo veel stroom als een klein land in een jaar verbruikt.

Veel altcoins springen daarom nu in het gat dat door de nadelen van de bitcoin wordt veroorzaakt. Nieuwe munten zijn vaak energiezuiniger, schaalbaarder en anoniemer. Sommige floppen en stijgen amper in waarde, maar voor andere munten blijkt zowaar een praktisch nut te bestaan (zoals darkweb-aankopen met Monero), en dat zorgt voor een stijgende waarde. De munt, die heel 2014 niet meer waard was dan zo’n 80 cent, bereikte eind vorig jaar een waarde van 320 dollar per stuk: een stijging van meer dan 2.500 procent – dat is zelfs méér dan de bitcoin.

Coinhive als basis

De stijgende waarde en de lage drempel maken van de Monero een interessante munt die je via een simpel stukje javascript kunt mijnen. Centraal in de gigantische stijging van cryptojacking is een blokje code genaamd CoinHive. De regels javascript zijn te vinden op een overzichtelijke pagina en zijn gemakkelijk in elke website te implementeren. Dat werkt zo goed dat inmiddels duizenden websites het script hebben opgenomen.

Om het hele proces nóg eenvoudiger te maken heeft een enthousiaste ontwikkelaar het CoinHive-script omgebouwd tot een WordPress-plugin, zodat iedereen die een simpele WordPress-site heeft en weinig van code weet de nieuwe methode kan toepassen.

©PXimport

Het is opvallend dat het CoinHive-script de belangrijkste en meest gebruikte methode is om cryptomunten te mijnen, maar ook gevaarlijk. Omdat er gebruik wordt gemaakt van slechts één script, is er ook één single point of failure, en dat werd in oktober vorig jaar voor het eerst uitgebuit toen CoinHive werd gehackt. Aanvallers wisten de dns-records van CoinHive te hacken en zo korte tijd alle mijnoperaties door te sturen naar één specifiek adres.

Het is niet precies bekend hoelang die aanval duurde en hoeveel Monero’s er in die periode zijn gemijnd, maar gezien het stijgende aantal websites dat van CoinHive gebruikmaakt, is het steeds interessanter om een dergelijke hack uit te voeren.

Bezwaren

Het probleem is nu nog te overzien, al is nu al wel duidelijk dat steeds meer (grote) websites en diensten gebruik beginnen te maken van deze alternatieve inkomstenbron. Het zijn bovendien niet alleen websites die cryptomijnen. Onlangs bleek dat enkele Argentijnse vestigingen van Starbucks de methode inzetten via hun gratis wifi-netwerk. Gasten die gebruikmaakten van het netwerk mijnden in de wachttijd van tien seconden een kleine hoeveelheid aan Monero’s. Opvallend is dat het niet eens Starbucks’ intentie was om cryptomunten te mijnen. Het bedrijf besteedt het wifi-beheer namelijk uit aan een externe partij, die de scripts inmiddels heeft uitgeschakeld.

Dat laatste komt steeds vaker voor: hackers weten het CoinHive-script te implementeren op externe websites om op die manier munten te mijnen, maar in veel gevallen wordt CoinHive ook op minder illegale, maar desondanks onethische manieren ingezet. Dat kan via advertentiescripts of door de code mee te leveren in legitieme software – bijvoorbeeld als alternatief voor een toolbar, zoals je dat vroeger zag. Ook gebeurt het dat het CoinHive-script in widgets op mobiele telefoons wordt gebruikt.

Bij een wifi-netwerk in een zaak waar je ook al betaalt voor je koffie zijn de ethische bezwaren van een cryptomijner snel te zien, maar op veel commerciële websites die informatie gratis aanbieden is dat een ander verhaal. Daar beseffen steeds meer gebruikers weliswaar dat alleen een advertentiemodel niet houdbaar is, maar tegelijk doen maar weinig bezoekers iets om daarmee te helpen. Veel beveiligingsonderzoekers classificeren cryptomijners nu al als ‘malware’, maar veel gebruikers lijken dat anders te zien.

Toen The Pirate Bay werd ‘betrapt’ op het gebruik van dergelijke scripts, biechtten de admins dat op in een korte blogpost, maar vroegen daarbij wel aan de gebruikers wat zij van het idee vonden. Uit de reacties op de blogpost is op te maken dat vrijwel iedere gebruiker het een goed idee vindt. “We hebben er geen probleem mee om een paar cpu-processen te delen na alles wat The Pirate Bay voor ons heeft gedaan”, schrijft een reageerder. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat torrent-gebruikers (en zeker degenen die een account hebben bij The Pirate Bay én het blog lezen) over het algemeen wel wat technischer onderlegd zijn en bovendien ook wat rebels.

Zelf kiezen

Ook op Reddit zijn de reacties grotendeels positief, al wordt vaak genoemd dat het dan zou moeten gaan om een opt-in- of opt-out-model, waarbij de gebruiker de keuze krijgt voorgelegd. “Ik heb er geen probleem mee om dit als alternatief voor ads te gebruiken, als dat betekent dat ik daarmee minder opdringerige advertenties te zien krijg”, schrijft een gebruiker.

Sommige beveiligingsbedrijven die schrijven over het probleem noemen een ander probleem: degradatie van hardware. Door een cpu lange tijd op volledige snelheid te laten draaien, ontstaat er sneller gebruiksschade aan de chip of aan het moederbord, en is dat dus sneller aan vervanging toe. Hoe groot de impact daarvan is, is echter moeilijk te zeggen, zeker omdat niet te voorspellen is hoe groot de impact nog gaat worden.

Het probleem ligt dan ook vooral in de toekomst, als de methode populairder wordt en meer websites ervan gebruikmaken. Wat gebeurt er dan? Het CoinHive-script houdt daar rekening mee door het mijnen te verdelen over verschillende websites wanneer het script daar actief is, maar dat houdt ook weer in dat er nóg minder munten worden gemijnd … en dat zijn er al niet heel veel. Het is dan ook moeilijk te voorspellen hoe schaalbaar cryptojacking is en of er een moment komt dat het model niet meer houdbaar is.

Cryptomining blokkeren

In principe is het niet moeilijk om cryptomining tegen te houden. Veel adblock-ontwikkelaars hebben hun software al een update gegeven, zodat dergelijke scripts worden onderschept. Ook add-ons en plug-ins als NoScript zijn handig, omdat die javascript-code standaard al tegenhouden. Een van de adblockers die het hardst tegen cryptomining ingaat is Adguard. Het bedrijf paste al in september zijn code aan om mijn-scripts te blokkeren en schrijft veel blogs tegen cryptojacking, maar ook bekendere adblockers als uBlock Origin en AdBlock Plus hebben inmiddels bescherming tegen cryptojacking ingebouwd.

Het zijn overigens niet alleen adblockers die cryptomining proberen te stoppen. Ook antivirussoftware treedt er harder tegenop: de populaire virusscanner MalwareBytes houdt dergelijke scripts tegen. Maar, vertelt directeur Adam Kujawa in een interview aan Wired, dat komt voornamelijk omdat de techniek nog zo nieuw is. “Ik denk dat het concept achter script-based mijnen een goed idee is. Het kan een goede vervanging worden voor advertentie-inkomsten. Maar op dit moment is er geen opt-in of opt-out en vraagt het veel van de hardware van gebruikers. Daarom blokkeren we het nu.”

Door de opkomende populariteit van cryptomunten, en dan met name het feit dat het steeds makkelijker wordt nieuwe munten op te zetten, lijkt cryptojacking voor websitebeheerders én gebruikers een goed alternatief voor advertenties. Maar dat zou weleens kunnen veranderen als in de toekomst veel meer websites van de methode gebruikmaken.

Benieuwd hoeveel geld je maandelijks aan boodschappen, abonnementen en verzekeringen spendeert? Een digitaal huishoudboekje komt dan goed van pas. Importeer je banktransacties, koppel je bankrekening(en) of voer alle betalingen handmatig in. Vervolgens zie je in één klap aan welke zaken je je geld uitgeeft. Zo krijg je meer grip op je financiën. We zetten de beste Nederlandstalige hulpjes op een rij.

Hoewel veel banken in hun apps alle uitgaven specificeren, zijn digitale huishoudboekjes nog altijd de moeite waard. Afhankelijk van welke toepassing je kiest, kun je namelijk meerdere rekeningen koppelen. Zo krijg je dus een compleet beeld van alle inkomsten en uitgaven. Veel online tooltjes zijn gratis, maar de functionaliteit is vaak beperkt. Voor de volledige versie dien je een maand- of jaarabonnement af te sluiten. Aangezien we met een digitaal huishoudboekje de uitgaven juist willen inperken, passeren in dit artikel alleen gratis oplossingen de revue.

BankTrans

Hoewel de Nederlandse eigenaar begin 2024 met de ontwikkeling van BankTrans stopte, blijft het programma nog wel bestaan. Download een versie voor Windows, macOS of Linux en importeer vervolgens banktransacties van verschillende rekeningen. Dat kan via diverse bestandsformaten, zoals csv, txt en MT940. Bij vrijwel iedere Nederlandse bank kun je een geschikt transactiebestand ophalen.

De oubollige gebruikersomgeving is even wennen. Zodra de transactiegegevens zijn ingelezen, verschijnen alle inkomsten en uitgaven in een lange waslijst. Bekijk onder meer of iets via een incasso, betaalautomaat of iDEAL is betaald. Je dient handmatig categorieën aan transacties toe te wijzen. Sleep hiervoor geselecteerde transacties naar een categorie aan de linkerkant. Wanneer deze klus eenmaal is geklaard, zie je precies hoeveel geld je maandelijks of jaarlijks aan pakweg kleding, cadeaus en brandstof uitgeeft. Gebruik hiervoor de filteropties.

Budgetbeheerder, Geld tracker

Zoek je een digitaal huishoudboekje voor je smartphone of tablet, dan is Budgetbeheerder, Geld tracker een goede keuze. Deze breed gewaardeerde app is zowel voor Android als iOS beschikbaar. Je kunt de toepassing gratis gebruiken, al komen er dan wel regelmatig advertenties en reclamevideo’s tevoorschijn.

Dit huishoudboekje is simpel in gebruik. Selecteer eerst de gewenste datum en tik daarna op het plusteken om inkomen of een kostenpost toe te voegen. Kies hierbij ook een van de beschikbare categorieën. Is deze lijst niet compleet? Geen probleem, want je maakt in de instellingen zo nodig een nieuwe categorie aan. Handig is dat je (een foto van) een kassabon, factuur of loonstrook kunt bijsluiten.

Helaas is het importeren van een transactiebestand niet mogelijk. Hierdoor kost het veel tijd om alles handmatig in te voeren. Wie alle transacties zorgvuldig toevoegt, kan een balans van een week, maand, jaar of aangepaste periode opvragen. Stel optioneel herinneringen in, zodat je het huishoudboekje op gezette tijden kunt bijwerken.

De Huishoudkist

Net als BankTrans heeft ook De Huishoudkist een gedateerde vormgeving. Bovendien vraagt de softwareontwikkelaar voor het analyseren van banktransacties een klein bedrag. Plaats een transactiebestand van jouw bankrekening in de downloadmap van Windows. Via Invoer / Import bank plukt De Huishoudkist alle transacties uit het bankbestand. Werkt het goed en wil je grafieken van de ingelezen banktransacties tonen, dan kost deze module eenmalig 7,60 euro. Als alternatief kun je de boel ook handmatig invoeren.

Je dient eigenhandig de juiste categorieën aan betalingen en inkomsten toe te voegen. De Huishoudkist heeft hiervoor een uitgebreide lijst. Een pluspunt is dat je een heleboel grafieken kunt opvragen, zoals de gemiddelde inkomsten en uitgaven per maand of het jaarbudget van jouw gezin. Daarnaast kun je een grafiek met uitgaven van alle geselecteerde categorieën opvragen. Wil je liever niet dat andere gezinsleden De Huishoudkist gebruiken, dan beveilig je het programma met een wachtwoord.

Dyme Basic

Dyme is een modern vormgegeven app voor Android en iOS. We bespreken in dit artikel de gratis basisversie. Maak na de installatie eerst een account aan. Overigens kun je ook met een profiel van Apple, Google of Facebook inloggen. Vervolgens ga je je bankrekening koppelen, waarna Dyme automatisch alle transacties ophaalt. Soms werkt deze koppeling niet meteen, maar blijf het in dat geval gewoon proberen. Ben je ietwat huiverig om zomaar bankgegevens met een app te delen? Weet dan dat Dyme voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank. Al jouw gegevens worden gecodeerd opgeslagen.

Je kunt optioneel pushberichten aanzetten. Zo weet je een dag van tevoren bijvoorbeeld wanneer de woonstichting huur afschrijft of jouw werkgever salaris stort. Fijn is dat Dyme Basic op eigen houtje inkomsten, vaste lasten en uitgaven categoriseert. Dat scheelt vergeleken met andere huishoudboekjes een heleboel tijd! Je kunt hierbij naar onderliggende subcategorieën doortikken.

De app checkt ook of er voor bepaalde verzekeringen, energieleveranciers en providers goedkopere alternatieven zijn. Misschien kun je zelfs rechtstreeks overstappen. Dit is trouwens een belangrijk verdienmodel van Dyme, want het Amsterdamse bedrijf strijkt op die manier commissies op. Met de betaalde versie (Silver of Gold) kun je onder andere ongewenste contracten opzeggen, eigen categorieën toevoegen en transacties naar Excel exporteren.

MijnGeldzaken.nl - Brons

In 2019 nam MijnGeldzaken.nl het populaire online huishoudboekje AFAS Personal over. Deze dienst is nog altijd gratis beschikbaar, al is het zogenoemde Brons-account wel beperkt. Zo koppel je in tegenstelling tot Dyme Basic slechts één rekeningnummer. Verder kun je niet budgetteren en geen eigen categorieën aanmaken. Wie niet op deze beperkingen zit te wachten, betaalt voor een Koper-abonnement zo’n 27 euro per jaar.

Nadat je een account hebt aangemaakt, log je op de website of in een app (Android en iOS) in. MijnGeldzaken.nl kan zo nodig gegevens van een oud AFAS Personal-account importeren. Het dashboard is behoorlijk uitgebreid. Neem dus even de tijd om alle functies te verkennen. Je kunt een bankrekening koppelen óf handmatig banktransacties importeren via een csv-bestand. Helaas is voor gratis leden het koppelen van een bankrekening slechts een beperkte periode beschikbaar. MijnGeldzaken.nl voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank.

Het huishoudboekje toont in het hoofdscherm hoeveel geld je volgens historische data deze maand nog ontvangt en nog dient te betalen. Verder wijst MijnGeldzaken.nl zelfstandig categorieën aan inkomsten en uitgaven toe. Een cirkeldiagram toont hoeveel geld je aan wonen, huishouden, vervoer, verzekeringen, vrije tijd en kleding spendeert. Jammer genoeg maakt deze webdienst nauwelijks gebruik van kleuren, waardoor de gebruiksomgeving nogal saai oogt.

Bankkoppeling intrekken

Je kunt de zogeheten PSD2-koppeling naar jouw bank op ieder moment weer stopzetten. Nuttig voor het geval je Dyme of MijnGeldzaken.nl niet meer gebruikt. Duik hiervoor in de instellingen van de gebruikte tool en navigeer naar je bankgegevens. Vervolgens kun je de PSD2-koppeling intrekken.

Conclusie

Hoewel de mogelijkheden van MijnGeldzaken.nl Brons en Dyme Basic in grote lijnen overeenkomen, geven we toch de voorkeur aan laatstgenoemde aanbieder. Je kunt hiermee in de gratis versie namelijk meerdere rekeningnummers koppelen, waarna deze app alle transacties automatisch categoriseert. Bovendien blijft de bankkoppeling in stand, terwijl die bij MijnGeldzaken.nl Brons na de proefperiode vervalt. Wellicht wil je liever niet dat het digitale huishoudboekje banktransacties rechtstreeks bij jouw bank ophaalt. In dat geval zijn BankTrans (desktopprogramma) en Budgetbeheerder, Geldtracker (app) bruikbare alternatieven.

Sony lanceert met de PS-LX3BT en PS-LX5BT twee nieuwe draadloze draaitafels. Met een prijsverschil van precies 100 euro (349 vs 449 euro) rijst bij veel consumenten direct de vraag: heb je die extra kwaliteit van het duurdere model eigenlijk wel nodig als je toch via bluetooth luistert?

Veel mensen denken onterecht dat de kwaliteit van een platenspeler er niet toe doet zodra je het signaal draadloos verstuurt. 'Bluetooth comprimeert het geluid toch, dus waarom zou ik betalen voor betere hardware?' is een veelgehoorde aanname. In dit artikel leggen we uit waarom de mechanische basis zelfs bij draadloos luisteren van belang is, en wanneer je die 100 euro beter in je zak kunt houden.

De strijd tegen trillingen

De belangrijkste technische reden om voor een duurder model zoals de PS-LX5BT te kiezen, zit 'm puur in de fysica: massa en materiaal. Een platenspeler is in feite een seismograaf; hij moet minuscule trillingen in de groef van een plaat registreren, maar mag geen enkele andere trilling oppikken.

Bij instapmodellen is de behuizing vaak lichter en de toonarm eenvoudiger. Hierdoor dringen trillingen van de motor, je voetstappen of zelfs de luidsprekers makkelijker door tot de naald. Dit resulteert in een rommelig geluidsbeeld. De PS-LX5BT onderscheidt zich hier met een zwaardere, uit één stuk opgebouwde behuizing en een aluminium toonarm.

Een bluetooth-chip verstuurt uiteindelijk exact wat hij binnenkrijgt. Als de naald door een lichtere constructie trillingen oppikt of de groef niet stabiel volgt, wordt die vervorming óók digitaal verstuurd. Geen enkele dure codec (zoals aptX Adaptive) kan een slecht bronsignaal repareren. Een betere mechanische basis zorgt in dit geval dus voor een schoner signaal vóórdat de bluetooth-compressie plaatsvindt.

©Sony

Gemak boven audiofiel genot

Wanneer is het instapmodel (de PS-LX3BT) dan wél de slimste keuze? Als je vinyl vooral ziet als een sfeervolle toevoeging aan je interieur en je luistersessies vaak op de achtergrond plaatsvinden. Deze goedkopere speler is ontworpen voor gebruiksgemak (met één druk op de knop speel je een plaatje af) en voelt zich prima thuis in elk interieur.

Sluit je de speler aan op een compacte soundbar of een draagbare speaker in de keuken? Dan vallen de subtiele details die een duurdere speler wel oppikt vaak weg in de beperkingen van je luidspreker. Voor het draaien van een plaatje tijdens het koken of borrelen biedt het duurdere model in deze context nauwelijks hoorbare meerwaarde.

©Sony

Wanneer details verloren gaan in de mix

De beperkingen van een lichtere, goedkopere platenspeler merk je pas zodra je écht gaat luisteren. Zet je een hoofdtelefoon met goede noise-cancelling op, dan hoor je bij een instapper sneller bijgeluiden, zoals een lichte brom van de motor of een minder strakke baslijn omdat de naald het moeilijk heeft bij complexe muziekstukken.

De PS-LX5BT met zijn zwaardere rubber mat en stabiele arm zorgt voor rust in het geluid. Vooral bij dynamische muziek (met harde en zachte stukken) of oudere platen die niet meer perfect vlak zijn, moet het betere mechaniek de naald stabieler in de groef houden. Daardoor hoor je meer muziek en minder 'apparaat'.

Prijs versus prestatie

Het idee dat hardware er niet toe doet bij bluetooth-audio is een fabel. De mechanische kwaliteit van de platenspeler bepaalt de kwaliteit van het bronmateriaal. Voor achtergrondmuziek en sfeer is de Sony PS-LX3BT een prima stijlvolle keuze. Echter, wie de stabiliteit en rust in zijn muziek zoekt die vinyl zo uniek maakt, vindt in de PS-LX5BT een duidelijk hoorbare upgrade. Die 100 euro betaal je niet voor extra functies, maar voor een stabielere basis van je geluid.