De AOC U28G2XU is een van de eerste 4K-monitoren die de hoge resolutie combineert met een hoge refreshrate en doet dat voor een schappelijke prijs. Deze monitor stelt niet snel teleur met zijn goede kleurweergave en een ergonomische standaard, maar een krachtige videokaart is wel een vereiste. Voor HDR-weergave kun je beter verder kijken en ook consolegamers zullen een duurder model moeten zoeken, want HDMI 2.1-ondersteuning ontbreekt.

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: hoewel het de goedkoopste 4K 144Hz-monitor is, vinden we dit exemplaar voorlopig nog niet in de budgetbak. Met een prijs van ongeveer 700 euro is de monitor eigenlijk vooral het minst duur. Voor dat bedrag verwachten we ook een goede kleurweergave, een fatsoenlijk contrast en een standaard die meer doet dan alleen het scherm omhooghouden.

©PXimport

Design en features

Het design van de AOC U28G2XU is weinig verrassend en ligt in lijn met wat we gewend zijn van moderne gaming monitoren: een matzwarte behuizing met scherpe hoeken en rode accenten. Niet iedereen zal het even mooi vinden, maar als gamer kom je er bijna niet onderuit. Gelukkig is de eveneens puntige voet wel van alle gemakken voorzien en lekker stabiel. De monitor is in hoogte verstelbaar en kan alle kanten op draaien en leunen. Mocht je nog wat meer bewegingsvrijheid nodig hebben, of de voet simpelweg niet mooi vinden, dan is er een VESA-montagepunt zodat je ook een andere standaard kunt gebruiken.

Een irritatiepuntje is de bediening van het OSD. We zien tegenwoordig steeds meer monitoren met een handige joystick, maar bij de U28G2XU moet je het nog doen met een stel knopjes. Dat is geen probleem als het menu overzichtelijk is en de knoppen een logische functie hebben, maar ook dat is helaas niet het geval. De knoppen wisselen geregeld van functie als je door het menu bladert en het is soms niet duidelijk welke instellingen gelinkt zijn aan een profiel en welke niet. Daarnaast voelen alle knoppen exact hetzelfde aan en zijn ze niet te onderscheiden van de aan/uit-knop. Er staan wel icoontjes in het plastic, maar als je niet direct in de zon zit, zijn die bijna niet zichtbaar.

Een andere vreemde keus is het ontbreken van een HDMI 2.1-poort. Voor de pc is dat geen probleem omdat Displayport 1.4 dan ook een optie is, maar voor de consoles heb je HDMI 2.1 nodig om 4K 120Hz weer te kunnen geven. Met de HDMI 2.0-poorten is 4K 60Hz helaas het maximaal haalbare. Veel concurrerende schermen beschikken wel over HDMI 2.1, maar dan zal je nog dieper in je buidel moeten tasten.

©PXimport

Beeldkwaliteit

Met de monitor aangesloten via DisplayPort 1.4 kan het echte werk beginnen. De 4K-resolutie op 28 inch is duidelijk een grote stap vooruit in termen van scherpte vergeleken met een 1440p-monitor, maar zonder de schaal aan te passen in Windows is alles eigenlijk net te klein. Omdat het aanpassen van de schaal in Windows 11 sterk is verbeterd ten opzichte van Windows 10, is dat eigenlijk een must met deze monitor. Daar zal niet iedereen even blij mee zijn, maar er zijn inmiddels genoeg trucjes om Windows 11 veel op Windows 10 te laten lijken.

Kijken we naar de prestaties van het paneel zelf, dan wordt al vrij snel duidelijk waarom dit de goedkoopste monitor van zijn soort is. AOC specificeert zelf een piekhelderheid van 400 cd/m2 en behaalt daarmee het minimum voor HDR-weergave, maar in werkelijkheid meten we bij dit exemplaar 293.6 cd/m2. Dat is prima voor SD-beeld, maar deze monitor is duidelijk niet geschikt voor gebruik met HDR-beelden. Het contrast is met 1124:1 wel redelijk in de lijn der verwachting van een IPS-paneel.

©PXimport

Standaard is de kalibratie van het paneel verrassend goed. 99.3% van het sRGB-spectrum kan worden weergegeven en de monitor haalt 85.6% van DCI-P3, niet slecht voor een gaming-monitor. De precisie is met het standaardprofiel ruim voldoende voor de meeste gebruikers en komt uit op een gemiddelde deltaE van 2.32. Mocht je thuis de mogelijkheid hebben om het scherm te kalibreren, dan kun je die deltaE verlagen tot een uitstekende 0.9.

De kracht van de monitor is echter niet goed te meten, maar merk je pas als er een game wordt opgestart. De combinatie van de hoge resolutie en snelle refreshrate is puur genieten. Games als Cyberpunk 2077, Far Cry 6 en Project Cars 2 komen door de grote hoeveelheid details erg goed tot hun recht in 4K, maar zijn met 60Hz erg traag als je sneller gewend bent. Deze monitor is in die gevallen dus echt een uitkomst voor iedereen die het kan betalen en beschikt over een GPU van de bovenste plank.

©PXimport

Doelgroep

De monitor laat mooie kleuren zien, heeft een hoge resolutie, is lekker snel en is de goedkoopste in zijn soort. Op zichzelf is de AOC U28G2XU dus een aanrader voor iedereen die geen HDMI 2.1 nodig heeft, maar er is een flinke kanttekening. Wij hebben deze monitor kunnen testen op een systeem met een RTX 3090, maar zelfs dat is niet altijd genoeg om 144Hz te halen op een resolutie zo hoog als deze. Games zoals Cyberpunk 2077 vragen zo veel van de videokaart, dat de instellingen een eind omlaag geschroefd moeten worden om gebruik te kunnen maken van die hoge refreshrate.

Heb je de loterij gewonnen of ben je CEO van Amazon, dan kun je natuurlijk die RTX 3090 wel betalen, maar in dat geval is het vreemd om de goedkoopste monitor in zijn soort erbij te kopen. Dan is een paar honderd euro extra voor een model met goede HDR-ondersteuning en HDMI 2.1 geen probleem.

Met een meer realistische videokaart, zoals een Nvidia RTX 3060 of AMD RX 6600, wordt het ook in lichtere games een uitdaging om de 144 fps te halen. Het is natuurlijk altijd mogelijk om de resolutie terug te schroeven, maar waarom zou je dan zo veel betalen voor een 4K-monitor? De doelgroep is ons dus niet helemaal duidelijk. Laat het ons weten in de reacties als jij wel binnen deze niche past!

Conclusie

De AOC U28G2XU is een van de eerste 4K-monitoren die de hoge resolutie combineert met een hoge refreshrate en doet dat voor een schappelijke prijs. Deze monitor stelt niet snel teleur met zijn goede kleurweergave en een ergonomische standaard, maar een krachtige videokaart is wel een vereiste. Voor HDR-weergave kun je beter verder kijken en ook consolegamers zullen een duurder model moeten zoeken, want HDMI 2.1-ondersteuning ontbreekt.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer gaat met pensioen. Daarnaast vertrekt Xbox-directeur Sarah Bond.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting gaat Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag met pensioen. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - heeft ontslag genomen. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen van het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven over wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we het doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universums en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze wortels eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer, Bond en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Onder zijn leiding werden ook aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Bond ging in 2017 aan de slag na haar werk bij T-Mobile. Na haar rol als vicepresident van gameontwikkeling en ecosysteem bij Microsoft werd ze in 2022 de directeur van Xbox.

De laatste jaren is Xbox flink aan het veranderen. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf in een transitieperiode zit.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.