Windows zit vol met handige trucs die nét even meer uit het besturingssysteem halen. Je moet ze alleen maar net even kennen. Met de 15 Windows 10-tips in dit artikel zorgen we er onder andere voor dat bepaalde taken geautomatiseerd worden, wel zo efficiënt!

1. Windows taakplanner

Er zijn veel handelingen op de computer die we regelmatig herhalen. Die kun je automatiseren met de Windows Taakplanner. Open de Taakplanner door te klikken op Start en vervolgens Taakplanner in te typen. Wanneer je nu in het rechterdeelvenster klikt op Basistaak maken, dan kom je in een eenvoudig stappenplan. Je kunt aangeven wanneer de taak moet worden gestart (Trigger), bijvoorbeeld dagelijks, wekelijks, wanneer de computer start enzovoort.

Vervolgens kun je aangeven wat die actie moet zijn: een programma starten, een e-mail versturen of een bericht weergeven op het scherm. Die laatste twee opties zijn officieel ‘afgeschaft’, maar werken nog wel. Op deze manier kun je bijvoorbeeld eenvoudig rond lunchtijd je dieet-software laten starten of Netflix automatisch openen voor een geplande pauze.

©PXimport

2. Schuifopruiming

Wie een flinke harde schijf heeft, zal niet snel de behoefte hebben om ruimte vrij te maken. Loop je echter tegen ruimtegebrek aan, dan is het goed om te weten dat Windows daar een handig hulpje voor aan boord heeft. Schijfopruiming start je eenvoudig door te klikken op Start en vervolgens Schijfopruiming in te typen. Je ziet dan direct hoeveel ruimte het programma vrij kan maken.

Dit lijkt in bepaalde gevallen niet veel, maar klik je vervolgens op de knop Systeembestanden opschonen, dan toont het programma ineens nog veel meer bestanden die verwijderd kunnen worden. Dit kan al snel oplopen tot enkele gigabytes.

3. Mediastreaming

Wist je dat als je een smart-tv hebt, de kans groot is dat je beelden van je pc naar je tv kunt streamen? Klik op Start, tik mediastreaming in en klik op de optie die verschijnt. Standaard is deze functionaliteit uitgeschakeld, maar zoals je ziet schakel je het met één muisklik in.

Wanneer je smart-tv (of box) met hetzelfde netwerk verbonden is, zie je dat je eenvoudig de content van je pc kunt bekijken.

4. Quick Assist

Heb je een probleem met je pc, maar is de persoon die je kan helpen niet in de buurt? Geen nood: met Quick Assist kun je anderen vragen om je computer tijdelijk over te nemen om je te helpen. Je vindt Quick Assist door de naam van het programma in te typen in het menu Start.

Nu klik je op Ondersteuning krijgen. De persoon die je helpt, klikt op Ondersteuning geven. Er wordt dan een code gegenereerd die deze persoon aan jou door moet geven. Je vult die in en vervolgens kan er verbinding gemaakt worden en kan de andere persoon je computer besturen.

©PXimport

5. Sneller delen

Sinds de integratie van OneDrive is het heel eenvoudig om bestanden snel te delen met andere computers binnen of buiten het netwerk. Maar er zijn ook andere manieren om te delen. Stel dat er iemand is naar wie je met grote regelmaat bestanden stuurt via mail en je vindt het irritant om telkens al die stappen te doorlopen. Dat kan dus sneller.

Rechtsklik op het bestand dat je wilt delen en klik vervolgens op Delen. Je kunt dan klikken op Mail, maar je kunt ook aangeven met welke personen je vaak deelt. Als je die persoon instelt, kun je voortaan direct op die persoon klikken, waarna er een mail wordt opgesteld en het bestand automatisch wordt toegevoegd.

6. Dynamische vergrendeling

Het is om talloze redenen belangrijk om je computer te vergrendelen wanneer je even niet voor het beeldscherm zit. Maar als je vaak wegloopt, is dat best een gedoe. Dynamische vergrendeling automatiseert dat. Je koppelt je smartphone via bluetooth aan je pc, en zodra de twee van elkaar verwijderd raken, vergrendelt de pc.

Je schakelt deze optie in door Dynamisch vergrendelen te typen in het menu Start. Plaats een vinkje bij de optie, koppel je smartphone aan je pc, en het automatisch vergrendelen is een feit.

7. Zelf legende prullenbak

De prullenbak leeggooien is een snelle en handige manier om meer ruimte vrij te maken op je pc. Maar waarom leegt dat ding zichzelf niet? Dat kán dus wel degelijk, alleen is het niet standaard ingesteld, zodat je altijd nog bestanden terug kunt halen als he een fout hebt gemaakt.

Typ Opslag in het menu Start en klik op het gevonden resultaat. Zet de schakelaar bij Slim opslaan aan. Windows zal nu automatisch tijdelijke bestanden verwijderen en de prullenbak legen.

©PXimport

8. Windows Sonic Surround Sound

Windows 10 heeft een interessante optie om het geluid dat je hoort via je koptelefoon wat ruimtelijker te maken, genaamd Sonic Surround Sound. Deze optie is standaard uitgeschakeld. Je schakelt hem in door met de rechtermuisknop op het pictogram met de luidspreker te klikken en te kiezen voor Ruimtelijk geluid / Windows Sonic voor hoofdtelefoon. Het leukste is om even een koptelefoon op te zetten, een video te bekijken en de functie uit- en in te schakelen.

9. Taakweergave-tijdlijn

De Taakweergave (te activeren met de knop direct naast het vergrootglas, links in de Taakbalk) is een handige manier om weer te geven wat er allemaal openstaat in Windows. Maar onlangs is deze functie nog een stuk handiger geworden. Wanneer je deze weergave opent, zie je aan de rechterkant een schuifregelaar. Wanneer je die naar beneden schuift, krijg je een overzicht van wat er bijvoorbeeld gisteren en eergisteren openstond. Een soort browsergeschiedenis voor Windows dus.

©PXimport

10. Concentratiehulp

Als je je graag wilt concentreren en tijdelijk niet gestoord wilt worden, dan is Concentratiehulp in te schakelen. Klik hiervoor op het pictogram van Actiecentrum in het Systeemvak, dan op Uitvouwen en daarna op Concentratiehulp. Notificaties en andere afleidende zaken worden nu tijdelijk geblokkeerd.

Hoe deze blokkering precies werkt kun je zelf bepalen door in Start Concentratiehulp te typen, en de instellingen van deze functionaliteit naar je hand te zetten.

11. Videokaart toewijzen

Wanneer je een grafische chip op je moederbord hebt zitten én een krachtige videokaart hebt ingebouwd, dan heb je in Windows 10 de mogelijkheid om aan te geven welk programma welke hardware mag gebruiken. Zo wil je bijvoorbeeld dat Photoshop je videokaart gebruikt, maar Kladblok heeft die helemaal niet nodig. Op deze manier kun je heel wat energie en systeembronnen besparen.

Klik op Instellingen in Start en vervolgens op Systeem, Beeldscherm en Grafische instellingen. Klik op Bladeren en voeg de programma’s toe aan wie je de hardware wilt toewijzen. Klik nu op Opties bij het betreffende programma en bepaal welke hardware gebruikt mag worden.

©PXimport

12.Bestanden/mappen hoofdlettergevoelig maken

Je kunt bestanden en mappen nu eenvoudig hoofdlettergevoelig maken in Windows 10. Het gevolg daarvan is dat je dus zowel een map Foto’s als foto’s kunt hebben in één map. Om de inhoud van een map hoofdlettergevoelig te maken, klik je op Start, typ je cmd, rechtsklik je op Opdrachtprompt en klik je op Als administrator uitvoeren.

Vervolgens voer je het volgende commando in: fsutil.exe file setCaseSensitiveInfo “C:\Foto’s” enable waarbij C:\Foto’s moet worden vervangen door het pad naar de map waarvan je de inhoud hoofdlettergevoelig wil maken. De wijzigingen zijn direct van kracht.

13. Werken met het cloud-klembord

Het heeft een decennium of twee geduurd, maar eindelijk heeft het Klembord van Windows een flinke upgrade gekregen. Je kunt de functie inschakelen via Instellingen, Systeem, Klembord. Wanneer je nu items (tekst, foto’s enzovoort) kopieert met Ctrl+C, dan worden deze in je cloud-Klembord geplaatst. De Windows-toets in combinatie met de letter V roept dit Klembord op, waarna je eruit kunt plakken.

En het mooiste is: in de instellingen kun je ook aangeven dat dit Klembord gesynchroniseerd moet worden tussen alle apparaten die hetzelfde Microsoft-account gebruiken.

©PXimport

14. Delen via het netwerk

We beschreven eerder al even hoe je bestanden kunt delen via de functie Delen in het contextmenu, maar je kunt bestanden en mappen ook eenvoudig delen via het netwerk. Klik hiervoor met de rechtermuisknop op het bestand of de map die je wilt delen, en klik vervolgens op Eigenschappen, Delen.

Wanneer je nu klikt op Geavanceerd delen, kun je precies aangeven wie de map of het bestand mag openen, welke rechten deze persoon heeft en hoeveel mensen tegelijkertijd toegang hebben tot de map of het bestand.

15. OneDrive op aanvraag

Tot slot een tip die ons leven met meerdere pc’s een stuk eenvoudiger heeft gemaakt. OneDrive (tegenwoordig geïntegreerd binnen Windows) is superhandig, maar het feit dat alle bestanden worden opgeslagen op alle pc’s waarop je de dienst gebruikt, is natuurlijk niet efficiënt. Dat kan sinds kort gelukkig anders.

©PXimport

Klik op OneDrive in het Systeemvak, vervolgens op Meer, en daarna op Instellingen. In het tabblad Instellingen ziet je nu het kopje Bestanden op aanvraag.Wanneer je een vinkje plaatst bij deze optie, zal OneDrive alle bestanden op je harde schijf laten zien alsof ze er staan; in werkelijkheid nemen ze geen ruimte in. Pas als je ze opent, dan worden ze gedownload.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.