Elk jaar is het op 31 maart World Backup Day. Iedereen moet natuurlijk sowieso altijd een kopie van zijn belangrijke bestanden en gegevens hebben. We geven 10 tips voor de perfecte back-up.

Tip 01: Voorbereiden

Je denkt meestal pas over back-ups na als het al te laat is. Je computer begeeft het, je hebt per ongeluk een mapje weggegooid of je harde schijf doet het opeens niet meer. Had je nu maar een goede back-up van al je bestanden gemaakt. Gelukkig is het maken van een sluitend systeem niet heel erg lastig, maar je moet er wel even goed over nadenken. En welke optie je ook kiest, je moet wel af en toe je back-ups checken, je data kan namelijk vergaan op bepaalde types opslagmedia. Naast een lokale optie kun je ook een online dienst gebruiken en dan moet je wel een dienst kiezen waarvan je weet dat je data daar veilig is, en dat de dienst er niet zomaar mee ophoudt zonder je een waarschuwing te geven. Het beste is overigens om je back-ups te spreiden over verschillende media en dubbel op te slaan, zo voorkom je dat je ooit je vakantiefoto’s of belangrijke documenten kwijtraakt.

Tip 02: Bootable back-up

Wat voor soort back-up-systeem voor jou persoonlijk het handigst is, ligt aan een aantal dingen. Je moet je bijvoorbeeld afvragen of het belangrijk is dat je snel weer online bent nadat je computer het begeeft. Is dit het geval, dan is een kloon van je opstartschijf met al je programma’s en documenten een slim plan. Dit wordt ook wel een bootable back-up genoemd. Het idee is dat je een kloon van je opstartschijf op een externe schijf hebt staan en vanaf deze schijf je besturingssysteem kunt opstarten. Als je harde schijf in je computer het begeeft, koop je snel een nieuwe. Je bouwt deze weer in je computer en start je computer met behulp van je bootable kloon op. Deze kloon kopieer je vervolgens naar je nieuwe interne schijf en binnen een paar uur ben je weer helemaal klaar om te werken. Een bootable kloon moet je natuurlijk wel bijhouden, je hebt niks aan een bootable kloon van drie jaar oud.

©PXimport

Waarmee klonen?

©PXimport

Tip 03: Image

Een andere manier om een back-up van je data te maken, is via een image. Een image werkt iets anders dan een kloon. In plaats van dat een schijf of partitie byte voor byte wordt gekloond, wordt alleen de daadwerkelijke informatie van een schijf naar een image-bestand geschreven. Het grote voordeel van een image is dat het veel minder ruimte in beslag neemt dan een kloon. Je kunt prima meerdere images op één schijf hebben staan. Zorg er wel voor dat je regelmatig even een nieuwe image maakt, je kunt dan een oudere image eventueel weggooien. Windows noemt een image een systeemkopie en de optie Een systeemkopie maken vind je in het Configuratiescherm als je op Systeemen onderhoud / Back-up maken en terugzetten klikt. Doorloop de wizard, je kunt het gemaakte image-bestand gebruiken om je systeem weer naar dit herstelpunt te brengen als je merkt dat je Windows-systeem langzamer werkt of je per ongeluk een belangrijk programma hebt weggegooid.

Een ander gebruiksvriendelijk, veelzijdig en gratis programma is EaseUS Todo Backup Free. Een bekend betaald programma is Acronis True Image.

©PXimport

Tip 04: Bestandsgeschiedenis

Oké, je hebt nu te allen tijde een back-up van je opstartpartitie zodat je in geval van nood zo weer verder kunt werken. Deze back-up kun je het beste op een snelle normale harde schijf (hdd) of solid state disk (ssd) zetten, dan ben je bij problemen snel weer bij de tijd. Van je actuele documenten moet je echter ook altijd een back-up hebben. Dit kun je elke dag zelf doen door een kopie op een usb-drive of harde schijf te zetten, maar hiervoor zijn ook handige programma’s te vinden. In Windows 10 gebruik je gewoon de functie Bestandsgeschiedenis door naar het Configuratiescherm te gaan en op Bestandsgeschiedenis / Station selecteren te klikken. Hier is een ssd een slim idee, het zorgt ervoor dat het indexeren van oude bestanden en het wegschrijven van nieuwe bestanden sneller gaat. Je moet wel zorgen voor een schijf met een groter volume dan de grootte van de bestanden die je wilt kopiëren. Zorg dat je een ssd of harde schijf hebt aangesloten en klik op Inschakelen om de functie te activeren. Windows slaat nu automatisch je bestanden op en als je eens een bestand of map per ongeluk weggooit of overschrijft, kun je met Bestandsgeschiedenis een oudere versie terughalen. Afhankelijk van je schijfgrootte worden de oudste bestanden overschreven door nieuwere versies, het is dus geen oplossing voor de lange termijn. Op de Mac heet deze functie Time Machine en werkt dit in principe hetzelfde.

©PXimport

Tip 05: Back-up of archief

De begrippen back-up en archief worden nogal eens door elkaar gehaald. Logisch, want de termen betekenen bijna hetzelfde en worden soms door bedrijven ook nog wel eens door elkaar gehaald. Simpelweg kun je zeggen dat een back-up voor de korte termijn is gedacht en een archief voor de lange termijn. Een back-up kan een image of kloon zijn van je opstartschijf, bedoeld om snel weer te kunnen werken. Een back-up kan ook een dagelijkse kopie zijn van je documenten die je middels een programma als Bestandsgeschiedenis in Windows kopieert naar een extern medium. Een archief bevat bijvoorbeeld foto’s en documenten die je niet meer dagelijks gebruikt, maar waar je zeker van wilt zijn dat ze over tien jaar ook nog bestaan. Een archief kan zo simpel zijn als een harde schijf waar je een mapje met foto’s naar toe hebt gekopieerd, je kunt ook gewoon je documentenmap één keer in de zoveel tijd als archief naar een dvd branden of op een usb-stick zetten.

©PXimport

Tip 06: Ssd

Een harde schijf is nog altijd veel goedkoper, zeker als je meerdere terabytes nodig hebt. Maar zelfs ssd’s beginnen enigszins betaalbaar te worden. Het grote voordeel van een ssd is natuurlijk de snelheid en voor je dagelijkse documenten-back-up is het slim om voor een ssd-variant te kiezen. Zelfs voor een image of kloon kan een ssd handig zijn, je bent gewoonweg sneller weer aan het werk als je heel veel gigabytes moet terug kopiëren. Voor een externe ssd van ongeveer 250 gigabyte betaal je tegenwoordig iets meer dan honderd euro en daar passen heel wat documenten op. Het andere voordeel is dat een ssd geen bewegende onderdelen heeft en daarom niet zo gevoelig is voor beweging. Mocht je een ssd een keer laten vallen, dan is de kans groot dat er aan je data niks kapot is gegaan. Het grote nadeel van een ssd is dat de NAND die wordt gebruikt in een schijf niet voor altijd data kan bevatten. Er is nog niet heel veel over bekend wat er gebeurt als je een ssd tien jaar ongebruikt laat liggen.

©PXimport

Tip 07: Harde schijf

Voor een archief kun je prima een harde schijf gebruiken, voor één terabyte ben je ongeveer vijftig euro kwijt. Als je enkel een kale interne schijf koopt, is het handig daar ook een usb-dockingstation met hotswap-functionaliteit bij te kopen. Die kun je namelijk makkelijk aan elke computer hangen. Je steekt je harde schijf erin, kopieert je data en bergt na afloop de harde schijf op in een plastic hoesje in de kast. Denk er wel aan dat informatie op een harde schijf kan vergaan, het wordt aangeraden om zeker elke drie jaar de schijf even opnieuw te schrijven met data. Dit kun je doen met een programma als DiskFresh. Dit programma zorgt ervoor dat elke sector op de harde schijf even wordt verplaatst. Omdat een harde schijf goedkoop is, kun je er ook voor kiezen om twee identieke schijven voor je documentenarchief te gebruiken. Plak een labeltje op de schijf en op de plastic box en check elke drie tot zes maanden even of de schijf het nog doet. Steek hem gewoon even in je usb-dockingstation en probeer een paar willekeurige documenten te openen. Mocht er iets niet helemaal goed gaan, ga dan meteen naar de winkel om een nieuwe schijf te kopen en kopieer je de data naar je nieuwe schijf.

©PXimport

Raid

©PXimport

Tip 08: Dvd’s en blu-rays

Een andere optie is om je archief of archieven op te slaan op dvd’s of blu-rays. Twee grote voordelen: deze optische schijfjes zijn goedkoop en de levensduur is een stuk langer dan een harde schijf of ssd. Zorg wel dat je schijfjes hebt die write-once zijn, gebruik dus geen overschrijfbare (rewritables). Wil je zeker weten dat je data lang genoeg meegaat, kies dan voor blu-ray-schijven die worden aangeduid als BD-R HTL. De R geeft aan dat het write-once is en HTL staat voor High To Low. De HTL-schijven gaan in theorie veel langer mee dan zogenaamde LTH-schijven (Low To High). Theoretisch, want blu-ray bestaat nog niet zo lang dat de gegarandeerde levensduur van 100 tot 150 jaar is getest. Het is vaak niet meteen te herkennen of een blu-ray LTH of HTL is. Kijk in dat geval bij de specificaties van de fabrikant of vraag de verkoper of de blu-ray geschikt is voor archivering.

Het grootste nadeel van een optische schijf is natuurlijk dat er niet zo heel veel informatie op past. Handig is wel om bijvoorbeeld een archief van je foto’s nog eens extra op één op twee optische schijfjes op te slaan.

©PXimport

Usb-sticks

Tip 09: Cloudopslag

Wil je geen gezeur met media die vergaan, zorg dan voor een online back-up van je data. Een groot voordeel van de cloud is dat het makkelijk is en niet veel hoeft te kosten, voor een Google Drive van 100 gigabyte betaal je twee tientjes per jaar en je hoeft je geen zorgen te maken dat je data verloren gaat, omdat Google je data op meerdere serverlocaties opslaat. Waar je je wel zorgen over moet maken, is de veiligheid en je privacy. Het is niet aan te raden om je complete fotocollectie en belastingaanslagen op je Google Drive op te slaan, de verbinding is niet bijzonder zeker en wie weet of Google of anderen er geen toegang tot hebben? Waar het wel handig voor is, is een archief van bijvoorbeeld je muziekbibliotheek of andere niet-persoonlijke documenten. Er zijn natuurlijk ook veilige online-oplossingen, een bekende dienst is bijvoorbeeld Carbonite. De dienst kan automatisch je documenten naar zijn cloud sturen als je de app hebt geïnstalleerd en dit werkt zelfs vanaf je mobiele apparaten via de Carbonite-app. Alle bestanden worden versleuteld opgeslagen. Uiteraard moet je hiervoor wel betalen, de dienst is met zestig dollar niet goedkoop. En dit is dan de prijs voor één pc, voor een tweede pc moet je nog eens betalen. Je hebt echter wel onbeperkte ruimte op de servers van Carbonite.

©PXimport

Tip 10: Spreiding

Omdat geen enkele schijf voor de eeuwigheid is ontworpen, is het verstandig om je back-ups en archieven te spreiden over verschillende media. Zorg ervoor dat je niet alleen ssd’s in je kast hebt liggen, varieer door wat belangrijke documenten op een blu-ray op te slaan, kopieer een archief ook nog eens naar een harde schijf en zorg dat je een usb-stick bij de hand hebt met je documenten van de afgelopen zes maanden. Spreiding betekent ook dat je niet alle media netjes opgeruimd naast elkaar in de kast moet leggen. Bij een woningbrand of diefstal is in één keer je hele archief weg. Een kopie van je archief kun je prima bij een vriend of familielid neerleggen of kijk eens of je wat blu-rays op kantoor in een veilige kluis kunt opslaan.

©PXimport

Ransomware

©PXimport

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.