ID.nl logo
Felyx: Elektrische huurscooter-dienst zorgvuldig met privacy
© Reshift Digital
Mobiliteit

Felyx: Elektrische huurscooter-dienst zorgvuldig met privacy

Felyx is een populaire aanbieder van gedeelde elektrische huurscooters die zijn diensten aanbiedt in verschillende Europese steden via een app. Ook in steeds meer Nederlandse steden is de dienst te gebruiken. Een uitkomst om snel van A naar B te reizen, zeker nu de scooter niet op de oorspronkelijke plaats teruggezet hoeft te worden. In dit artikel gaan wij na hoe felyx informeert over de persoonsgegevens die het bedrijf bij het gebruik van de app verzamelt.

Kredietcheck (+)

Gebruikers dienen de felyx-app te downloaden en zich te registreren. Vervolgens kunnen zij via deze app gemakkelijk de locatie van de dichtstbijzijnde beschikbare scooter zien en deze reserveren. Als de gebruiker bij de scooter is, wordt de scooter ontgrendeld via de app en kan deze voor een vaste prijs per minuut gebruikt worden binnen het servicegebied. Felyx geeft aan dat het een kredietcheck kan laten uitvoeren door een derde partij die gespecialiseerd is in kredietrapportage. Het huren van scooters gebeurt namelijk tegen achterafbetaling en op deze wijze wil felyx wanbetaling voorkomen. De voor de kredietcheck benodigde gegevens geeft felyx als verwerkingsverantwoordelijke door aan deze derde partij. Door middel van het opgestelde profiel van de kredietwaardigheid van de gebruiker, kan felyx het risico op wanbetaling laten evalueren.

In de privacyverklaring informeert felyx over de kredietcheck. De informatie is opgenomen onder het kopje ‘Validatie, verificatie en geautomatiseerde besluitvorming’. Felyx lijkt in deze bepaling te impliceren dat het bedrijf op geautomatiseerde wijze beslist over de gevolgen die het verbindt aan de uitkomsten van de kredietcheck. In het geval van felyx is niet geheel duidelijk of sprake is van menselijke tussenkomst bij het besluit om een scooter al dan niet te verhuren. Dat lijkt niet waarschijnlijk, gelet op het grote aantal gebruikers.

Op grond van de privacywet (Algemene verordening gegevensbescherming, AVG) is geautomatiseerde besluitvorming zonder menselijke tussenkomst, al dan niet door middel van profilering, in beginsel niet toegestaan als dit besluit rechtsgevolgen heeft voor de betrokkene of de betrokkene anderszins in aanmerkelijke mate treft. Profilering is het (laten) samenstellen van een profiel van de betrokkene om zo voorspellingen te kunnen doen. Een kredietcheck en de score die daaruit voortvloeit, is daar een voorbeeld van.

Geautomatiseerde besluitvorming

Er is geen sprake van geautomatiseerde besluitvorming als sprake is van enige menselijke tussenkomst. Die tussenkomst moet dan wel van enige impact zijn en kan dus niet gefabriceerd worden om het verbod te omzeilen. Als felyx geautomatiseerde besluitvorming gebruikt – wat hier het geval lijkt – is dat pas verboden als dat voor de gebruiker rechtsgevolgen heeft of de gebruiker in aanmerkelijke mate treft. Daarvan is volgens het comité van Europese privacytoezichthouders (European Data Protection Board, EDPB) sprake wanneer de effecten van de kredietcheck groot of belangrijk genoeg zijn om de aandacht te verdienen. 

Het besluit moet het potentieel hebben om de omstandigheden, het gedrag of de keuzes van de betrokken personen in aanmerkelijke mate te treffen, een langdurig of blijvend effect op de betrokkene te hebben, of in het uiterste geval, tot uitsluiting of discriminatie van personen te leiden, aldus de EDPB. In dit geval lijkt felyx ervan uit te gaan dat er geen sprake is van een rechtsgevolg of een besluit dat gebruikers in aanmerkelijke mate treft als een gebruiker geen scooter kan huren op grond van de kredietcheck. Daar valt inderdaad wat voor te zeggen. In dat geval doet felyx er alsnog goed aan om hierover te informeren in de privacyverklaring, wat het bedrijf ook heeft gedaan.

Rechten van gebruikers (+/-)

Op basis van de AVG hebben betrokkenen bij de gegevensverwerking (in dit geval: gebruikers van de app en bezoekers van de website) een aantal rechten, zoals het recht om persoonsgegevens in te zien die felyx van deze personen verwerkt. De AVG vereist verder dat de betrokkene wordt geïnformeerd over zijn rechten, wat inhoudt dat felyx de rechten in de privacyverklaring moet benoemen en een samenvatting moet geven van wat het recht inhoudt. Verder dient felyx te informeren over de wijze waarop de betrokkene stappen kan ondernemen om dat recht uit te oefenen en eventuele beperkingen van het recht te vermelden.

Hoewel felyx de rechten van de betrokkene benoemt, ontbreekt een samenvatting van dat wat het recht daadwerkelijk inhoudt. Ook is niet opgenomen binnen welke termijn felyx verzoeken van een betrokkene behandelt. Eventuele beperkingen staan wel vermeld.

Conclusie

+ Felyx maakt waarschijnlijk gebruik van geautomatiseerde besluitvorming in het kader van de kredietscore van een gebruiker. Felyx lijkt van mening te zijn dat de weigering om een scooter aan betrokkene te verhuren niet aan te merken is als een gevolg dat de betrokkene in aanzienlijke mate treft, en het bedrijf informeert uitgebreid over de geautomatiseerde besluitvorming. +/- Het is goed dat felyx gebruikers informeert over rechten die betrokkenen toekomen op grond van de AVG. Een samenvatting van wat deze rechten precies inhouden of termijnen waarbinnen felyx reageert, ontbreekt.

Eindoordeel (+)

Felyx heeft duidelijk veel aandacht aan de privacyverklaring besteed. Het bedrijf informeert de gebruikers uitgebreid en overzichtelijk over de persoonsgegevens die het verwerkt en informeert ook over geautomatiseerde besluitvorming. Het document leest prettig en is overzichtelijk. Verbetering is mogelijk op het punt van rechten van betrokkenen.

▼ Volgende artikel
Netflix brengt in maart documentaireserie rondom dinosauriërs uit
Huis

Netflix brengt in maart documentaireserie rondom dinosauriërs uit

Netflix komt in maart met een mini-documentairereeks die geheel om dinosauriërs draait. De serie heet simpelweg 'The Dinosaurs'.

In de serie, die in samenwerking met de makers van Our Planet is gemaakt, krijgen kijkers de opkomst en ondergang van de dinosauriërs mee, die met CGI op indrukwekkende wijze tot leven worden gewekt. Kijkers kunnen een groot scala aan dinosauriërs zien, waaronder de befaamde Tyrannosaurus Rex en de Stegosaurus.

De CGI wordt gemaakt door Industrial Light & Magic. Daarbij zullen de afleveringen aan elkaar gepraat worden door Morgan Freedom. Eerder verleende hij zijn stem ook al voor Life on Our Planet. Steven Spielberg - de regisseur van Jurassic Park - is als executive producer aangesteld.

The Dinosaurs zal uit vier afleveringen bestaan, die op 6 maart allemaal aan het aanbod van Netflix worden toegevoegd. Hieronder is een trailer te zien.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
💔Valentijnsdag: niet alleen maar liefde in je mailbox
© ID.nl
Zekerheid & gemak

💔Valentijnsdag: niet alleen maar liefde in je mailbox

14 februari, de dag van de liefde. Of je nu al jaren gelukkig getrouwd bent of nog volop aan het daten bent: het is een dag waarop we allemaal extra openstaan voor een mooi gebaar of een leuk berichtje. En precies dan let je misschien net even wat minder goed op. Voor cybercriminelen is het daarom een van de mooiste dagen van het jaar. Want de kans dat zij (en niet Cupido) raak schieten, is groot. Hoe je Valentijnsfraude kunt herkennen én hoe je jezelf ertegen kunt beschermen, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Bitdefender

Dat onderzoek van het Bitdefender Antispam Lab laat zien dat het niet bij een paar losse berichtjes blijft; het is een enorme golf. Tussen januari en februari was bijna veertig procent van alle mailtjes over Valentijnsdag pure misleiding. Je krijgt dan van alles in je inbox: van nepcadeaus en vage enquêtes tot uitnodigingen om iemands profiel te bekijken op een datingsite. Of wat dacht je van 'exclusieve aanbiedingen' die eigenlijk alleen maar bedoeld zijn om je gegevens te stelen.

Vooral in Europa en de Verenigde Staten draaien de spamfilters overuren. In de VS sloegen de oplichters het vaakst toe, maar ook in landen als Duitsland, Ierland en het Verenigd Koninkrijk was het raak. Het laat maar weer zien dat een mailtje met een roos of een hartje in de onderwerpregel lang niet altijd met goede bedoelingen is verstuurd.

Veel van die valse berichten maken slim gebruik van alles wat bij Valentijnsdag hoort. Je ziet in deze periode opeens veel meer mailtjes die van grote parfummerken of bekende webwinkels lijken te komen. Vaak spelen ze direct in op je nieuwsgierigheid met een bericht over een 'geheim cadeau' of een 'versleutelde liefdesboodschap' die voor je klaarstaat. Omdat we rond deze dag vaker pakketjes en verrassingen verwachten, klik je in een opwelling sneller op zo'n link om je gegevens te 'bevestigen'. Gegevens die ze vervolgens kunnen misbruiken…

©Bitdefender

Naast deze mailboxfraude gaan oplichters ook op de datingapps steeds geraffineerder te werk. Wat opvalt, is hoe echt de nepaccounts tegenwoordig lijken. Oplichters gebruiken allang niet meer alleen maar gejatte foto's van internet; ze laten AI complete mensen maken die helemaal niet bestaan. Je krijgt dan een match met iemand die er sympathiek en betrouwbaar uitziet, en het gesprek loopt ook nog eens heel soepel. Het enige doel is om jouw vertrouwen te winnen. Pas als dat er is, begint de toon te veranderen en gaan ze subtiel vissen naar geld voor een investering of een andere vage dienst. Dit noemen ze ook wel 'pig butchering': ze 'mesten' je als het ware vet met aandacht, om je daarna financieel kaal te plukken.

Waar bij spammail vooral wordt ingespeeld op je nieuwsgierigheid en hebberigheid, wordt er bij datingfraude vooral ingespeeld op je emoties. Je hoeft natuurlijk niet iedereen direct te wantrouwen, maar blijf alert op de subtiele signalen. Wees kritisch als een match na een paar berichten al ongewoon emotioneel wordt of als het gesprek wel erg snel van de datingapp naar WhatsApp of Telegram moet verhuizen. Ook elk verzoek om geld, crypto of cadeaubonnen is een direct alarmsignaal.

©Bitdefender

Omdat het steeds lastiger is om met het blote oog te zien of een bericht klopt, is een extra check geen overbodige luxe. Scamio is een gratis online tool van Bitdefender die je precies op die momenten van twijfel helpt. Je plakt simpelweg een link, tekst of screenshot in de chat, waarna de tool onderzoekt wat je precies hebt ontvangen. Het systeem herkent patronen die vaak bij oplichting voorkomen, analyseert het taalgebruik en checkt hoe een link is opgebouwd. Binnen een paar seconden krijg je een duidelijke beoordeling. Dat werkt niet alleen voor die flirterige chatberichten, maar ook voor vage cadeauclaims of pakketjes die je niet verwacht.

Wil je liever dat je apparaten automatisch een oogje in het zeil houden, dan bieden Premium Security en Ultimate Security van Bitdefender een stevige basis. Deze pakketten blokkeren phishing, nepsites en schadelijke berichten al voordat ze echt kwaad kunnen doen. Een handig onderdeel hiervan is Scam Copilot; deze kijkt op de achtergrond met je mee terwijl je een site bezoekt of een bericht leest. Zodra er iets niet klopt, krijg je meteen een seintje. Zo ben je beschermd zonder dat je daar zelf iets voor hoeft te ondernemen.

Valentijnsdag is en blijft een dag waarop we graag contact maken met anderen. Maar de cijfers liegen niet: het is ook de periode waarin oplichters extra actief zijn. Dat risico kun je nooit helemaal uitsluiten, maar je kunt jezelf wel een stuk beter beschermen.

Door alert te blijven op de bekende trucs, vage berichten eerst even te laten checken en je apparaten goed te beveiligen, houd je zelf de regie over je digitale leven. Zo zorg je ervoor dat je online zoektocht naar een cadeau of een leuke date misschien niet 100% zonder risico is, maar wel een stuk veiliger en leuker blijft - ook op 14 februari.