ID.nl logo
Felyx: Elektrische huurscooter-dienst zorgvuldig met privacy
© Reshift Digital
Mobiliteit

Felyx: Elektrische huurscooter-dienst zorgvuldig met privacy

Felyx is een populaire aanbieder van gedeelde elektrische huurscooters die zijn diensten aanbiedt in verschillende Europese steden via een app. Ook in steeds meer Nederlandse steden is de dienst te gebruiken. Een uitkomst om snel van A naar B te reizen, zeker nu de scooter niet op de oorspronkelijke plaats teruggezet hoeft te worden. In dit artikel gaan wij na hoe felyx informeert over de persoonsgegevens die het bedrijf bij het gebruik van de app verzamelt.

Kredietcheck (+)

Gebruikers dienen de felyx-app te downloaden en zich te registreren. Vervolgens kunnen zij via deze app gemakkelijk de locatie van de dichtstbijzijnde beschikbare scooter zien en deze reserveren. Als de gebruiker bij de scooter is, wordt de scooter ontgrendeld via de app en kan deze voor een vaste prijs per minuut gebruikt worden binnen het servicegebied. Felyx geeft aan dat het een kredietcheck kan laten uitvoeren door een derde partij die gespecialiseerd is in kredietrapportage. Het huren van scooters gebeurt namelijk tegen achterafbetaling en op deze wijze wil felyx wanbetaling voorkomen. De voor de kredietcheck benodigde gegevens geeft felyx als verwerkingsverantwoordelijke door aan deze derde partij. Door middel van het opgestelde profiel van de kredietwaardigheid van de gebruiker, kan felyx het risico op wanbetaling laten evalueren.

In de privacyverklaring informeert felyx over de kredietcheck. De informatie is opgenomen onder het kopje ‘Validatie, verificatie en geautomatiseerde besluitvorming’. Felyx lijkt in deze bepaling te impliceren dat het bedrijf op geautomatiseerde wijze beslist over de gevolgen die het verbindt aan de uitkomsten van de kredietcheck. In het geval van felyx is niet geheel duidelijk of sprake is van menselijke tussenkomst bij het besluit om een scooter al dan niet te verhuren. Dat lijkt niet waarschijnlijk, gelet op het grote aantal gebruikers.

Op grond van de privacywet (Algemene verordening gegevensbescherming, AVG) is geautomatiseerde besluitvorming zonder menselijke tussenkomst, al dan niet door middel van profilering, in beginsel niet toegestaan als dit besluit rechtsgevolgen heeft voor de betrokkene of de betrokkene anderszins in aanmerkelijke mate treft. Profilering is het (laten) samenstellen van een profiel van de betrokkene om zo voorspellingen te kunnen doen. Een kredietcheck en de score die daaruit voortvloeit, is daar een voorbeeld van.

Geautomatiseerde besluitvorming

Er is geen sprake van geautomatiseerde besluitvorming als sprake is van enige menselijke tussenkomst. Die tussenkomst moet dan wel van enige impact zijn en kan dus niet gefabriceerd worden om het verbod te omzeilen. Als felyx geautomatiseerde besluitvorming gebruikt – wat hier het geval lijkt – is dat pas verboden als dat voor de gebruiker rechtsgevolgen heeft of de gebruiker in aanmerkelijke mate treft. Daarvan is volgens het comité van Europese privacytoezichthouders (European Data Protection Board, EDPB) sprake wanneer de effecten van de kredietcheck groot of belangrijk genoeg zijn om de aandacht te verdienen. 

Het besluit moet het potentieel hebben om de omstandigheden, het gedrag of de keuzes van de betrokken personen in aanmerkelijke mate te treffen, een langdurig of blijvend effect op de betrokkene te hebben, of in het uiterste geval, tot uitsluiting of discriminatie van personen te leiden, aldus de EDPB. In dit geval lijkt felyx ervan uit te gaan dat er geen sprake is van een rechtsgevolg of een besluit dat gebruikers in aanmerkelijke mate treft als een gebruiker geen scooter kan huren op grond van de kredietcheck. Daar valt inderdaad wat voor te zeggen. In dat geval doet felyx er alsnog goed aan om hierover te informeren in de privacyverklaring, wat het bedrijf ook heeft gedaan.

Rechten van gebruikers (+/-)

Op basis van de AVG hebben betrokkenen bij de gegevensverwerking (in dit geval: gebruikers van de app en bezoekers van de website) een aantal rechten, zoals het recht om persoonsgegevens in te zien die felyx van deze personen verwerkt. De AVG vereist verder dat de betrokkene wordt geïnformeerd over zijn rechten, wat inhoudt dat felyx de rechten in de privacyverklaring moet benoemen en een samenvatting moet geven van wat het recht inhoudt. Verder dient felyx te informeren over de wijze waarop de betrokkene stappen kan ondernemen om dat recht uit te oefenen en eventuele beperkingen van het recht te vermelden.

Hoewel felyx de rechten van de betrokkene benoemt, ontbreekt een samenvatting van dat wat het recht daadwerkelijk inhoudt. Ook is niet opgenomen binnen welke termijn felyx verzoeken van een betrokkene behandelt. Eventuele beperkingen staan wel vermeld.

Conclusie

+ Felyx maakt waarschijnlijk gebruik van geautomatiseerde besluitvorming in het kader van de kredietscore van een gebruiker. Felyx lijkt van mening te zijn dat de weigering om een scooter aan betrokkene te verhuren niet aan te merken is als een gevolg dat de betrokkene in aanzienlijke mate treft, en het bedrijf informeert uitgebreid over de geautomatiseerde besluitvorming. +/- Het is goed dat felyx gebruikers informeert over rechten die betrokkenen toekomen op grond van de AVG. Een samenvatting van wat deze rechten precies inhouden of termijnen waarbinnen felyx reageert, ontbreekt.

Eindoordeel (+)

Felyx heeft duidelijk veel aandacht aan de privacyverklaring besteed. Het bedrijf informeert de gebruikers uitgebreid en overzichtelijk over de persoonsgegevens die het verwerkt en informeert ook over geautomatiseerde besluitvorming. Het document leest prettig en is overzichtelijk. Verbetering is mogelijk op het punt van rechten van betrokkenen.

▼ Volgende artikel
Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten
Huis

Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Watch on YouTube

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!

▼ Volgende artikel
Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is
© Rijkswaterstaat
Huis

Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Zo lees je de strooikaart

De kaart laat zien wat er nu en in de afgelopen zes uur op de weg is gebeurd, inclusief strooiacties, wegdektemperaturen en radarbeelden. Kijk je vooruit, dan toont de kaart een verwachting tot twee uur met de voorspelde verwachte radarbeelden en wegdektemperaturen. Goed om te weten: je kunt niet vooruitkijken om te zien waar de strooiwagens gaan rijden.

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Dinsdag 3 februari, 14:30 uur: in het noordoosten van Groningen duikt de temperatuur van het wegdek al onder het vriespunt.

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.