Felyx is een populaire aanbieder van gedeelde elektrische huurscooters die zijn diensten aanbiedt in verschillende Europese steden via een app. Ook in steeds meer Nederlandse steden is de dienst te gebruiken. Een uitkomst om snel van A naar B te reizen, zeker nu de scooter niet op de oorspronkelijke plaats teruggezet hoeft te worden. In dit artikel gaan wij na hoe felyx informeert over de persoonsgegevens die het bedrijf bij het gebruik van de app verzamelt.

Kredietcheck (+)

Gebruikers dienen de felyx-app te downloaden en zich te registreren. Vervolgens kunnen zij via deze app gemakkelijk de locatie van de dichtstbijzijnde beschikbare scooter zien en deze reserveren. Als de gebruiker bij de scooter is, wordt de scooter ontgrendeld via de app en kan deze voor een vaste prijs per minuut gebruikt worden binnen het servicegebied. Felyx geeft aan dat het een kredietcheck kan laten uitvoeren door een derde partij die gespecialiseerd is in kredietrapportage. Het huren van scooters gebeurt namelijk tegen achterafbetaling en op deze wijze wil felyx wanbetaling voorkomen. De voor de kredietcheck benodigde gegevens geeft felyx als verwerkingsverantwoordelijke door aan deze derde partij. Door middel van het opgestelde profiel van de kredietwaardigheid van de gebruiker, kan felyx het risico op wanbetaling laten evalueren.

In de privacyverklaring informeert felyx over de kredietcheck. De informatie is opgenomen onder het kopje ‘Validatie, verificatie en geautomatiseerde besluitvorming’. Felyx lijkt in deze bepaling te impliceren dat het bedrijf op geautomatiseerde wijze beslist over de gevolgen die het verbindt aan de uitkomsten van de kredietcheck. In het geval van felyx is niet geheel duidelijk of sprake is van menselijke tussenkomst bij het besluit om een scooter al dan niet te verhuren. Dat lijkt niet waarschijnlijk, gelet op het grote aantal gebruikers.

Op grond van de privacywet (Algemene verordening gegevensbescherming, AVG) is geautomatiseerde besluitvorming zonder menselijke tussenkomst, al dan niet door middel van profilering, in beginsel niet toegestaan als dit besluit rechtsgevolgen heeft voor de betrokkene of de betrokkene anderszins in aanmerkelijke mate treft. Profilering is het (laten) samenstellen van een profiel van de betrokkene om zo voorspellingen te kunnen doen. Een kredietcheck en de score die daaruit voortvloeit, is daar een voorbeeld van.

Geautomatiseerde besluitvorming

Er is geen sprake van geautomatiseerde besluitvorming als sprake is van enige menselijke tussenkomst. Die tussenkomst moet dan wel van enige impact zijn en kan dus niet gefabriceerd worden om het verbod te omzeilen. Als felyx geautomatiseerde besluitvorming gebruikt – wat hier het geval lijkt – is dat pas verboden als dat voor de gebruiker rechtsgevolgen heeft of de gebruiker in aanmerkelijke mate treft. Daarvan is volgens het comité van Europese privacytoezichthouders (European Data Protection Board, EDPB) sprake wanneer de effecten van de kredietcheck groot of belangrijk genoeg zijn om de aandacht te verdienen. 

Het besluit moet het potentieel hebben om de omstandigheden, het gedrag of de keuzes van de betrokken personen in aanmerkelijke mate te treffen, een langdurig of blijvend effect op de betrokkene te hebben, of in het uiterste geval, tot uitsluiting of discriminatie van personen te leiden, aldus de EDPB. In dit geval lijkt felyx ervan uit te gaan dat er geen sprake is van een rechtsgevolg of een besluit dat gebruikers in aanmerkelijke mate treft als een gebruiker geen scooter kan huren op grond van de kredietcheck. Daar valt inderdaad wat voor te zeggen. In dat geval doet felyx er alsnog goed aan om hierover te informeren in de privacyverklaring, wat het bedrijf ook heeft gedaan.

Rechten van gebruikers (+/-)

Op basis van de AVG hebben betrokkenen bij de gegevensverwerking (in dit geval: gebruikers van de app en bezoekers van de website) een aantal rechten, zoals het recht om persoonsgegevens in te zien die felyx van deze personen verwerkt. De AVG vereist verder dat de betrokkene wordt geïnformeerd over zijn rechten, wat inhoudt dat felyx de rechten in de privacyverklaring moet benoemen en een samenvatting moet geven van wat het recht inhoudt. Verder dient felyx te informeren over de wijze waarop de betrokkene stappen kan ondernemen om dat recht uit te oefenen en eventuele beperkingen van het recht te vermelden.

Hoewel felyx de rechten van de betrokkene benoemt, ontbreekt een samenvatting van dat wat het recht daadwerkelijk inhoudt. Ook is niet opgenomen binnen welke termijn felyx verzoeken van een betrokkene behandelt. Eventuele beperkingen staan wel vermeld.

Conclusie

Eindoordeel (+)

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.