Het overkomt elke fietsbezitter weleens: roest op de ketting. Gelukkig hoef je niet meteen je ketting te vervangen - mits je er op tijd bij bent. Hoe maak je de ketting weer roestvrij en welke producten kunnen je hierbij helpen?

Ook interessant voor jou: Een elektrische fiets met een gewone ketting óf riem, wat is beter?

Heb je een fietstocht gemaakt in de regen? Met een beetje pech ontstaat er in de komende dagen roest op de ketting. Ook wanneer je tweewieler dag en nacht buiten staat, ontkom je niet aan dit euvel. Veel tuinhuizen en schuren zijn bovendien vaak vochtig, waardoor er mogelijk sprake is van roestvorming op fietsonderdelen. Vrijwel iedereen heeft er weleens mee te maken.

Het is belangrijk om roest zo snel mogelijk van de ketting te verwijderen. Het verspreidt zich namelijk zeer snel. Wacht je te lang, dan is vervanging van dit onderdeel de enige optie. Nou is een nieuwe ketting niet zo duur, maar een roestige ketting beschadigt mogelijk ook nog andere fietscomponenten. Denk onder meer aan tandwielen en kettingbladen. Ten slotte merk je onderweg aan piepende of krakende geluiden dat de fiets niet lekker ‘loopt’. Kortom, werk aan de winkel!

©MD | ID.nl

Zorg dat je goed bij de fietsketting kunt

Zorg er eerst voor dat de fietsketting goed bereikbaar is. Dat is bij racefietsen en mountainbikes niet zo’n punt, want die hebben geen kettingkast. Check bij tweewielers met een halfopen kettingkast of je goed bij de schakels kunt komen. Heeft je fiets een dichte kettingkast? Dan maak je die sowieso altijd open. Zo kun je de schakels controleren op roestvorming én zo nodig meteen schoonmaken.

Fietsmerken hanteren verschillende kettingkastsystemen. Veel modellen hebben een soort kliksysteem waarbij je de kunststof delen kunt loswrikken. Gebruik hiervoor eventueel een platte schroevendraaier en wip een deel voorzichtig los. Controleer verder of de behuizing nog met schroeven, inbusbouten of klemmetjes vastzit. Daarnaast zijn er ook nog types met een sluitdraad. Dit ijzerdraad kun je uit de kettingkast trekken. Bestudeer vooraf nauwkeurig hoe de kettingkast in elkaar steekt, want sommige schroefjes vallen op het eerste oog nauwelijks op. Meestal spreekt dit klusje daarna voor zich.

Ketting roestvrij maken

Zie je roest op de ketting? Wees er dan snel bij. Oppervlakkige roestvorming kun je namelijk relatief makkelijk verwijderen. Dat kan op diverse manieren met verschillende hulpmiddelen. De meeste mensen hebben wel een bus WD-40 multispray in de garage of schuur staan. Daarmee kom je al een heel eind. Is de fiets niet zo zwaar? Zet hem dan eerst ondersteboven. Leg bij voorkeur een zachte (hand)doek op de grond om het zadel en stuur te beschermen.

©MD | ID.nl

Spuit de ketting nu in met de multispray of een ander geschikt middel. Draai aan de trappers en maak zo iedere schakel toegankelijk. Je laat het ongeveer tien minuten intrekken. Met een staalborstel kun je de roest er vervolgens afhalen. Neem daarvoor even de tijd, want dit is een behoorlijk karwei.

Heb je geen staalborstel? Je kunt als alternatief schuurpapier, een schuurspons of een tandenborstel met harde haren gebruiken. Probeer in de praktijk uit wat het beste werkt zonder het metaal te beschadigen. Klaar? Maak de ketting na afloop droog met een doek of föhn. Gebruik vervolgens een goed smeermiddel. Bij aanwezigheid van de kettingkast monteer je die weer op de fiets.

©MD | ID.nl

Roestvorming voorkomen

Je kunt roestvorming van de ketting eenvoudig voorkomen. Zo maak je dit onderdeel na elke natte rit droog met een doek. Is de ketting erg vuil? Dan is er meer onderhoud nodig. Spoel je fiets grondig af met een tuinslang en droog hem daarna helemaal af. Met een speciaal verkrijgbare ontvetter maak je de ketting daarna schoon. Breng tot slot een goede kettingspray aan. Met dit smeermiddel hecht water zich minder makkelijk aan de ketting, zodat je de kans op oxidatie verkleint.

©MD | ID.nl

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.