De enorme toename van het aantal e-bikes, maar ook (elektrische) bakfietsen en andere tweewielers, zorgt steeds meer voor onveilige situaties in het verkeer. Vooral op het fietspad is het dringen en wringen geblazen en blijft er steeds minder ruimte over om veilig te manoeuvreren. Geen wonder dat het aantal ongelukken met e-bikes flink is toegenomen. Wat kun je doen om veilig met een e-bike op pad te gaan? We geven een aantal praktische tips!

Ontdekken en aanvoelen

Op een e-bike rijd je in de praktijk vaak 8 tot 10 kilometer per uur sneller dan op een normale fiets. Daarom moet je als berijder in eerste instantie wennen aan de hogere snelheid. Niet alleen komen verkeersituaties sneller op je af, ook moet je een situatie vlotter kunnen inschatten. Ook kijk je zo nu en dan op het bedieningsdisplay en op dat moment zijn je ogen niet gericht op de weg voor je. Op een e-bike moet je dus bij de les blijven! Met de hogere snelheden kan het verstandig zijn om een helm te dragen. Hieronder zie je een paar voorbeelden.

Heb je net een nieuwe e-bike, ga de fiets dan eerst eens ontdekken op een rustige weg en op een tijdstip waarop er minder verkeer is. Begin je eerste rit in de laagste ondersteuningsstand. Voelt de e-bike goed aan, dan is het moment daar om de ondersteuning langzaam op te schroeven. Je went daardoor aan de kracht van de motor én aan de snelheid van de e-bike. Probeer thuis eerst de werking van het display uit en kijk welke functies onderweg van belang zijn.

©ferkelraggae - stock.adobe.com

Houd controle over je snelheid

Hoewel een e-bike met het grootste gemak 25 kilometer per uur kan rijden, betekent dit natuurlijk niet dat je genoemde snelheid moet aanhouden. Rijd vooral met een snelheid waarbij je jezelf prettig en veilig voelt. Pas je snelheid aan; niet alleen aan de situatie maar ook aan de kwaliteit van het wegdek. Op een onverharde of hobbelige weg met klinkers is het sowieso niet verstandig om voluit te fietsen. Houd er ook rekening mee dat andere fietsers en weggebruikers de snelheid van een e-bikes lastig kunnen inschatten. Zorg dat je bij oversteekplaatsen goed oppast en afremt; je rijdt ongemerkt een stuk harder dat kruispunt of de rotonde op dan je zelf denkt. En ook al heb je daar voorrang: rijd altijd defensief en laat je niet verleiden om constant in de turbo-stand te rijden.

Wil je graag een beetje sportiever fietsen? Lees ook: De sportieve e-bike: ideaal voor uitdagende fietstrips

Snelheid vraagt om aangepast remgedrag

Niet alleen de snelheid, maar ook het relatief hoge gewicht van de e-bike hebben invloed op de remweg. Om de fiets tot stilstand te brengen, is het verstandig om ver vooruit te kijken in het verkeer. Je kunt dan tijdig je snelheid verminderen en op een veilige manier stoppen. Te bruusk remmen kan leiden tot een hachelijke situatie waarbij de fiets onder je vandaan slipt. In het geval van velgremmen kun je zelfs over de kop slaan. Op een ondergrond van sneeuw, modder, grind of een kletsnat wegdek is het verstandig om alleen de achterrem te gebruiken. Tegen die Hollandse neerslag kun je jezelf trouwens prima beschermen met een regenponcho, te koop via bijvoorbeeld Bol.com.

©René Schmidt - photoschmidt 2020

Bochten vormen een uitdaging

De hoge snelheid van een e-bike vraagt meer behendigheid en stuurmanskunst van de berijder. Vooral bochten zijn voor de beginnende e-biker een uitdaging. Snijd een bocht nooit aan met een snelheid van boven de 15 kilometer per uur. Verminder ruim voor de bocht de snelheid en rem een beetje bij. Zodra je de e-bike onder controle hebt, stuur je langzaam de bocht in en verplaats je de binnenste trapper in de hoogste positie. Zo kom je veilig en zeker een bocht door. Geef pas na de bocht weer druk op de pedalen: doe je dit eerder dan is de kans groot dat door de kracht van de motor één van de wielen zal doorslippen. Vooral bij een gladde ondergrond ligt een slippartij dan op de loer.

Slim gebruikmaken van versnellingen

De versnellingen op een e-bike kunnen bijdragen tot een betere beheersing van de fiets. Door de kracht van de ondersteuning ben je al snel geneigd om de trappers in een groot verzet rond te draaien. Echter bij een stoplicht vertrekken in een zware versnelling vraagt om problemen. Aangezien de motorondersteuning nooit à la minuut bijspringt, is de kans groot dat je de trappers niet rond krijgt. Pas op dat je dan niet met fiets en al omvalt.

Schakel dus tijdig terug naar een kleine versnelling, dan is wegrijden een stuk eenvoudiger. Ook als je op een heuveltje staat is het verstandig om eerst terug te schakelen naar een klein verzet. Bij het rijden in heuvelachtig terrein is het sowieso slim om altijd een lage versnelling te kiezen. Je hebt dan veel meer controle over de fiets en je rijdt veel soepeler bergopwaarts.

©guteksk7 - stock.adobe.com

Steppen zo snel mogelijk afleren

Veel vrouwen zijn er mee opgegroeid: opstappen op een fiets in de vorm van steppen ('opsteppen'). Op een normale damesfiets wellicht de gewoonste zaak van de wereld, maar bij een e-bike kun je dit maar beter snel mogelijk afleren. Aangezien je tijdens het steppen de trappers aanraakt, kan dit voor de motor een signaal zijn om de ondersteuning te starten. Vooral bij e-bikes met een rotatiesensor kan dit betekenen dat de ondersteuning inschakelt en je ineens onverwacht vooruit vliegt. Ga daarom eerst op het zadel zitten, zet daarna je voet op een trapper en fiets dan pas weg. Op deze manier heb je totale beheersing over de fiets.

Op zoek naar een tweedehands e-bike? Lees eerst dit artikel.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!