Als je elektrisch rijdt, doe je dat waarschijnlijk deels omdat dat een milieuvriendelijk alternatief is op benzine- en dieselrijden. En inderdaad: bij het rijden zelf veroorzaak je geen uitstoot. Bij het opladen van je auto heb je echter wel elektriciteit nodig. In Nederland is die elektriciteit lang niet altijd duurzaam opgewekt, waardoor je indirect mogelijk toch nog voor vervuiling zorgt. Je kunt dat echter flink beperken. In dit artikel leggen we uit hoe je ervoor kunt zorgen dat je toch zo groen mogelijk elektrisch laadt.

In samenwerking met Greenchoice.

Is elektrisch laden vervuilend?

Hoewel er tijdens het rijden zelf geen directe uitstoot plaatsvindt, is er wel indirecte uitstoot door middel van de opwekking van elektriciteit die nodig is om je auto op te laden. Want inderdaad: de stroom die je verbruikt bij het laden is lang niet altijd groen. Vaak werken laders – zowel thuisladers als openbare laders – op een mix van groene en grijze stroom. Laatstgenoemde is in Nederland gebruikelijker en dus goedkoper om consequent te leveren. Er zijn daarom een hoop leveranciers die nog niet volledig op duurzame stroomopwekking zijn overgestapt. Vooral bij openbare laadpalen is de verbruikte stroom vaak voor een groot deel afkomstig van niet-hernieuwbare bronnen.

Hoewel dat zeker niet ideaal is (en we verderop vertellen hoe je dat voor jezelf kunt beperken) willen we meteen een misverstand uit de wereld helpen: zelfs als je overwegend grijze stroom gebruikt, ben je nog lang niet zo vervuilend als met een benzineauto. Een onderzoek van TNO heeft de uitstoot van benzine- en elektrische auto’s met elkaar vergeleken, en daarbij ook de opwekking van fossiele stroom meegewogen. Daaruit bleek dat een EV nog altijd een circa 30 procent lagere CO₂-emissie heeft dan een brandstofauto.

©algre - stock.adobe.com

Wél duurzaam laden?

Toch is het fijn als je wél de garantie hebt dat je groen kunt laden; dan is de positieve impact die je achterlaat met de keuze voor elektrisch rijden immers dubbel zo groot. Gelukkig heb je dat vaak in eigen hand. Want hoewel het vaak moeilijk is om te zien of je laadpaal groene of grijze stroom gebruikt, zijn er wel degelijk fabrikanten die beloven alléén groene stroom te gebruiken. 

Een voorbeeld is Greenchoice, dat zich op dit vlak volop inzet. Dit bedrijf verkoopt verschillende laadpalen met één gemene deler: alle benodigde energie die voor het laden wordt gebruikt is écht groen opgewekt. Echt groen inderdaad, want de energieleverancier kijkt ook kritisch naar de verschillen tussen groene energiebronnen. Zo zegt deze vanaf 2021 helemaal geen stroom meer te leveren die is opgewekt uit biomassa.

Biomassa wordt over het algemeen gezien als groene energiebron, maar Greenchoice ziet duurzaam gewonnen biomassa vooral als grondstof voor materialen, niet zozeer als een bron van energie. Omdat er in Nederland steeds meer stroom beschikbaar komt uit de meer duurzame bronnen wind en zon, is de inzet van biomassa volgens Greenchoice ook steeds minder nodig. Met zijn stroometiket laat deze fabrikant tevens in een helder overzicht zien uit welke bronnen zijn duurzame stroom komt, zodat je zeker weet dat je een groene keuze maakt door je elektriciteit af te nemen bij Greenchoice. 

Volgens De Correspondent, die meerdere onderzoeken over dit aspect bekeek, zijn de verschillen tussen het opwekken van elektriciteit met groene en grijze energie groot. Bij grijze stroom is de uitstoot 35 tot 42 ton CO₂ gedurende een heel autoleven en bij alleen groene stroom 14 tot 21 ton CO₂.

Je vraagt je misschien af waar die resterende uitstoot nog vandaan komt. Dat is te wijten aan de productie van de accu zelf en de rest van de auto, en dus helaas niet te voorkomen. Maar je ziet dat je een hoop extra uitstoot kunt vermijden door bewust om te gaan met waar je je stroom vandaan haalt. In vergelijking met een benzineauto is dat wel drie tot vier keer meer.

©Andrey_Lobachev - stock.adobe.com

Duurzaam laden in het openbaar?

Leuk en aardig, denk je nu misschien, maar hoe zit het dan met openbaar laden? Hier zitten helaas meer haken en ogen aan. Volgens de huidige overheidsregels is de laadpaaleigenaar namelijk degene die bepaalt van welke energieleverancier je stroom afneemt. En als het die eigenaar geen fluit uitmaakt of die stroom duurzaam is, heb je gewoon pech. Als je écht groene stroom wilt, moet je dus een laadpaal opzoeken die dat aanbiedt. Dat is natuurlijk niet in alle gevallen haalbaar, en soms is het lastig om te achterhalen of de stroom duurzaam is. De herkomst van de stroom wordt vaak niet kenbaar gemaakt. 

Als de openbare laadpalen in de buurt geen garantie op groene stroom bieden, zou je er wel voor kunnen kiezen om de groene laadpas van Greenchoice te gebruiken. Deze zorgt er weliswaar niet voor dat alle stroom die je gebruikt bij openbare laadpalen meteen groen is, maar compenseert dit wel door inzet van Garanties van Oorsprong. Dat zijn certificaten die de overheid uitgeeft aan elektriciteitsbedrijven die duurzame energie opwekken. Greenchoice koopt dergelijke certificaten en ondersteunt daarmee financieel de productie van hernieuwbare energie. Zo kun je er dus voor zorgen dat je CO2-uitstoot wordt gecompenseerd en draag je alsnog een steentje bij aan een duurzame toekomst.

Lees meer: Wanneer kies je voor een 1-fase of 3-fase lader? ID.nl informeert je.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.