Als je onderweg bent, wil je natuurlijk van al je tech gebruik kunnen maken. In dit artikel lees je welke powerbanks het beste voor jou werken, welke entertainmentproducten je mee op reis kunt nemen en hoe je altijd online blijft met een mifi-router.

7 x Powerbanks

Innova Mini Powerbank 10.000 mAh

Deze powerbank van Innova is een slimme keus als je niet te veel geld uit wilt geven aan een externe batterij. Met 10.000 mAh kun je een smartphone twee tot vier keer opladen, afhankelijk van je model. Dankzij het vermogen van 20 watt kun je bovendien gebruikmaken van snelladen. Doordat de Innova Mini twee aansluitingen heeft, kun je twee telefoons tegelijkertijd opladen, eentje met een usb-a-connector en eentje met een usb-c-connector.

Koop 'm nu

Anker 737

De Anker 737 is niet goedkoop, maar je krijgt met 24.000 mAh ook heel veel power voor je geld. Genoeg om meerdere keren je smartphone mee op te laden. De 737 is uitgerust met Power Delivery 3.1 en kan middels de meegeleverde usb-c-kabel (140 watt) razendsnel opgeladen worden via het stopcontact. Op het display zie je hoe vol de batterij nog is en hoelang het opladen van de batterij duurt.

Check de beste deal

Xtorm Powerbank 20.000 mAh

Ben je op zoek naar een zeer krachtige en tevens betaalbare powerbank, dan is deze Xtorm een optie. Het heeft maar liefst drie aansluitingen en een capaciteit van 20.000 mAh. De powerbank ondersteunt Quick Charge 3.0 en Power Delivery 3.0, hierdoor is het mogelijk om je smartphone binnen een half uur tot wel 60 procent op te laden. De powerbank is ook verkrijgbaar met een capaciteit van 10.000 mAh.

Koop 'm nu

Mophie Powerstation

Een ultracompacte powerbank voor nog geen drie tientjes. De Powerstation van Mophie biedt met 5000 mAh niet heel veel capaciteit, maar het is genoeg om een moderne smartphone minstens één keer volledig op te laden. De powerbank is slechts een centimeter dik en voorzien van een usb-a-poort en een usb-c-poort. De behuizing is van kunststof.

Koop 'm nu

Apple MagSafe Battery Pack

Heb je een recente iPhone, dan kun je deze draadloos opladen met een MagSafe Battery Pack. Je klikt de batterij gewoon op de achterkant van je iPhone 12 of nieuwer model. Het is overigens niet mogelijk om je iPhone geheel op te laden met het accessoire; een normale iPhone is tot 60 procent op te laden, een iPhone Pro Max of Plus tot 40 procent. De Battery Pack wordt zonder kabel of stroomadapter geleverd, maar werkt met elke usb-c-kabel of adapter.

Check de beste deal

Anker 633

Een goedkopere optie dan het MagSafe Battery Pack van Apple is deze magnetische oplader van Anker. Zorg er wel voor dat je een compatibele magnetische iPhone-hoes gebruikt, anders kan het laden veel langer duren dan noodzakelijk. De powerbank weegt net iets meer dan 200 gram en is uitgerust met een usb-c-poort met Power Delivery. De capaciteit is 10.000 mAh, en dat is beduidend meer dan wat Apple levert.

Koop 'm nu

Biione Solar Powerbank 30.000 mAh

De Biione powerbank is een handige oplossing als je geen stopcontact in de buurt hebt; het apparaat kan zichzelf namelijk opladen via zonne-energie. De fabrikant geeft wel aan dat de powerbank niet is gemaakt om primair op deze manier opgeladen te worden en deze manier alleen te gebruiken als het echt niet anders kan. De capaciteit is met 30.000 mAh zeer fors en de powerbank heeft maar liefst vier aansluitingen aan boord, waaronder een usb-c-poort en een micro-usb-poort.

Koop 'm nu

7 x Entertainment

MOFT laptopstandaard

Deze bijzondere laptopstandaard plak je aan de onderkant van je laptop. De standaard klap je heel eenvoudig in en uit, zodat je altijd comfortabel mobiel kunt werken. De standaard is in verschillende kleuren verkrijgbaar, waaronder de gebruikelijke Apple-kleuren, zodat het goed bij een MacBook past. Uiteraard kun je de standaard ook voor andere merken gebruiken. De plaklaag is overigens gemakkelijk weer te verwijderen van je laptop.

Koop 'm nu

Twelve South AirFly Pro

Als je veel vliegt en je neemt bluetooth-oordopjes mee tijdens je reis, dan weet je dat het niet mogelijk is om deze draadloos met het entertainmentsysteem te verbinden. Deze adapter van Twelve South biedt uitkomst. Je verbindt het met de connector in je armleuning en kunt vervolgens je bluetooth-oordopjes met de AirFly verbinden. De adapter kan ook gebruikt worden met de meeste loopbanden in de sportschool.

Koop 'm nu

DJI Mini 3

Vliegen met een drone is al leuk, maar met de DJI Mini 3 maak je ook nog eens spectaculaire video’s. De DJI Mini is geen speelgoed en dat blijkt ook uit de specificaties: het kan video's opnemen in 4K-kwaliteit en de camera is zowel horizontaal als verticaal te gebruiken. De drone kan windsnelheden van 38 kilometer per uur trotseren en weegt minder dan 250 gram. Check wel goed of je op je vakantiebestemming met een drone mag vliegen, want in sommige landen staan daar flinke boetes op.

Check de beste deal

Sony WH-1000XM5

Als je een lange vliegreis maakt en je optimaal naar je muziek wilt kunnen luisteren, dan is deze koptelefoon van Sony perfect. Zeker omdat het hier om een draadloze noisecancelling koptelefoon gaat die vliegtuiggeluiden extreem efficiënt filtert en zelfs de atmosferische druk kan meten en corrigeren. Uiteraard kan de koptelefoon ook stemmen of andere achtergrondgeluiden blokkeren.

Koop 'm nu

DJI Osmo Mobile 6

Wil je professionele video's kunnen schieten, dan is de beeldstabilisatie op je smartphone niet genoeg. Een gimbal is dan een beter idee, en deze Osmo is de beste die je voor relatief weinig geld kunt kopen. Met de functie ActiveTrack kun je de gimbal de opdracht geven een bepaald object te volgen. De Osmo Mobile 6 is tevens uit te trekken, zodat je een soort selfiestick op steroïden krijgt. De gimbal werkt met elke moderne smartphone en kan uitgerust worden met diverse accessoires, zoals microfoons en magnetische houders.

Check de beste deal

Sonos Roam

Een draagbare luidspreker is een haast onmisbaar accessoire tijdens een tuinfeest of op vakantie. De Sonos Roam is valbestendig en kan tegen een paar drupjes regen. Belangrijke mobiele protocollen zoals AirPlay 2 en bluetooth worden ondersteund en de interne batterij gaat zo'n tien uur mee. Het belangrijkste is natuurlijk dat de luidspreker erg goed klinkt, de aanpasbare equalizer vind je in de Sonos-app. De Roam weegt nog geen halve kilo en stop je zo in je rugzak.

Check de beste deal

Lees ook: Getest: Zo kies je de beste bluetooth-speaker

GoPro Hero 9

GoPro levert de beste actiecamera’s, en de Hero 9 is hierop geen uitzondering. Met het apparaat schiet je filmpjes in 5K en maak je foto’s met een resolutie van 20 megapixels. De Hero 9 heeft videostabilisatie aan boord en de lens kun je eraf schroeven en eventueel vervangen door een andere (ultrawide) lens. Uiteraard zijn er voor de GoPro Hero 9 veel accessoires te koop, zodat je nóg professionelere actievideo’s kunt maken.

Koop 'm nu

3 x Internet onderweg

TP-Link M7350

Een mifi-router is handig als je onderweg internet wilt op meerdere apparaten en het creëren van een hotspot op je smartphone geen optie is, bijvoorbeeld omdat je in een niet-EU-land bent. Steek er een lokale simkaart in en deel deze verbinding met maar liefst tien apparaten tegelijkertijd. De M7350 van TP-Link biedt je een maximale downloadsnelheid van 150 Mbit/s, meer dan genoeg voor je alledaagse internet-beslommeringen.

Koop 'm nu

TP-Link M7650

De M7650 mifi-router onderscheidt zich van de M7350 door een veel snellere internetverbinding (600 Mbit/s) van de aangesloten apparaten. Natuurlijk moet de provider van de simkaart die snelheid ook faciliteren. De M7650 maakt verbinding met 4G+ netwerken en je verbindt maximaal 32 apparaten met deze mifi-router. Je kunt bovendien een SD-kaart in de router steken en bestanden delen met iedereen die met de router is verbonden.

Koop 'm nu

Netgear Nighthawk M2

Voor de professionele gebruiker is de Nighthawk M2 een goede keuze, maar je legt er wel een flink bedrag voor neer. Dit is een Gigabit Class LTE mobiele router die maximale downloadsnelheden tot 2 Gbit/s in geselecteerde gebieden kan leveren. De Nighthawk kan ook prima ingezet worden als je geen snel internet in bijvoorbeeld een vakantiehuisje hebt. Maximaal twintig apparaten kunnen tegelijkertijd met de Nighthawk M2 verbonden zijn.

Koop 'm nu

4 x Praktisch

QuietOn 3.1

Heb je moeite om in slaap te vallen? Traditionele oordopjes zijn natuurlijk een optie, maar deze digitale oordoppen met actieve noise cancelling zijn het summum. Zodra je de oordopjes uit het doosje haalt, duurt het twintig seconden voordat de noise cancelling volledig in werking treedt. In deze tijd meten de oordopjes de geluiden met de interne microfoons.

Koop 'm hier

Logitech Keys-to-go

Als je een tablet meeneemt op reis en af en toe wat langere teksten moet typen, dan is een extern toetsenbord erg handig. De Keys-to-go is een handzaam en dun toetsenbord dat je zo in je tas stopt. Het is verkrijgbaar in verschillende kleuren en kan tot wel drie maanden mee zonder dat je het hoeft op te laden. De Keys-to-go is uitermate geschikt voor iOS-apparaten, de bovenste rij bevat namelijk sneltoetsen voor de iPhone of iPad.

Koop 'm nu

Nike Utility Elite

Deze rugzak van Nike is (ook) uitermate geschikt voor al je tech-accessoires. De rugzak is compleet te open te slaan, zodat je gemakkelijk bij al je spullen kunt. Aan de voorkant heb je de beschikking over een aantal kleinere vakken van verschillend formaat. De Nike Utility Elite meet 48 × 33 × 15 cm en kun je dus prima meenemen als handbagage in een vliegtuig.

Koop 'm hier

Victorinox SwissCard Classic

Het lijkt op een normale creditcard, maar schijn bedriegt. In de Swiss Card van Victorinox vind je een tandenstoker, een pincet, een schaar, een nagelvijl, een schroevendraaier en zelfs een pen. Dit alles met een hoogte van nog geen 4 mm. Victorinox heeft nog meer Swiss Cards in zijn collectie, allemaal hebben ze hetzelfde formaat, alleen de dikte kan iets variëren.

Check de beste deal

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.